นาฏกรรมกับพระพุทธศาสนาในล้านนา

Main Article Content

ศราวุธ จันทรขำ
Anukoon Rotjanasuksomboon

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้มุ่งศึกษาปฏิสัมพันธ์นาฏกรรมกับพระพุทธศาสนาในล้านนา ใช้วิธีการวิจัย เชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสาร วรรณกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม ดนตรี และศิลปะการแสดง ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของล้านนา รวมทั้งการสัมภาษณ์จากศิลปินล้านนา นักบวช นักศิลปวัฒนธรรม และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจการแสดงด้านศาสนา และใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า นาฏกรรมกับความเชื่อเชิงศาสนาเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรม เพื่อการบวงสรวงบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรือความบันเทิงโดยในแต่ละท้องถิ่นจะมีการสอดแทรกคติความเชื่อ ศิลปวัฒนธรรม ประเพณีเข้าไปผสมผสานด้วย ปฏิสัมพันธ์นาฏกรรมกับพระพุทธศาสนาในล้านนา เป็นการสื่อสาร และเชื่อมความสัมพันธ์ ระหว่างบ้าน วัด ชุมชน โดยเผยแพร่ผ่านรูปแบบต่าง ๆ ได้แก่ วรรณกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม ดุริยางคศิลป์ โดยเฉพาะนาฏยศิลป์ที่มีทั้งรูปแบบการแห่นำขบวน และประเภทมหรสพ ปรากฏในพิธีกรรม และความบันเทิง ทั้งที่เป็นพุทธบัญญัติ และพิธีกรรมที่เกี่ยวกับวันสำคัญทางศาสนาและสังคม เนื้อหาที่นำเสนอจะเป็นเรื่องของพุทธประวัติ ชาดก อัครสาวก ตำนาน นิทาน ธรรมะ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จันทรขำ ศ., & Rotjanasuksomboon, A. (2019). นาฏกรรมกับพระพุทธศาสนาในล้านนา. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(2), 16–32. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pnuhuso/article/view/222674
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จารุวรรณ ธรรมวัตร. (2521). คติชาวบ้านอีสาน. กรุงเทพฯ: อักษรวัฒนา.

ธวัช ปุณโณทก. (2538). วัฒนธรรมพื้นบ้าน : คติความเชื่อ ความเชื่อพื้นบ้านอันสัมพันธ์กับวิถี

ชีวิตในสังคมอีสาน. ใน เพ็ญศรี ดุ๊ก และคณะฯ (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภูเดช แสนสา. (2556). คร่าว กฎหมาย จารีต ตำนาน หลักฐานทางประวัติศาสตร์ล้านนา. เชียงใหม่:

สถาบันภาษา ศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

มนตรี ตราโมท. (2525). รวมงานวิทยานิพนธ์ของนายอาคม สายาคม ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ กรม

ศิลปากร. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

มาณพ มานะแซม.(2557). ล้านนาคดีศึกษา. เชียงใหม่: สุเทพการพิมพ์.

มาณพ มานะแซม.(2555). รูปแบบเครื่องแต่งกายในพิธีกรรมฟ้อนผีของชาวล้านนา. วารสารวิจิตรศิลป์. กรกฏาคม 3(2), 135:164

รัตนะ ตาแปง.(2560). เอกสารประกอบการสอนรายวิชาศิลปะการแสดงพื้นเมืองล้านนาแบบบุรุษเพศ

ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2560.

สงกรานต์ สมจันทร์.(2559). ประวัติดนตรีล้านนา. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

สนั่น ธรรมธิ.(2550). นาฏดุริยการล้านนา. เชียงใหม่: สุเทพการพิมพ์.

อดุลสีลกิตติ์, พระครู, (2550). โอวาทานุสาสนีของคณะสงฆ์เชียงใหม่ สมัยเจ้าหลวงช้างเผือกธรรม

ลังกา พ.ศ.2365 และพระราชบัญญัติของพระกาวิโรรส เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ พ.ศ. 2397-2413 เชียงใหม่: วัดธาตุคำ.