การยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชนสินค้า OTOP โดยใช้กลยุทธ์การตลาดน่านน้ำสีฟ้า สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องดื่ม
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาการจัดการในปัจจุบันของกลุ่มผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ชุมชนสินค้า OTOP สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องดื่ม และ (2) เพื่อหาแนวทางการยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชนสินค้า OTOP โดยใช้กลยุทธ์การตลาดน่านน้ำสีฟ้า สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องดื่ม การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) โดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณา ใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยการลงสัมภาษณ์เชิงลึก ใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ซึ่งได้จากฐานข้อมูลรายชื่อกลุ่มผู้ประกอบการ จากสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด สำนักงานพาณิชย์จังหวัด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด และสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด ในเขตพื้นที่ 14 จังหวัดภาคใต้ โดยทำการคัดเลือก จังหวัดละ 2 ผลิตภัณฑ์ โดยใช้หลักเกณฑ์ในการพิจารณา 3 ด้าน คือ (1) หลักเกณฑ์ด้านผลิตภัณฑ์เข้มแข็งของชุมชน (2) หลักเกณฑ์ด้านการตลาด และ (3) หลักเกณฑ์ด้านความเป็นมาของผลิตภัณฑ์ ผู้วิจัยคัดเฉพาะผู้ประกอบการที่มีคะแนนต่ำกว่า 3 ดาว คือ สินค้าที่สามารถพัฒนาสู่ระดับ 3 ดาว มีการประเมินศักยภาพเป็นระยะ ๆ และสินค้าที่ไม่สามารถสู่ระดับ 2 ดาวได้ เนื่องจากมีจุดอ่อนมากและพัฒนายากมาใช้ในการสัมภาษณ์ ประกอบด้วยกลุ่มบุคคล 2 กลุ่ม คือ กลุ่มผู้รู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key informants) กลุ่มผู้ปฏิบัติที่ให้ข้อมูลทั่วไป (Casual informants) จำนวนรวมทั้งหมด 42 คน โดยเลือกใช้กลยุทธ์การตลาดน่านน้ำสีฟ้า
ผลการวิจัยพบว่า การจัดการในปัจจุบันของกลุ่มผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ชุมชนสินค้า OTOP สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องดื่ม แบ่งออกได้ 2 วิธี คือ 1) กระบวนการบริหารจัดการ และ 2) การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมขององค์กร และการใช้กลยุทธ์การตลาดน่านน้ำสีฟ้า สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องดื่ม แบ่งออกได้เป็น 3 วิธี (1) การปรับเปลี่ยนมุมมอง ทัศนคติของบุคลากรในองค์กร (2) การเข้าใจถึงความต้องการของลูกค้าอย่างแท้จริง ทั้งลูกค้าในปัจจุบันและลูกค้าในอนาคต และ (3) การสร้างความต้องการใหม่ ๆ (New demand) ขึ้นมาเสมอโดยใช้นวัตกรรม (Innovation) ใหม่ ๆ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ. (2564). OTOP แนวทางการเผยแพร่ 1 ผลิตภัณฑ์ 1 ตำบล สู่สากล. สืบค้นจาก https://tica-thaigov.mfa.go.th/th/page/otop-to-ogop-ovop-odop?menu=5d7da 97115e39c3fbc00b678
กศิพัฎญ์ ทองแกม, และโฆสิต แพงสร้อย. (2562). ปัญหาและแนวทางการแก้ไขสินค้าโอทอปตามหลักพุทธวิธีในจังหวัดอุดรธานี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน, 6(7), 3469 – 3488.
คณิดา ไกรสันติ, และรัสมนต์ คำศรี. (2559). แนวทางการพัฒนาศักยภาพกลุ่มวิสาหกิจชุมชนสุชาวดี ตำบลปริก อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 7. (หน้า 554-566). สงขลา: มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
ณัฐพร เขียวเกษม, ชิโนรส นุชทรัพย์, ชญานิษฐ์ ทองโสม, สมศิริ สอนรอด, นพดล ฤทธิ์เดช, อดุลย์ อยู่เครือ, และเสน่ห์ ทองคำเขียว. (2547). การศึกษาการดำเนินงานตามโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ของจังหวัดนครสวรรค์ (รายงานวิจัย). นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
ธงพล พรหมสาขา ณ สกลนคร, และอุทิศ สังขรัตน์. (2556). แนวทางการพัฒนการการดำเนินงานของวิสาหกิจชุมชนในเขตลุ่มทะเลสาบสงขลา (รายงานวิจัย). สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลา นครินทร์.
ธันยมัย เจียรกุล. (2557). ปัญหาและแนวทางการปรับตัวของ OTOP เพื่อพร้อมรับการเปิด AEC. วารสารนักบริหาร, 34(1), 177 – 191.
นภาลักษณ์ บวรวัฒนาชัย. (2550). ปัจจัยภายในและภายนอกที่จำแนกความสำเร็จของการผลิตสินค้าด้านอาหารในโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) ในจังหวัดกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. (ปริญญานิพนธ์). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.
บุญยิ่ง คงอาชาภัทร. (2564). 3 จุดอ่อน OTOP ไทย กับ 5 เคล็ดลับความสำเร็จ 20 แบรนด์ไทยไม่แพ้ชาติใดในโลก. สืบค้นจาก https://www.marketingoops.com/reports/industry-insight/decoding-the-success-of-thai-local-brand/
พสุ เดชะรินทร์. (2550). การนำกลยุทธ์ Blue Ocean มาใช้ในภาวะเศรษฐกิจปัจจุบัน. สืบค้นจาก http://library.acc.chula.ac.th/Article/2552/Pasu/BangkokBiznews/B1702092.pdf
ไพฑูรย์ อินต๊ะขัน, สุธีรา ทิพย์วิวัฒน์พจนา, สว่าง เทพเถา, ปัญชลีย์ ม่วงรัก, และวิไลวรรณ ใจใหม่. (2553). การพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนน้ำดื่มชุมชนบ้านสันดอนแก้ว อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. ลำปาง: คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏ ลำปาง. สืบค้นจาก http://www.riclib.nrct.go.th/bookdetail.php? type=1&book _id=253337
รสดา เวษฎาพันธุ์, และสุมาลี สันตพลวุฒิ. (2555). แนวทางการพัฒนา OTOP ในเขตภาคกลาง. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50. (หน้า 224-231). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. กระทรวง ศึกษาธิการ. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. สำนัก งานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ศศิเพ็ญ พวงสายใจ. (2551). การวิจัยแบบบูรณาการเพื่อการพัฒนาและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน เพื่อการส่งออกของชุมชน กรณีศึกษากลุ่มผู้ผลิตน้ำมันงา จังหวัดแม่ฮ่องสอน. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่, 1(1), 46-55.
สุดถนอม ตันเจริญ. (2559). การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนกับการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ของชุมชนบางขันแตก จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 13(2), 1-24.
สุภางค์ จันทวานิช. (2551). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสอง พ.ศ. 2560 - 2564. สืบค้นจาก https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_ link.php?nid =6422
สำนักงานพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (2560) โครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP). สืบค้นจาก https://district.cdd.go.th/bangpahan/services/
สำนักงานพัฒนาชุมชน อำเภอทับปุต จังหวัดพังงา กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (2562). โครงการหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP). สืบค้นจาก https://district.cdd.go.th/thapput /services/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8 %95%E0%B8%B4%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%8%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%B2-otop/
สำนักงานเทคโนโลยีชุมชน กรมวิทยาศาสตร์บริการ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2557). OTOP อาหารและเครื่องดื่ม. สืบค้นจาก https://otop.dss.go.th/fIl es/report/OTOP_food.pdf
สำนักส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นและวิสาหกิจชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (2564). โครงการหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์. สืบค้นจาก https://cep.cdd.go.th/เกี่ยวกับ-otop/ข้อมูลทั่วไปotop
อนันต์ วงศ์กระจ่าง, สญชัย เข็มเจริญ, และชลิตต์ มธุรสมนตรี. (2550). การพัฒนากระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์แปรรูปทางการเกษตร กรณีศึกษาผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มน้ำผลไม้ในโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) (รายงานวิจัย). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโลยีราชมงคลธัญบุรี. สืบค้นจาก https://www.research.rmutt.ac.th/?p=4881
Kim, W. C.,& Mauborgne, R. (2005). Blue Ocean Strategy : How to create uncontested market space and make the Competition irrelevant. Boston, MA: Harvard Business School Press.