รูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในการบริโภคผัก ผลไม้ของนักเรียน โรงเรียนอ่าวลึก จังหวัดกระบี่
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในการบริโภคผัก ผลไม้ของนักเรียน ในพื้นที่วิจัยโรงเรียนอ่าวลึก จังหวัดกระบี่ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย รวมทั้งหมด 653 คน ประกอบด้วย 1) ผู้ดำเนินการ จำนวน 43 คน ได้แก่ ผู้บริหาร ครู ผู้ปกครอง แม่ครัว ผู้นำชุมชน และผู้นำนักเรียน 2) ผู้รับประโยชน์จากโครงการคือนักเรียน 610 คน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลคือ แบบสังเกต แนวคำถามในการสัมภาษณ์เชิงลึก และแนวการสนทนากลุ่ม ระหว่างเดือน ตุลาคม 2560 ถึงเดือน มีนาคม 2561 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ และวิเคราะห์ตรวจสอบข้อมูลเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในการบริโภคผัก ผลไม้ของนักเรียน ประกอบด้วย 1) ผู้ดำเนินการ และผู้ให้การสนับสนุน มีความร่วมมือด้วยจิตอาสา 2) กระบวนการดำเนินงานมีการวางแผนและดำเนินงานแบบมีส่วนร่วมทุกกระบวนการด้วยกิจกรรมที่หลากหลายและบูรณาการในการเรียนการสอนรวมทั้งประเมินผลอย่างต่อเนื่อง 3) ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ได้แก่ 3.1) นักเรียนบริโภคผัก ผลไม้เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 25 เป็นร้อยละ 100 3.2) นักเรียนที่ไม่บริโภคผัก ผลไม้ จำนวน 44 คน มีการปรับพฤติกรรมมาบริโภคผัก ผลไม้ ทุกคน 3.3) นักเรียนมีภาวะสุขภาพที่ดีมากขึ้น เปรียบเทียบก่อนและหลังดำเนินงานเป็นระยะเวลา 6 เดือน พบว่า 3.3.1) นักเรียนขาดเรียนเพราะเจ็บป่วยน้อยลง (เฉลี่ย 20 คน ลดลงเหลือ 5 คนต่อวัน) 3.3.2) นักเรียนที่เจ็บป่วยและมารับยาที่ห้องพยาบาลลดลง (เฉลี่ย 12 คน ลดลงเหลือ 2 คนต่อวัน) และ 4) เกิดรูปแบบการจัดกิจกรรมการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่มุ่งเน้นการบริโภคผัก ผลไม้ อย่างต่อเนื่อง บูรณาการรายวิชาการเรียนการสอนของโรงเรียน ส่งผลต่อพฤติกรรมสุขภาพในการบริโภคผัก ผลไม้ของนักเรียนได้ตลอดไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรกนก บุญชูจรัส, และภัทรพล มหาขันธ์. (2553). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการทำงานเป็นทีมของพัฒนากรในพื้นที่ความรับผิดชอบของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน จังหวัดเพชรบุรี. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 2(1), 71-87.
กรรณิการ์ บุญรอด. (2561). ผู้ปกครองปลื้ม อาหารกลางวันโรงเรียนลูก กินดีกว่าอยู่บ้าน. สืบค้น 7 กรกฎาคม 2562 จาก https://www.sanook.com/news/7574042/
กรมอนามัย. (2561). อีบุ๊คชุดความรู้ “หนูเพชร” (NuPETHS) สร้างความรู้สุขภาพให้เด็กวัยเรียน. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้น 24 ธันวาคม 2562 จาก https://www.anamai.Moph.go. th/ewt_news.php?nid=11413&filename=index
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. (2560). สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. สืบค้น 24 ธันวาคม 2562 จาก http://bps.moph.go.th/new_bps/healthdata
เกียรติกำจร กุศล, และทัศน์ศรี เสมียนเพชร. (2558). เศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพเด็ก เยาวชนและครอบครัว: ชุมชนมุสลิมบ้านท่าสูง อำเภอท่าศาลา จ. นครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่, 6(1), 98-108.
คณะกรรมการสถานศึกษา. (2559). แผนปฏิบัติการประจำปีการศึกษา. โรงเรียนอ่าวลึก อำเภออ่าวลึก จังหวัดกระบี่.
คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2559). ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ ฉบับ 2. ราชกิจจานุเบกษา. สืบค้น 24 ธันวาคม 2562 จาก https://www.nationalhealth.or.th/node/1216
โครงการตามพระราชดำริ. (2560). สำนักงานโครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระเทพรัตน์ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. สืบค้น 24 ธันวาคม 2562 จาก http//www.psproject.org/index.htm.
ฐนันดร์ศักดิ์ บวรนันทกุล. (2557). การสร้างเสริมศักยภาพการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี, 6(2), 180-187.
ภัทราภรณ์ สมศรี, วราภรณ์ เสถียรนพเก้า, ภรณี วัฒนสมบูรณ์, มธุรส ทิพยมงคลกุล, และรัชดา เกษมทรัพย์. (2557). ประสิทธิผลของโปรแกรมโภชนศึกษาที่มุ่งเนื้อหาด้านประโยชน์จากผักและผลไม้ต่อสุขภาพต่อการบริโภคผักและผลไม้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. Graduate Research Conference. มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 1692-1701.
ภาวิณี เทพคำราม. (2557). ปลูกฝังการบริโภค “ผัก ผลไม้”แนวใหม่ให้เด็ก. เพื่อนสร้างสุขภาวะ. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. สืบค้น 29 ธันวาคม 2562 จาก https://www.thaihealth.or.th/Content/23399 ปลูกฝังการกินผลไม้แนวใหม่ให้เด็กhtml.
วิชัย เอกพลากร, เยาวรัตน์ ปรปักษ์ขาม, สุรศักดิ์ ฐานีพานิชสกุล, หทัยชนก พรรคเจริญ, วราภรณ์ เสถียรนพเกล้า, และกนิษฐา ไทยกล้า. (2551-2552). รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551-2552. สำนักงานสำรวจสุขภาพประชาชนไทย (สสท.).
Barbara, A., Chris, M., Rebecca, R., Amy, J., Robert, J., Richard, L,…Akosua B. (2010). Community-based participatory research: A capacity-building approach for policy advocacy aimed at eliminating health disparities. American Journal of Public Health, 100(11), 2094-2102.
Kemmis, S. & McTaggart, R. (1988). The action research planner. Victoria: Deakin University Press.
Miles, M.B. & Huberman, A.M. (1994). Qualitative Data Analysis. Sage Publications, London.
MGR online. (2550). ภัยเงียบจากการไม่บริโภคผัก. สืบค้น 29 ธันวาคม 2562 จาก https:// mgronline.com/qol/detail/9500000133728
WHO. (2018). Health Promotion. Retrieved December 21, 2019, from http://www.who.int/topics/ health_promotion/en/.