การวิจัยประเมินผลโครงการภูเก็ตเมืองต้นแบบ ในการส่งเสริมพื้นที่สุขภาวะ เพื่อเพิ่มกิจกรรมทางกาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยประเมินผลเชิงคุณภาพนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลความสอดคล้อง เหมาะสมด้านบริบท ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ และผลลัพธ์การดำเนินงานโครงการภูเก็ตเมืองต้นแบบในการส่งเสริมพื้นที่สุขภาวะเพื่อเพิ่มกิจกรรมทางกาย ใน 3 พื้นที่ ได้แก่ 1) พื้นที่ชายหาดป่าตอง 2) พื้นที่ย่านเมืองเก่า และ 3) พื้นที่ในมหาวิทยาลัย รวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่ม สัมภาษณ์เชิงลึก และประชุมระดมสมอง จากผู้ให้ข้อมูลหลัก 29 คน ประกอบด้วย คณะทำงานและผู้รับผิดชอบโครงการ 10 คน ประชาชน 10 คน และนักท่องเที่ยว 9 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และเชิงบรรยาย ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะของการออกแบบพื้นที่และกิจกรรมสอดคล้องตามบริบทของทุนทางสังคม วัฒนธรรมและทรัพยากรที่ต่างกัน ปัจจัยนำเข้าด้านบุคลากร พบว่าสถาปนิกผู้ออกแบบพื้นที่ซึ่งมีความเชี่ยวชาญเป็นบุคคลจากภายนอกพื้นที่ ขณะที่คณะทำงานบางส่วนเป็นคนในพื้นที่ โดยดำเนินโครงการร่วมตามลักษณะของความพร้อมจากกลไกเครือข่าย ทั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เครือข่ายในชุมชน และสถานศึกษา ด้านกระบวนการ มีการใช้เครื่องมือและเทคนิคที่มีความหลากหลาย ทั้งการใช้พื้นที่ทดลองเมือง การเดินที่เชื่อมโยงทุนวัฒนธรรมของพื้นที่ การออกแบบพื้นที่เชื่อมโยงกับความเชื่อของคนในพื้นที่ ด้านผลผลิต พบว่า โครงการดำเนินการได้ตามตัวชี้วัดที่วางไว้ เกิดการขยายกิจกรรมเชื่อมโยงไปยังประชาชนและนักท่องเที่ยว ซึ่งการส่งเสริมพื้นที่เพื่อเพิ่มกิจกรรมทางกายมีความสอดคล้องและเหมาะสม ที่จะสามารถพัฒนาเมืองภูเก็ตให้เข้าสู่การเป็นเมืองสุขภาวะ
ผลการศึกษา พบว่า ทั้ง 3 พื้นที่ มีทุนทางทรัพยากรและวัฒนธรรมที่ต่างกัน ซึ่งส่งผลต่อการออกแบบพื้นที่และกิจกรรมที่ต่างกัน ปัจจัยนำเข้าด้านบุคลากร พบว่าสถาปนิกผู้ออกแบบพื้นที่เป็นบุคคลภายนอก ขณะที่คณะทำงานบางส่วนเป็นคนในพื้นที่ โดยดำเนินโครงการร่วมกับกลไกเครือข่ายในพื้นที่ ตามแผนงาน งบประมาณและระยะเวลาที่กำหนดไว้ ส่วนการบริหารจัดการโครงการ พบ 3 ลักษณะ คือ 1) บริหารจัดการร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2) บริหารจัดการร่วมกับชุมชน และ 3) บริหารจัดการร่วมกับสถาบันการศึกษา ด้านกระบวนการ พบการใช้เครื่องมือและเทคนิคที่มีความหลากหลาย เช่น การใช้พื้นที่ทดลองเมือง การเดินที่เชื่อมโยงทุนวัฒนธรรมของพื้นที่ การออกแบบพื้นที่เชื่อมโยงกับความเชื่อของคนในพื้นที่ ทำให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวเกิดความสนใจและเข้าร่วมกิจกรรม เกิดการรวมกลุ่มทำกิจกรรมทางกายในพื้นที่มหาวิทยาลัย และรับแนวคิดการออกแบบพื้นที่เพื่อปรับสภาพแวดล้อมต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Chaiwongsa, J., Roopsawang, I., & Aree-Ue, S. (2023). The Associations between Technology Acceptance, Social Networks, Risk of Falls, and Physical Activity among Older People with Musculoskeletal Conditions during the COVID-19 Pandemic. The Journal of Thailand Nursing and Midwifery Council, 38(1), 37–51. (In Thai)
Topothai, T., Topothai, C., Tangcharoensathien, V., Waleewong, O., & Putthasri, W. (2022). The Assessment of Physical Activity Programs Implementation in the Thai Urban-Setting against the Global Action Plan on Physical Activity Strategic Actions. Journal of Health Systems Research, 16(1), 69–84. (In Thai)
WHO. (2020). WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour: at a glance. https://www.who.int/publications-detail-redirect/9789240014886.
Ding, D., Lawson, K. D., Kolbe-Alexander, T. L., Finkelstein, E. A., Katzmarzyk, P. T., van Mechelen, W., & Pratt, M. (2016). The economic burden of physical inactivity: a global analysis of major non-communicable diseases. The Lancet, 388(10051), 1311–1324. https://doi.org/10.1016/s0140-6736(16)30383-x
Tuangratananon, T., Topothai, T., Topothai, C., & Tangcharoensathien, V. (2022). Thailand Environmental and Policy Level Physical Activity Interventions: A Critical Review. Journal of Health Systems Research, 16(3), 319–343. (In Thai)
Whitsel, L. P., Ajenikoko, F., Chase, P. J., Johnson, J., McSwain, B., Phelps, M., Radcliffe, R., & Faghy, M. A. (2023). Public policy for healthy living: How COVID-19 has changed the landscape. Progress in Cardiovascular Diseases, 76, 49–56. https://doi.org/10.1016/j.pcad.2023.01.002
Topothai, T., Khamput, T., Kamonrungsan, J., Sakolnakorn, P. P. N., & Asawutmangkul, U. (2019). Lessons Learnt from Developing the 2018 - 2030 National Physical Activity Plan in Thailand. Journal of Health Systems Research, 13(1), 442–456. (In Thai)
Zhang, Y., Koene, M., Reijneveld, S. A., Tuinstra, J., Broekhuis, M., van der Spek, S., & Wagenaar, C. (2022). The impact of interventions in the built environment on physical activity levels: a systematic umbrella review. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 19(1). https://doi.org/10.1186/s12966-022-01399-6
Barradas, S., Lucumí, D., Guzmán-Tordecilla, D. N., Young, J., & Pinzón, D. (2022). Built environment interventions and physical activity levels: A systematic review. Biomédica, 42(Sp. 1), 79–88. https://doi.org/10.7705/biomedica.6113
Topothai, T., Topothai, C., Suphanchaimat, R., Tangcharoensathien, V., & Putthasri, W. (2022). The Relationship between Physical Activity of Active Transport and Characteristics among Residents in Regional Thailand. Journal of Health Systems Research, 16(1), 85-97. (In Thai)
Laprattanathong, P., Suksai, P., Sungkawadee, P. & Sawangmek, T. (2022). Factors Affecting on Physical Activity Management of Students at Rajamangala University of Technology. Journal of Education and Innovation, 24(3), 244–253. (In Thai)
Kunnatee P, & Boonkert N. (2017). Health Promotion Program Evaluation Approach. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 18(3), 26–34. (In Thai)
Somsong, S. (2022). Curriculum Evaluation Models in The 21St Century Stemmed from The CIPP Model. Journal of Education Burapha University, 33(1), 1–14. (In Thai)
Tuso, P. (2015). Strategies to Increase Physical Activity. The Permanente Journal, 19(4), 84–88. https://doi.org/10.7812/tpp/14-242
Zhong, J., Liu, W., Niu, B., Lin, X., & Deng, Y. (2022). Role of Built Environments on Physical Activity and Health Promotion: A Review and Policy Insights. Frontiers in Public Health, 10. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.950348
Popp, J., Grüne, E., Carl, J., Semrau, J., & Pfeifer, K. (2021). Co-creating physical activity interventions: A mixed methods evaluation approach. Health Research Policy and Systems, 19(1), 37. https://doi.org/10.1186/s12961-021-00699-w
Ramji, R., Carlson, E., Kottorp, A., Shleev, S., Awad, E., & Rämgård, M. (2020). Development and evaluation of a physical activity intervention informed by participatory research- a feasibility study. BMC Public Health, 20(1). https://doi.org/10.1186/s12889-020-8202-2
Hovland, J. F., Langeland, E., Ness, O., & Skogvang, B. O. (2023). Experiences with physical activity, health and well-being among young adults with serious mental illness. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-Being, 18(1). https://doi.org/10.1080/17482631.2023.2221911
Nie, X., Wang, Y., Zhang, C., Zhao, Y., & Kirkwood, N. (2024). The varied restorative values of campus landscapes to students’ well-being: evidence from a Chinese University. BMC Public Health, 24(1). https://doi.org/10.1186/s12889-024-17952-w
King, K. M., Della, L. J., Eckler, S. T., & Mullis, L. (2021). Promoting Physical Activity through Health Communications Campaigns. ACSM’s Health & Fitness Journal, 25(4), 45. https://doi.org/10.1249/FIT.0000000000000678
King, A. C., Campero, M. I., Garcia, D., Blanco-Velazquez, I., Banchoff, A., Fierros, F., Escobar, M., Cortes, A. L., Sheats, J. L., Hua, J., Chazaro, A., Done, M., Espinosa, P. R., Vuong, D., & Ahn, D. K. (2021). Testing the effectiveness of community-engaged citizen science to promote physical activity, foster healthier neighborhood environments, and advance health equity in vulnerable communities: The Steps for Change randomized controlled trial design and methods. Contemporary Clinical Trials, 108, 106526. https://doi.org/10.1016/j.cct.2021.106526
Kapoor, G., Chauhan, P., Singh, G., Malhotra, N., & Chahal, A. (2022). Physical Activity for Health and Fitness: Past, Present and Future. Journal of Lifestyle Medicine, 12(1), 9–14. https://doi.org/10.15280/jlm.2022.12.1.9
