รัฐบาลดิจิทัลกับการขับเคลื่อนภาครัฐไทยในยุคดิจิทัล: แนวโน้มและความท้าทาย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มสำคัญและความท้าทายหลักของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในประเทศไทย ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเทคโนโลยีดิจิทัลได้เข้ามามีบทบาท ต่อการบริหารประเทศในการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ สังคม และการบริหารภาครัฐ ประเทศไทยจึงให้ความสำคัญกับการยกระดับประสิทธิภาพ ความโปร่งใส และการให้บริการที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางผ่านการพัฒนานโยบายและยุทธศาสตร์ด้านรัฐบาลดิจิทัล โดยมีสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อน บทความนี้วิเคราะห์พัฒนาการของรัฐบาลดิจิทัลไทย ตั้งแต่แผนแม่บท IT 2000 จนถึงแผนรัฐบาลดิจิทัล พ.ศ. 2566-2570 โดยอ้างอิงแนวคิดการบริหารภาครัฐสมัยใหม่ พร้อมนำเสนอแนวโน้มสำคัญ อาทิ การพัฒนา e-Service การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานและทุนมนุษย์ การเสริมสร้างความร่วมมือพหุภาคี และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่
อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังเผชิญความท้าทายหลายประการ เช่น ความเหลื่อมล้ำด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การมีส่วนร่วมของประชาชนที่ยังอยู่ในระดับต่ำ ความแตกต่างด้านบริบท ข้อจำกัดด้านบุคลากร วัฒนธรรมองค์การ และภัยคุกคามทางไซเบอร์ บทความจึงเสนอแนวทางเชิงนโยบายเพื่อขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลไทยให้ยั่งยืน ได้แก่ การส่งเสริมบริการอิเล็กทรอนิกส์ที่เข้าถึงง่าย การจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานและทุนมนุษย์ การสร้างความร่วมมือระหว่างภาคส่วน การยกระดับความมั่นคง ไซเบอร์และการปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์การให้ยืดหยุ่นและตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลง เพื่อนำไปสู่ระบบราชการยุคใหม่ที่โปร่งใส ยืดหยุ่น และยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2565). รายงานประจำปี 2565 กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. https://www.mdes.go.th/ebook/detail/6376รายงานประจำปี-2565
ธีระ กุลสวัสดิ์. (2555). การวิเคราะห์ความล้มเหลวและอุปสรรคของรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ไทย. วารสารการเมือง การบริหาร และกฎหมาย, 4(1), 159-195.
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). ประวัติสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. https://www.onde.go.th/view/1/%E0%B8%9B%E0% B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4_%E0%B8%AA%E0%B8%94%E0%B8%8A/TH-TH
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน). (2567). รายงานประจำปี 2567 สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน). https://www.etda.or.th/th/UsefulResour ce/publications/Annual-Report-2024.aspx
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2564). รายงานดัชนีรัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2564. https://www.dga.or.th/document-sharing/dg2021
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2566). แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2566-2570. https://www.dga.or.th/th/ebook/ebook-download/ebook-2023-01-25-11-0 1-42.html
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2568). ประวัติความเป็นมาของสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). https://www.dga.or.th/about-us/our-history
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2568). การสำรวจระดับความพร้อมรัฐบาลดิจิทัลหน่วยงานภาครัฐของประเทศไทย ประจำปี 2568. https://www.dga.or.th/policy-standard/policy-regulation/dg-readiness-survey/readinesssurvey68/118345
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2559). ภาครัฐไทยกับการก้าวเข้าสู่รัฐบาลดิจิทัล. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย. (2567). ความท้าทายรัฐบาลดิจิทัลต้องยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง. https://policywatch.thaipbs.or.th/article/government-66
องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย. (2567). พอร์ทัลกลาง กับความท้าทายรัฐบาลดิจิทัล. https://policywatch.thaipbs.or.th/article/government-90
Chaudhary, K. (2019). Unit III: Strategic and competitive opportunities. https://www.ckundan. com.np/2019/01/strategic-and-competitive-opportunities.html
Cochrane, A. (2000). Local government: Managerialism and modernisation. In J. Clarke, S. Gewirtz, & E. McLaughlin (Eds.), New managerialism, new welfare? (pp. 122-136). Sage.
Denhardt, J., & Denhardt, R. B. (2007). The new public service: Serving, not steering. M. E. Sharpe.
Dunleavy, P., Margetts, H., Bastow, S., & Tinkler, J. (2006). New Public Management Is Dead: Long Live Digital-Era Governance. Journal of Public Administration Research and Theory, 16(3), 467-494.
Ferlie, E., Ashburner, L., Fitzgerald, L., & Pettigrew, A. (1996). The new public management in action. Oxford University Press.
Jongwanich, J. (2025). The digital economy in Thailand: Potential and policies. In L. Y. Ing (Ed.), ASEAN digital community 2045: Country perspectives (pp. 123–138). Economic Research Institute for ASEAN and East Asia.
Kjær, A. M. (2004). Governance. Polity Press.
Meijer, A. J., Curtin, D., & Hillebrandt, M. (2018). E-government and public service delivery: The impact of digital transformation on public services. Government Information Quarterly, 35(1), 1-10.
OECD. (2020). Digital Government Index: 2019 results. https://www.oecd.org/contentdam/ oecd/en/publications/reports/2020/10/digital-government-index_cec25265/4de9f5bb -en.pdf
OECD. (2022). Open and connected government review of Thailand. OECD Publishing.
OpenGovAsia. (2024). Digital future: Thailand pioneering digital governance. https://open govasia.com
United Nations. (2022). UN E Government Survey 2022. https://publicadministration.un.org/ egovkb/en-us/reports/un-e-government-survey-2022
World Bank. (2025). Digital Transformation Overview: Development news. https://www.world
bank.org/en/topic/digital/overview