ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมกับ ความพึงพอใจต่อการใช้บริการโฮมสเตย์ในจังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

ที่มาและวัตถุประสงค์: แนวโน้มการท่องเที่ยวในปัจจุบันให้ความสำคัญกับความยั่งยืนและความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยเฉพาะภายหลังสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ซึ่งส่งผลให้นักท่องเที่ยวมีแนวโน้มเลือกกิจกรรมที่ใกล้ชิดธรรมชาติ ให้ความสำคัญกับความปลอดภัย และคำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ขณะเดียวกัน การท่องเที่ยวรูปแบบโฮมสเตย์มีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงนักท่องเที่ยวกับชุมชน วิถีชีวิต และทรัพยากรท้องถิ่น จังหวัดปทุมธานีเป็นพื้นที่ปริมณฑลที่มีทรัพยากรชุมชนและวัฒนธรรมท้องถิ่นที่หลากหลาย รวมทั้งมีโฮมสเตย์ที่สามารถรองรับนักท่องเที่ยว อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดด้านองค์ความรู้เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมกับความพึงพอใจต่อบริการโฮมสเตย์ในบริบทพื้นที่ดังกล่าว การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของนักท่องเที่ยว 2) ศึกษาความพึงพอใจต่อบริการโฮมสเตย์ และ 3) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมกับความพึงพอใจต่อบริการโฮมสเตย์ในจังหวัดปทุมธานี

ระเบียบวิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือ นักท่องเที่ยวที่เคยเข้าพัก  โฮมสเตย์ในจังหวัดปทุมธานี จำนวน 385 คน กำหนดขนาดตัวอย่างตามแนวคิดของ Cochran สำหรับกรณีที่ไม่ทราบจำนวนประชากรที่แน่นอน และใช้วิธีการเลือกตัวอย่างแบบตามสะดวก โดยกำหนดคุณสมบัติให้เป็นผู้ที่เคยเข้าพักโฮมสเตย์ในจังหวัดปทุมธานีภายในระยะเวลา 2 ปีที่ผ่านมาอย่างน้อย 1 ครั้ง เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม ครอบคลุมพฤติกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมตามแนวคิด 7 Greens และความพึงพอใจตามองค์ประกอบการท่องเที่ยว 5A โดยเครื่องมือผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน มีค่า IOC ระหว่าง 0.67–1.00 และมีค่าความเชื่อมั่น Cronbach’s alpha เท่ากับ 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .01
ผลการศึกษา:พบว่า พฤติกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโดยรวมอยู่ในระดับมาก (X̄ = 3.987, S.D. = 0.562) หัวใจสีเขียว มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (X̄ = 4.417, S.D. = 0.577) รองลงมาคือ กิจกรรมสีเขียว (X̄ = 4.237, S.D. = 0.641) และแหล่งท่องเที่ยวสีเขียว (X̄ = 4.233, S.D. = 0.520) ความพึงพอใจต่อบริการโฮมสเตย์โดยรวมอยู่ในระดับมากเช่นกัน (X̄ = 4.011, S.D. = 0.640) ด้านการบริการที่พัก มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (X̄ = 4.319, S.D. = 0.543) รองลงมาคือ ด้านกิจกรรมการท่องเที่ยว (X̄ = 4.279, S.D. = 0.583) ผลการทดสอบความสัมพันธ์พบว่า พฤติกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความพึงพอใจต่อบริการโฮมสเตย์ในหลายมิติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 กิจกรรมสีเขียวมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงมากกับด้านกิจกรรมการท่องเที่ยว (r = .861) แหล่งท่องเที่ยวสีเขียว มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงมากกับด้านการบริการที่พัก (r = .845) และ หัวใจสีเขียว มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงกับ   ด้านการบริการที่พัก (r = .781)
การประยุกต์ใช้: ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลสำหรับผู้ประกอบการโฮมสเตย์ ชุมชน และหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวในการพัฒนาบริการให้สอดคล้องกับพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม โดยควรเน้นการออกแบบกิจกรรมสีเขียวที่เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวมีส่วนร่วมกับวิถีชุมชน การเรียนรู้และกิจกรรมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการยกระดับที่พักให้มีการจัดการพลังงาน ทรัพยากร และของเสียอย่างเหมาะสม ตลอดจนประยุกต์แนวคิด 7 Greens เป็นกรอบในการพัฒนาคุณภาพบริการและการสื่อสารการตลาดด้านความยั่งยืน
บทสรุป: การศึกษาวิจัยแสดงให้เห็นว่า พฤติกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความพึงพอใจต่อบริการโฮมสเตย์ในจังหวัดปทุมธานี โดยเฉพาะด้านกิจกรรม การบริการที่พัก และความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อม ดังนั้น การพัฒนา โฮมสเตย์โดยบูรณาการหลักการท่องเที่ยวสีเขียวเข้ากับการออกแบบกิจกรรมและการบริการจึงมีศักยภาพในการตอบสนองความคาดหวังของนักท่องเที่ยวและสนับสนุนการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน