การพัฒนาความรู้ด้านบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุนเพื่อกำหนดผลตอบแทน ของผลิตภัณฑ์ชุมชน: กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชน ตำบลโคกม่วง จังหวัดพัทลุง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาและวัตถุประสงค์: ระบบบัญชีต้นทุนที่เหมาะสมมีความสำคัญต่อการวิเคราะห์ต้นทุน การกำหนดราคาขาย และการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจอย่างยั่งยืน วิสาหกิจชุมชนเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจระดับท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม การขาดความรู้และทักษะด้านการจัดทำบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุนอาจส่งผลให้การคำนวณต้นทุนการผลิตและการกำหนดราคาขายไม่สอดคล้องกับต้นทุนที่แท้จริง วิสาหกิจชุมชนในตำบลโคกม่วง อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ประสบปัญหาดังกล่าว จึงเป็นที่มาของการศึกษาครั้งนี้ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะด้านการจัดทำบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุนของสมาชิกวิสาหกิจชุมชนผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม
ระเบียบวิธีการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยสมาชิกวิสาหกิจชุมชนจำนวน 30 คน จากวิสาหกิจชุมชน 7 กลุ่ม ในตำบลโคกม่วง อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ดำเนินการศึกษาโดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมผ่านการอบรมภาคทฤษฎี การฝึกปฏิบัติ และการติดตามประเมินผล กิจกรรมมุ่งเน้นการพัฒนาความรู้ด้านการจัดทำบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุน ตลอดจนการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินธุรกิจ ประเมินการเปลี่ยนแปลงของคะแนนความรู้ก่อนและหลังการอบรม รวมถึงความถูกต้องในการจัดทำบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุน โดยติดตามผลภายในระยะเวลา 3 เดือน นอกจากนี้ ยังพิจารณาความพึงพอใจของสมาชิกที่มีต่อรูปแบบสมุดบัญชีที่ใช้ในการดำเนินงาน
ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่า คะแนนความรู้เฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 5.23 คะแนนก่อนการดำเนินกิจกรรมเป็น 15.83 คะแนนหลังการอบรม โดยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ความถูกต้องในการจัดทำบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุนเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 30 เป็นร้อยละ 85 ภายในระยะเวลา 3 เดือน สะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการในการนำความรู้ไปใช้ในการดำเนินงานจริง สมาชิกมีความพึงพอใจต่อรูปแบบสมุดบัญชีในระดับมาก เมื่อพิจารณาผลการดำเนินงานด้านการกำหนดราคา พบว่า วิสาหกิจชุมชน 3 กลุ่มสามารถกำหนดต้นทุนและราคาขายได้อย่างเหมาะสม ขณะที่อีก 4 กลุ่มกำหนดราคาขายสูงกว่าระดับที่เหมาะสม ทำให้เกิดส่วนต่างที่สามารถนำไปใช้สนับสนุนกิจกรรมส่งเสริมการขายในช่วงที่มีการแข่งขันทางการตลาดสูง
การประยุกต์ใช้: ผลการศึกษาสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบการอบรมด้านบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุน รวมถึงการออกแบบเครื่องมือบัญชีที่เหมาะสมกับบริบทของวิสาหกิจชุมชน การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมร่วมกับการฝึกปฏิบัติและการติดตามประเมินผลสามารถช่วยส่งเสริมให้สมาชิกมีความรู้ความเข้าใจในการบันทึกรายการทางบัญชี การคำนวณต้นทุน และการตัดสินใจกำหนดราคาขายได้อย่างมีประสิทธิภาพ แนวทางดังกล่าวยังสามารถประยุกต์ใช้กับวิสาหกิจชุมชนกลุ่มอื่นที่มีปัญหาในลักษณะใกล้เคียงกัน
บทสรุป: กระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมช่วยพัฒนาความรู้ด้านการจัดทำบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุน เพิ่มความถูกต้องในการจัดทำบัญชี และสนับสนุนการปรับปรุงแนวทางการกำหนดราคาขายของวิสาหกิจชุมชนที่เข้าร่วมการศึกษา การดำเนินกิจกรรมที่เชื่อมโยงการอบรมเข้ากับการฝึกปฏิบัติและการติดตามผลอย่างต่อเนื่องจึงเป็นแนวทางหนึ่งในการเสริมสร้างศักยภาพด้านการบริหารจัดการทางการเงินและสนับสนุนความสามารถในการแข่งขันอย่างยั่งยืนของวิสาหกิจชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
[1] Boonkuer, S., Buathongrueang, K., & Tupkrut, N. (2019). Knowledge development in accounting for community enterprise of Torban village, Borhin subdistrict, Sikao, Trang. Proceeding of the 10th Hatyai National and International Conference (pp. 1391–1402). Hatyai University.
[2] Hunnak, C., Fuengjan, S., & Montriwat, P. (2019). Guidelines for developing the accounting system of community enterprises Mahasawat Agriculture Housewife Group in Salaya, Phuttamonthon, Nakhon Pathom Province. Valaya Alongkorn Review Journal (Humanities and Social Science), 9(1), 85–97.
[3] Detthamrong, U., Suthamdee, C., & Suthamdee, D. (2023). Cost and benefit analysis of Mai Nadi Model Native Chicken Community Enterprise. Journal of Innovation and Management, 8(1), 22–34.
[4] Thana-anawat, P. (2020). Production cost management and profit planning of community enterprise products for local economic advancement, Bang Nangra Subdistrict, Bang Pahan District, Phra Nakhon Si Ayutthaya Province. Kanchanaburi Rajabhat University Academic Journal, 9(1), 47–56.
[5] Wang, Q., & Wan, G. (2020). Cost accounting methods and periodic-review policies for serial inventory systems. Computers & Operations Research, 118, 104902.
[6] Thotham, A., & Songkarin, D. (2016). The design and develop the accounting software for local community product group: Case study; Mae Plusri Tian Kaew Thai Dessert, Kantharawichai, Maha Sarakham. BMUJ (Humanities and Social Sciences), 10(2), 117–126.
[7] Nuanpradit, S. (2018). The development of the bookkeeping and product and service costing systems for Sangyod Rice Community Enterprise: A case study of Baan Khao Klang, Khuan Khanun District, Pattalung Province. Journal of Management Sciences, 35(2), 27–54.
[8] Keeyangrungrueang, N., Sittioum, R., & Bunchuay, J. (2020). The development of accounting system for drinking water production business of a case study: Somwang Drink Water Group, Samo Khae Subdistrict, Mueang District, Phitsanulok Province. Journal of Management Science Pibulsongkram Rajabhat University, 2(2), 47–55.
[9] Maingoen, C., & Lochanasirisilp, D. (2021). Design of the cost accounting system for the production of community enterprises, Natural Dye Weaving Groups, Santisuk District, Nan Province. Proceeding of the 8th National Conference (pp. 525–534). Nakhonratchasima College.
[10] Yamkamang, T., & Panyayodtanakorn, N. (2019). Development of accounting system for shrimp farmers community enterprise, Huai Muang Sub-district, Kamphaeng Saen District, Nakhon Pathom Province. Journal of Humanities and Social Sciences, 11(3), 73–112.
[11] Phengpis, S., Raktham, A., Chirinang, P., Fuengjan, S., Montriwat, P., & Hunnak, C. (2020). Guidelines for developing the accounting system of community enterprises on Agricultural Housewife Group in Nakhon Pathom Province. Modern Management Journal, 18(1), 88–101.
[12] Yeesoonsam, K., Tarapituxwong, S., Tanniyom, K., & Ramingwong, P. (2022). Accounting knowledge and skill development of cooperative employees in Chiangmai Province. Rajabhat Chiang Mai Research Journal, 23(3), 126–142.
[13] Promraksa, E., Wongkongkaew, P., & Wongkongkaew, B. (2025). Production cost analysis and returns on Aunt Rabe’s Basket-Neck Shirt, Kosamphi District, Kamphaeng Phet Province. Journal of MCU Nakhondhat, 12(1), 290–297.
[14] Wetchaninnart, W., Moonsri, O., Choopratheep, K., Sittichot, S., & Boonchumnong, S. (2025). Costs and returns analysis of the Ban Na Di-Sang Bong Community Enterprise Group, Kumphawapi District, Udon Thani Province. Journal of Community Development and Quality of Life, 13(1), 67–77.
[15] Wattanakanjana, J. (2016). Comparative financial ratios analysis of listed agribusiness companies in the Stock Exchange of Thailand. Siam Academic Review, 16(27), 78–96.
[16] Chanasuk, K., Sukcharoenpong, S., Ditsathapornjaroen, S., Wonginnouy, K., & Hiranaphat, M. (2017). Evaluation of cost, revenue structure and financial ratio for pomelo cultivation in Nakhon Pathom Province. Christian University Journal, 23(4), 565–576.
[17] Kongkaew, M. (2010). Research and development of community enterprise accounting system: A case study of Ban Trok-Kae Textile Group Tambon Konhard Cha-Ouad District, Nakhon Si Thammarat. Wichcha Journal, Nakhon Si Thammarat Rajabhat University, 29(1), 9–16.
[18] Kongkaew, M. (2016). Developing of saving group's accounting system. Ratchaphruek Journal, 14(3), 26–33.