นาฏกรรมกับพระพุทธศาสนาในล้านนา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความฉบับนี้มุ่งศึกษาปฏิสัมพันธ์นาฏกรรมกับพระพุทธศาสนาในล้านนา ใช้วิธีการวิจัย เชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสาร วรรณกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม ดนตรี และศิลปะการแสดง ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของล้านนา รวมทั้งการสัมภาษณ์จากศิลปินล้านนา นักบวช นักศิลปวัฒนธรรม และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจการแสดงด้านศาสนา และใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า นาฏกรรมกับความเชื่อเชิงศาสนาเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรม เพื่อการบวงสรวงบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรือความบันเทิงโดยในแต่ละท้องถิ่นจะมีการสอดแทรกคติความเชื่อ ศิลปวัฒนธรรม ประเพณีเข้าไปผสมผสานด้วย ปฏิสัมพันธ์นาฏกรรมกับพระพุทธศาสนาในล้านนา เป็นการสื่อสาร และเชื่อมความสัมพันธ์ ระหว่างบ้าน วัด ชุมชน โดยเผยแพร่ผ่านรูปแบบต่าง ๆ ได้แก่ วรรณกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม ดุริยางคศิลป์ โดยเฉพาะนาฏยศิลป์ที่มีทั้งรูปแบบการแห่นำขบวน และประเภทมหรสพ ปรากฏในพิธีกรรม และความบันเทิง ทั้งที่เป็นพุทธบัญญัติ และพิธีกรรมที่เกี่ยวกับวันสำคัญทางศาสนาและสังคม เนื้อหาที่นำเสนอจะเป็นเรื่องของพุทธประวัติ ชาดก อัครสาวก ตำนาน นิทาน ธรรมะ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จารุวรรณ ธรรมวัตร. (2521). คติชาวบ้านอีสาน. กรุงเทพฯ: อักษรวัฒนา.
ธวัช ปุณโณทก. (2538). วัฒนธรรมพื้นบ้าน : คติความเชื่อ ความเชื่อพื้นบ้านอันสัมพันธ์กับวิถี
ชีวิตในสังคมอีสาน. ใน เพ็ญศรี ดุ๊ก และคณะฯ (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภูเดช แสนสา. (2556). คร่าว กฎหมาย จารีต ตำนาน หลักฐานทางประวัติศาสตร์ล้านนา. เชียงใหม่:
สถาบันภาษา ศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
มนตรี ตราโมท. (2525). รวมงานวิทยานิพนธ์ของนายอาคม สายาคม ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ กรม
ศิลปากร. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
มาณพ มานะแซม.(2557). ล้านนาคดีศึกษา. เชียงใหม่: สุเทพการพิมพ์.
มาณพ มานะแซม.(2555). รูปแบบเครื่องแต่งกายในพิธีกรรมฟ้อนผีของชาวล้านนา. วารสารวิจิตรศิลป์. กรกฏาคม 3(2), 135:164
รัตนะ ตาแปง.(2560). เอกสารประกอบการสอนรายวิชาศิลปะการแสดงพื้นเมืองล้านนาแบบบุรุษเพศ
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2560.
สงกรานต์ สมจันทร์.(2559). ประวัติดนตรีล้านนา. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
สนั่น ธรรมธิ.(2550). นาฏดุริยการล้านนา. เชียงใหม่: สุเทพการพิมพ์.
อดุลสีลกิตติ์, พระครู, (2550). โอวาทานุสาสนีของคณะสงฆ์เชียงใหม่ สมัยเจ้าหลวงช้างเผือกธรรม
ลังกา พ.ศ.2365 และพระราชบัญญัติของพระกาวิโรรส เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ พ.ศ. 2397-2413 เชียงใหม่: วัดธาตุคำ.