การจัดการความรู้ทางการบัญชีเพื่อพัฒนาวิสาหกิจชุมชน ในเขตจังหวัดนครศรีธรรมราชให้ยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาและวัตถุประสงค์: วิสาหกิจชุมชนมีบทบาทสำคัญต่อการสร้างรายได้และการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของจังหวัดนครศรีธรรมราช แต่ยังพบปัญหาการจัดทำบัญชีและการจัดเก็บข้อมูลทางการเงินที่ไม่เป็นระบบ ส่งผลต่อการใช้ข้อมูลเพื่อบริหารจัดการกลุ่ม ดังนั้น การศึกษาการจัดทำบัญชีและแนวปฏิบัติทางการบัญชี จึงมีความสำคัญต่อการพัฒนาความรู้และทักษะทางการบัญชีของสมาชิกวิสาหกิจชุมชน และการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานจริง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดทำบัญชีของผู้ประกอบการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจังหวัดนครศรีธรรมราช และ 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างแนวปฏิบัติทางการบัญชีกับการจัดการความรู้ทางการบัญชีสู่การปฏิบัติของสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจังหวัดนครศรีธรรมราช
ระเบียบวิธีการศึกษา: การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ประกอบการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 324 ราย กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรทาโร่ยามาเน และสุ่มตัวอย่างโดยวิธีโควตาจากประชากรแต่ละอำเภอ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมารณค่า 5 ระดับ ครอบคลุมแนวปฏิบัติทางการบัญชี และการจัดการความรู้ทางการบัญชี แบบสอบถามได้รับการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามกับวัตถุประสงค์ (IOC) อยู่ระหว่าง 0.67-1.00และผ่านการทดสอบความเชื่อมั่นด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคอยู่ระหว่าง 0.725 – 0.880 ซึ่งอยู่ในระดับสูง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบพหุคูณเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างแนวปฏิบัติทางการบัญชีกับการจัดการความรู้ทางการบัญชีสู่การปฏิบัติของสมาชิกของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดนครศรีธรรมราช
ผลการศึกษา: ผลการศึกษา พบว่า ผู้ประกอบการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดนครศรีธรรมราชมีระดับความคิดเห็นต่อหลักเกณฑ์การปฏิบัติงานทางการบัญชี และการจัดการความรู้ทางการบัญชีโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยหลักเกณฑ์การปฏิบัติงานทางการบัญชี มีค่าเฉลี่ย 3.61 และการจัดการความรู้ทางการบัญชี มีค่าเฉลี่ย 3.91 ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างแนวปฏิบัติทางการบัญชีกับการจัดการความรู้ทางการบัญชีสู่การปฏิบัติของสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชน พบว่า แนวปฏิบัติทางการบัญชีมีความสัมพันธ์กับการจัดการความรู้ทางการบัญชีของวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 5 ด้าน ได้แก่ ด้านการจัดทำงบการเงิน หมวดบททั่วไป หมวดผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี หมวดผู้ทำบัญชี และหมวดบทลงโทษ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ผลการศึกษาสะท้อนว่าการพัฒนาความรู้ทางการบัญชีควรดำเนินควบคู่กับการส่งเสริมให้สมาชิกสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการจัดทำบัญชีจริง เพื่อให้ข้อมูลทางบัญชีมีความถูกต้อง เป็นระบบ และสามารถนำไปใช้สนับสนุนการบริหารจัดการและการตัดสินใจของวิสาหกิจชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การประยุกต์ใช้: ผู้ประกอบการสามารถนำผลการศึกษาไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบการจัดทำบัญชีและการจัดการความรู้ทางการบัญชีของวิสาหกิจชุมชน โดยพัฒนาคู่มือ แบบฟอร์ม และกระบวนการจัดทำบัญชีที่เหมาะสมกับบริบทของกลุ่ม ควบคู่กับการอบรมเชิงปฏิบัติการและการถ่ายทอดความรู้ภายในกลุ่ม เพื่อให้สมาชิกสามารถนำความรู้ด้านการจัดทำงบการเงินและหลักเกณฑ์ทางการบัญชีไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง เป็นระบบ และต่อเนื่อง อันจะช่วยให้วิสาหกิจชุมชนมีข้อมูลทางบัญชีที่น่าเชื่อถือ สามารถนำไปใช้ในการวางแผน ตัดสินใจ และพัฒนาการดำเนินงานของกลุ่มได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
บทสรุป: แนวปฏิบัติทางการบัญชีมีความสัมพันธ์กับการจัดการความรู้ทางการบัญชีของวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดนครศรีธรรมราช ด้านการจัดทำงบการเงิน หมวดบททั่วไป หมวดผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี หมวดผู้ทำบัญชี และหมวดบทลงโทษ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
[1] Trade Policy and Strategy Office, Ministry of Commerce. (2024). Guidelines for promoting OTOP products. https://www.tpso.go.th/document/2404-0000000002 (In Thai)
[2] Chantra, T., Kunraweng, P., & Sukkasem, K. (2021). Analysis of community enterprise: Process of sustainable development. Journal of Human Society, 11(1), 91–105. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/humannstru62/article/view/254551/170570 (In Thai)
[3] Vola, U., & Somboonpol, U. (2023). Guidelines for the potential development of Nakha silk product community enterprise Udon Thani Province. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(2), 95–111. https://share.google/d7bGF53Tk0ksBKYzI (In Thai)
[4] Preecha, S. (2016). Principle of accounting (3rd ed.). Triple Education (In Thai)
[5] Henchokchaichana, N. (2016). Definition and scope of accounting. Journal of Accounting Profession, 12(35), 86–97. (In Thai)
[6] Wasi, P. (2007). Knowledge management: A beginner’s guide. Yaimai. (In Thai)
[7] Siriwan, L. (2024). Factors affecting success of knowledge management in Thai public sector: A documentary study. Humanity and Social Science Journal Ubon Ratchathani University, 15(1), 333–362. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/human_ubu/article/view/228079/180189 (In Thai)
[8] Watkhaolam, K., & Sariwat, L. (2024). Development of knowledge management guidelines for educational institutions under the Office of Nakhon Ratchasima Secondary Education Service Area. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 4(3), 1–12. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/IARJ/article/view/276760/184276 (In Thai)
[9] Sorasittirat, S., Natakuatoong, O., & Thangkabutra, T. (2022). Effects of the knowledge management model for networked communities of professionals using social media on professional expertise development of government officials. Journal of Integrated Studies, 40(3), 1–22. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jiskku/article/view/256000/175000 (In Thai)
[10] Alavi, M., Leidner, D. E., & Mousavi, M. (2024). Knowledge management perspective of generative artificial intelligence. Journal of the Association for Information Systems, 25(1), 315–330. https://www.researchgate.net/publication/377099390_Knowledge_Management_Perspective_of_Generative_Artificial_Intelligence
[11] Ninpeng, N., & Isarangura Na Ayudhaya, P. (2023). Factors affecting success of using knowledge management process for organization development. Journal of Nursing and Health Research (JNHR), 24(2), 37–49. https://www.researchgate.net/publication/374113241_Factors_affecting_success_of_using_knowledge_management_process_for_organization_development (In Thai)
[12] Kaewkaunkhri, T. (2025). Community economy: The power of community enterprise networks as a foundation of stability. Journal of Research and Academics, 8(5), 375–390. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/279142/191017 (In Thai)
[13] Community Enterprise Promotion Division, Department of Agricultural Extension. (2023). Community enterprise registration data by quarter. https://sceb.doae.go.th (In Thai)
[14] Yamane, T. (1973). Elementary sampling theory. Prentice Hall.
[15] Silpcharu, T. (2020). Research and statistical data analysis with SPSS and AMOS (18th ed.). S. R. Printing Mass Product. (In Thai)
[16] Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value. McGraw-Hill.
[17] Best, J. W., & Kahn, J. V. (2014). Research in education (10th ed.). Pearson Education.
[18] Eisinga, R., Grotenhuis, M. Te, & Pelzer, B. (2013). The reliability of a two-item scale: Pearson, Cronbach or Spearman-Brown. International Journal of Public Health, 58(4), 637–642. https://www.researchgate.net/publication/232610246_The_reliability_of_a_two-item_scale_Pearson_Cronbach_or_Spearman-Brown
[19] Ronna, C. T., & Laurie, C. (2003). Indexes of item-objective congruence for multidimensional items. International Journal of Testing, 3(2), 163–171. https://www.researchgate.net/publication/247502723_Indexes_of_Item-Objective_Congruence_for_Multidimensional_Items
[20] Daengsakon, P., Kladsomboon, C., Khemarangsri, S., Prasert, P., & Maneewong, P. (2021). A study of accounting problems and models for the development of community enterprise accounting guidelines of the farmer housewies group, Wang Yao, Wang Phong Subdistrict, Pranburi District, Prachuap Khiri Khan Province. In Proceedings of the 8th National Academic Conference, Nakhon Ratchasima College, 2021 (pp. 692–702). http://journal.nmc.ac.th/th/admin/Journal/2564Vol13No1_66.pdf (In Thai)
[21] Prabpa, P., Kittilap, R., & Ninpong, R. (2020). Accounting management of SMEs entrepreneurs in Amphoe Muangkhonkaen, Khon Kaen. NEU Academic and Research Journal, 10(1), 34–45. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/224369/164330 (In Thai)
[22] Klongkaew, N. (2020). Accounting and accounting knowledge of SME’s enterprise in Muang Nakhon Ratchasima Province. In Proceedings of the 7th National Academic Conference, Nakhon Ratchasima College, 2020 (pp. 846–851). (In Thai)
[23] Kantawongwan, B., Pakvipas, P., & Prompreing, K. (2024). Managerial accounting information usage and knowledge management affecting the operational efficiency of small and medium enterprises (SMEs) in Chiang Mai Province. Rajabhat Rambhai Barni Research Journal, 18(2), 50–62. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RRBR/article/view/275324/183582 (In Thai)
[24] Salameh, R., & Lutfi, K. (2021). The role of artificial intelligence on limiting Jordanian commercial banks cybercrimes. Accounting, 7(5), 1147–1156. https://www.researchgate.net/publication/349830291_The_role_of_artificial_intelligence_on_limiting_Jordanian_commercial_banks_cybercrimes
[25] Butdeewong, K., & Phosrichan, N. (2023). Relationship between best accounting practices and performance of government agents in Sakon Nakhon, Nakhon Phanom, and Mukdahan. Journal of Accountancy and Management, 15(4), 87–102. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/mbs/article/download/260920/177854/1073015 (In Thai)
[26] Theuma, A., Hayek, A. F., & Khdour, N. (2025). An accounting knowledge management system that fosters innovation and performance: The case of UAE organisations. International Journal of Knowledge Management, 21(1), 1–22. https://www.sciencedirect.com/org/science/article/pii/S1548066625000104