"หยก" ในบทกวีสมัยราชวงศ์ถัง : การผันแปรด้านความหมายและคุณค่าทางวัฒนธรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาและวัตถุประสงค์: "หยก" ไม่เพียงเป็นเครื่องประดับอันทรงคุณค่าของชาวจีนมานับพันปี แต่ "หยก" ยังถูกนำมาเปรียบเทียบในงานวรรณกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสมัยราชวงศ์ถัง บทกวีจำนวนมากนำความหมายของหยกมาเปรียบเปรยกับสิ่งต่างๆที่มีความหมายอันดีงาม แต่การศึกษา "หยก" ในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมที่ปรากฎในบทกวีสมัยราชวงศ์ถังกลับมีอย่างจำกัด การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความหมายเชิงสัญลักษณ์ของหยกที่ปรากฏในบทกวียุคราชวงศ์ถัง พร้อมทั้งศึกษาการสืบทอดและการเปลี่ยนแปลงคุณค่า ความหมาย และบริบทของหยกจากยุคโบราณจนถึงยุคราชวงศ์ถัง โดยเปรียบเทียบกับวรรณกรรมจีนยุคก่อนหน้า ได้แก่ ชือจิง และ ฉู่ฉือ
ระเบียบวิธีการศึกษา: การวิจัยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ โดยคัดเลือกบทกวีจากหนังสือรวมบทกวีราชวงศ์ถังสามร้อยบท ซึ่งคัดสรรโดยซุนจูในยุคราชวงศ์ชิง จำนวน 26 บทที่มีคำว่า "หยก" หรือ "玉" อยู่ในเนื้อหา ทำการจำแนกประเภทเชิงสัญลักษณ์ของการใช้หยกออกเป็น 9 หมวดหลัก พร้อมทั้งศึกษารากศัพท์ ความหมายดั้งเดิม และพัฒนาการทางสังคม โดยเปรียบเทียบกับการใช้หยกใน ชือจิง และ ฉู่ฉือ ตลอดจนพิจารณาส่วนที่ไม่เข้ากับหมวดใดโดยจัดเป็นหมวดพิเศษ
ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่าหยกถูกใช้เป็นภาพพจน์เชิงสัญลักษณ์ในกวีนิพนธ์ยุคราชวงศ์ถังในหลากหลายบริบท ทั้งด้านรูปลักษณ์ คุณธรรม วัตถุสิ่งของ สิ่งแทนความรัก พิธีกรรม และโลกจินตนาการ โดยมีทั้งความหมายที่สืบทอดจากยุคก่อน และความหมายใหม่ที่สะท้อนความเปลี่ยนแปลงของสังคมและวัฒนธรรม ยกตัวอย่างเช่น หยกถูกใช้เพื่อพรรณนาความงามของหญิงสาว (玉颜, 玉貌, 玉容) บ้างใช้ในความหมายเชิงพิธีกรรมหรือศักดิ์สิทธิ์ (玉杖, 玉壶) และบางกรณีใช้แทนน้ำตา ความรัก หรือความเจ็บปวด (玉箸, 玉珰) ซึ่งสะท้อนถึงการยกระดับคุณค่าทางจิตวิญญาณของหยกจากวัตถุสู่แนวคิดเชิงนามธรรม
การประยุกต์ใช้: งานวิจัยนี้ช่วยขยายความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้สัญลักษณ์วัฒนธรรมในวรรณกรรมจีนโบราณ โดยเฉพาะในยุคราชวงศ์ถังซึ่งถือเป็นยุคทองของวรรณคดีร้อยกรอง ทั้งยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในด้านจีนศึกษา วรรณคดีเปรียบเทียบ การวิเคราะห์สัญลักษณ์ และการศึกษามรดกวัฒนธรรมที่ปรากฏในตัวบทวรรณกรรมจีนโบราณ
บทสรุป: การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าการใช้หยกในบทกวียุคราชวงศ์ถังไม่ใช่เพียงการสืบทอดคติจากอดีต แต่ยังสะท้อนพัฒนาการของโลกทัศน์ ความเชื่อ และความงามในวัฒนธรรมจีนที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น หยกจึงมิได้เป็นเพียงวัตถุธรรมชาติหรือเครื่องประดับ แต่เป็นสื่อกลางที่หลอมรวมคุณธรรม ความเชื่อ ความงาม และอุดมคติของสังคมจีนโบราณในแต่ละยุคได้อย่างลึกซึ้ง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
[1] Bowornsak, B. (2024). Jade, a precious gemstone of the Chinese: What is the origin of this term? Art & Culture Magazine. https://www.silpa-mag.com/history/article_110931
[2] Hutangkabodee, A. (2012). How to identify genuine jade. Phrat.
[3] Makrapirom, K., & Neelawatthawanaphin, S. (Eds.). (2015). World civilization heritage (5th ed.). Kasetsart University Press.
[4] Amornvanichsak, S. (2018). Princess Wencheng and the Tupo Empire. Chinese Studies Journal, Kasetsart University, 11(1), 13–43. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/CSJ/article/view/130364/97796
[5] Lei, L. (2020). Zhongguo yu wenhua yu zhongguo wenxue [Chinese jade culture and Chinese literature]. Knowledge Repository, (14), 14–15.
[6] Liu, B. (2012, June 30). Tang shi zhong de yu yixiang ji qi wenhua yihan [Jade imagery and its cultural meaning in Tang poetry] (Master’s thesis, Northwest University, pp. 66). (In Chinese)
[7] Zhang, L. (2021). "Shi jing" zhong de yu wenhua yanjiu [A study of jade culture in the Book of Songs]. Journal of Liaoning University of Technology (Social Science Edition), 23(5), 81–83. (In Chinese)
[8] Song, Y. (2009). Shi jing zhong "yu" miaoxie ji wenhua neihan yanjiu [A study of jade depiction and cultural connotation in the Book of Songs] (Master’s thesis, Capital Normal University, pp. 81–83).
[9] Wang, H. (2019). Wan tang shige yu yixiang yanjiu [A study on jade imagery in late Tang poetry] (Master’s thesis, Liaoning Normal University, p. 12). (In Chinese)
[10] Zhao, C. (2006). Complete Explanation of Three Hundred Tang Poems (1st ed.). Fudan University Press.
[11] Li, F. (2016). Xiuxian xue shijiao xia zhongguo yu wenhua de jiazhi yanjiu [Study on the value of Chinese jade culture from the perspective of leisure] (Master’s thesis, Zhejiang University, p. 12). (In Chinese)
[12] Lu, X. (2021). Yi li yue jiao du kan "Jin Sheng Yu Zhen" [Viewing “Jin Sheng Yu Zhen” from the perspective of rites and music]. Jin Gu Wen Chuang, (19). (In Chinese)