อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เวลาเป็นการเคลื่อนที่ "ลง" ในภาษาไทยถิ่นเหนือ

Main Article Content

Pinanong Ampala

บทคัดย่อ

เวลา เป็นนามธรรมอย่างหนึ่งที่สามารถทำให้เป็นรูปธรรมได้ด้วยกระบวนการทางปริชานที่เรียกว่า อุปลักษณ์ ในลักษณะ
การเปรียบเทียบกับสิ่งที่เป็นรูปธรรมแล้วผ่านกระบวนการถ่ายโยงความหมาย ลักษณะดังกล่าวจะทำให้เข้าใจความหมายและ
ความคิดของผู้ใช้ภาษาในสังคมนั้นได้ งานวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษา อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เวลาเป็นการเคลื่อนที่ในภาษาไทยถิ่นเหนือ
โดยวิเคราะห์จากรูปภาษาที่มีความหมายเปรียบแสดงเวลาเป็นการเคลื่อนที่ "ลง" นอกจากนั้น การศึกษานี้ยังแสดงให้เห็นลักษณะ
ทางความหมาย เมื่อรูปภาษาปรากฏร่วมกับคำที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนที่ของเวลา ทั้งนี้การศึกษาดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ที่เกี่ยวข้องกับเวลาในลักษณะหนึ่งตามกระบวนการปริชาน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
Ampala, P. (2019). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เวลาเป็นการเคลื่อนที่ "ลง" ในภาษาไทยถิ่นเหนือ. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1), 45–59. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pnuhuso/article/view/174959
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ค่าวซอนางอุทธะลา. (2511). เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

ค่าวซอป๋าตะเพียน. (2511). เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

ค่าวซอวรรณพราหม. (2513). เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

ค่าวซอสุวรรณเมกฆะหมาขนคำ. (2511). เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

ค่าวซออ้ายร้อยขอด. (2511). เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

คนดอย (นามแฝง). (2502). ค่าวจ๊าง 7 หัว 7 หาง. เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

ชัชวดี ศรลัมพ์. (2538). การศึกษามโนทัศน์ของคำว่าเข้า. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ณัฐวรรณ ชั่งใจ. (2553). พัฒนาการของคำบอกเวลาในภาษาไทย. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

นววรรณ พันธุเมธา. (2555). คลังคำ. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: อมรินทร์.

น้อย. (2511). ค่าวซอเรื่องธรรมบัวระวงศ์หงส์อำมาตย์. เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

นายโอ้ด (นามแฝง). (2511). ค่าวซอก่ำก๋าดำ. เชียงใหม่: นพบุรีการพิมพ์.

นันทนา วงษ์ไทย. (2552). อุปลักษณ์ประสาทสัมผัสในภาษาไทย: การศึกษาตามแนวภาษาศาสตร์ปริชาน. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

นิคม พรหมาเทพย์. (2534). พระลอคำคร่าว. เชียงใหม่: ม.ป.พ.

นิโลบล ภู่ระย้า. (2556). การศึกษาคำบอกเวลาในภาษาไทยถิ่นอีสานในพื้นที่ภาคอีสานตอนบน. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ปัญญา (นามแฝง). (2511). ค่าวซอนกกระจาบ. เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

ปิ่นอนงค์ อำปะละ. (2559). ระบบมโนทัศน์ “เวลา” ของผู้พูดภาษาไทยถิ่นเหนือ. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

พญาพรหมเทพ. (2511). ค่าวเจ้าสุวัตร์นางบัวคำ. เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

พระเทพวิสุทธิเวที. (2536). ค่าวไปต่างประเทศ. พะเยา: วัดศรีโคมคำ.

มณี พยอมยงค์. (2529). วัฒนธรรมล้านนาไทย. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.

มิรินด้า บูรรุ่งโรจน์. (2548). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับผู้หญิงในบทเพลงลูกทุ่งไทย. วิทยานิพนธ์

ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

มาลา คำจันทร์ (นามแฝง). (2547). ค่าวรับเสด็จพระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นพิชิตปรีชากร. เชียงใหม่:

สยามโฆษณาและการพิมพ์.

สงวน โชติสุขรัตน์. (2512). ค่าวซอสุวรรณหอยสังข์. เชียงใหม่: โรงพิมพ์สงวนการพิมพ์.

สุกัญญา รุ่งแจ้ง. (2548). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของการใช้คำว่า “ใจ” ในภาษาไทย. วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

อรุณ วงศ์รัตน์. (2524). ค่าวนิราศเมืองกอก. เชียงใหม่: ศูนย์หนังสือเชียงใหม่.

อ้ายไชยเมืองเลน (นามแฝง). (2513). ค่าวซอจั๋นต๊ะฆา. เชียงใหม่: ประเทืองวิทยา.

อรนุช สุวรรณรัตน์. (2535). คำบอกเวลาในภาษาไทยถิ่นใต้จังหวัดนครศรีธรรมราช. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.

อุษา พฤฒิชัยวิบูลย์. (2544). การศึกษาอุปลักษณ์เรื่องการเมืองในภาษาไทยตามแนวอรรถศาสตร์

ปริชาน. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

Claudi, U & Heine, B. (1986). “On the Metaphorical Base of Grammar.” In Werner

Abraham (ed.). Studies in Language. John Benjamin Publishing Company.

Evans, V. (2005). The structure of Time: Language, meaning and temporal

cognition. Amsterdam: John Benjamins.

Evans, V. & Green, M. (2006). Cognitive Linguistics An introduction.

Edinburgh: Edinburgh University Press.

Evans, V. (2007). A Glossary of Cognitive Linguistics. Edinburgh: Edinburgh University.

Johnson, M. (1987). The Body in The Mind. Chicago: University of Chicago Press.

Lakoff, G. & Mark, T. (1989). More than Cool Reason, A Field Guide to Poetic Metaphor.

Chicago and London: The University of Chicago Press.

Lakoff, George. (1987). Women, fire, and dangerous things: What categories reveal about the mind. Chicago: University of Chicago Press.

Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. USA. Chicago:

The University of Chicago Press.

Talmy, L. (2000). Toward a Cognitive Semantics. Cambridge: Mass MIT Press.

Ungerer, F. & Schmid, H.J. (1996). An Introduction to Cognitive Linguistics. London &

New York: Longman.