แนวทางการเสริมสร้างการปรับใช้วะสะฏียะฮฺในการจัดการความขัดแย้งที่เป็นผล มาจากความเห็นต่างในสังคมไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการเสริมสร้างการปรับใช้วะสะฏียะฮฺในการจัดการความขัดแย้งที่เป็นผลมาจากความเห็นต่างในสังคมไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพจากการศึกษาข้อมูลเอกสารที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกเกี่ยวกับสาเหตุและสภาพความขัดแย้งที่เป็นผลมาจากความเห็นต่างในสังคมไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 27 คน จาก 9 กลุ่ม ๆ ละ 3 คน ประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิจุฬาราชมนตรี คณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย คณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด คณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิด คณะกรรมการสถาบันหรือศูนย์วะสะฏียะฮฺ นักวิชาการมุสลิมในสถาบันอุดมศึกษา โต๊ะครูหรือเจ้าของสถาบันการศึกษาปอเนาะ ผู้บริหารโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม และวิทยากรอิสลามศึกษาแบบเข้ม เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาเป็นแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งมาตรฐาน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการเสริมสร้างใช้ วะสะฏียะฮฺในการจัดการความขัดแย้งที่เป็นผลมาจากความเห็นต่างในสังคมไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำแนกเป็น 6 ด้าน คือ 1) ด้านการมีความบริสุทธิ์ใจและการมุ่งหวังสัจธรรมจากความเห็นต่าง 2) ด้านการมีทัศนคติเชิงบวกต่อผู้เห็นต่าง 3) ด้านการแสดงความเห็นต่างด้วยมารยาท ที่ดีงาม 4) ด้านการศึกษาและทบทวนประเด็นที่มีความเห็นต่าง 5) ด้านการให้ความเป็นธรรมต่อตนเองและไม่ยึดติดทัศนะ และ 6) ด้านการคำนึงถึงความถูกต้องและผลประโยชน์ส่วนรวม
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ฏอฮา ญาบิร อัล อัลวานี. (2562). จริยธรรมความเห็นต่างในอิสลาม. (อิบรอฮีม ณรงค์รักษาเขต และ ธวัช นุ้ยผอม, ผู้แปล) (พิมพ์ครั้งที่ 2). ปัตตานี: สมิลันเพรส.
ณรงค์ โพธิ์พฤกษานันท์. (2557). ระเบียบวิธีวิจัย หลักการ แนวคิด และเทคนิคการเขียนรายงานการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: เอ็กซเปอดร์เน็ท.
ประไพพิมพ์ สุธีวสินนท์, และประสพชัย พสุนนท์. (2559). กลยุทธ์การเลือกตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิน, 29(2), 37-38.
วรรณดี สุทธินรากร. (2556). การวิจัยเชิงปฏิบัติการ: การวิจัยเพื่อเสรีภาพและการสร้างสรรค์ (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: สยามปริทัศน์.
อิบบรอเฮง อาลฮูเซน. (2561). การทำความเข้าใจหลักอัลวะสะฏียยะฮฺและการนำไปใช้ในชีวิตจริง. วารสาร AL-NUR บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยฟาฏอนี, 13(25), 203-222.
เอื้อมพร หลินเจริญ. (2555). เทคนิคการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ. วารสารการวัดผลการศึกษา. 17(1), 17- 29.
Abd al-Rahman Abd al-Khaliq. (2020). al-Qawa’id al-Zahbiyyah fi Adab al-Khilaf. Retrieved from https://www.noslih.com/article.
Abd al-Rahman Hasan Hanbakat al-Maydaniy. (1996). al-Wasatiyyah fi al-Islam. Muassasat al-Rayyan li al-TibaAh wa al-Nashr wa al-Tawzi‘i: Bayrut. Lubnan.
Abd al-Salam al-Sulaymaniy. (1993). al-Ikhtilaf wa Adabihi. al-Rabitat al-Muhammadiyyah li al-‘Ulamaa: Dar al-Manzumah. (3).
Abd Karim Zaydan. (1976). Usul al-Da’awah. Jami’ah Baghdad. Baghdad: ‘Iraq.
Abdullah bin Abd al-Musin al-Turakiy. (2010). Asbab Ikhtilaf al-Fuqahaa. Muassat al-Risalah. Bayrut Lubnan.
Abu al-Fidaa Ismail Umar Kathir al-Qurayshiy al-Dimashqiy. (2000). Tafsir al-Quran al-Azim. Dar Ibn Hazmi. Bayrut.
Aqil Muhammad al-Maqtariy. (1993). Adab al-Ikhtilaf. Dar Ibn Hazm li al-Tiba’ah wa al-Nashr wa al-Tawzi’i: Bayrut.
Ibrahim Anis, Abd al-Halam Muntasir, Atiyyah al-Sawalihiy, & Muhammad Khalaf Allah Ahmad. (2004). al-Mu’ujam al-Wasit. Majma’a al-Lughat al-Arabiyyah. Maktabat al-Shuruq al-Dawliyyah.
Jabbar Dahshun al-Taiiy. (2007). Adab al-Ikhtilaf fi al-Islam: Ruyah Nahw al-Iktilaf. Majallah Thaqafatuna. Wizarat al-Thaqafah-Dairat al-Alaqat al-Thaqafiyyah al-Aammah: Dar al-Manzumah, (4), 98-102.
Muhammad Aawwamah. (2007). Adab al-Ikhtilaf Fi Masail al-‘Iil wa al-Din. Dar al-Yusr li al-Nashr: al-Mamlakat al-Arabiyyah al-Su’uudiyyah.
Muhammad Abu Ghadir al-Mahamiy. (2015). Fiqh al-Ikhtilaf Mafhum al-Ikhtilaf wa Asbabuhu Adabuhu wa Idaratuhu. Retrieved from https://jlworld.org.
Nasir Abd al-Karim al-Aql. (2008). al-Wasatiyah wa al-I’itidal fi al-Quran Mafhum al- Wasatiyah wa al-I’itidal. Buhuth Nadwah Athr al-Quran al-Karim fi Tahqiq al-Wasatiyah wa Daf’a al-Ghuluw. al-Maktabat al-Shamilat al-Hadithah.
Salih Abd al-Aziz Muhammad Ibrahim Al al-Shikh. (2018). al-Wasatiyyah wa al-I’itidal wa Athruhuma Ala Hayat al-Muslimin. Wizarat al-Shuun al-Islamiyyah wa al-Dawah wa al-Irshad: al-Riyad.
Taha Jabir Fayyad al-Ulwaniy. (1987). Adab al-Ikhtilaf fi al-Islam. Al-Mahad al-Aalamiy li al-Fikr al-Islamiy: al-Wilayat al-Muttahidat al-Amirikiyyah.
Taha Jabir Fayyad al-Ulwaniy. (2017). Min Adab al-Ikhtilaf ila Nubz al-Khilaf. Al-Mahad al-Aalamiy li al-Fikr al-Islamiy: al-Wilayat al-Muttahidat al-Amirikiyyah.
Yusuf al-Qardawiy. (2001). al-Sahwat al-Islamiyah bayna al-Ikhtilaf al-Mashru’u wa al-Tafarruq al-Mazmum. Dar al-Shuruq: al-Qahirah.
Yusuf al-Qardawiy. (2009). Fiqh al-Wasatiyyat al-Islamiyyah wa al-Tajdid. Maalim wa Manarat. Markaz al-Qardawiy li al-Wasatiyyat al-Islamiyyah wa al-Tajdid: al-Qatar.