ฮัสสัน ดูมาลี สวัสดิภาพสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์กับปัญหาแพะและแกะเร่ร่อนในชุมชนสามจังหวัดชายแดนภาคใต้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
DOI : 10.14456/pnuhuso.2024.13
สวัสดิภาพของสัตว์ คือการดูแลความเป็นอยู่ของสัตว์ให้ดีทั้งความจำเป็นพื้นฐานของสัตว์ การเป็นอยู่ที่ดี ความปลอดภัย และการดูแลในเรื่องของจิตใจ สำหรับบทความนี้ผู้เขียนนำเสนอกรอบแนวคิดที่เป็นการให้ความสำคัญกับสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์ของมนุษย์ ซึ่งแน่นอนจุดหมายปลายทางของสัตว์ปศุสัตว์ก็คือเพื่อบริโภคและผลประโยชน์ในทางเศรษฐกิจ กรอบแนวคิดสวัสดิภาพสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์ในบทความนี้เป็นการขยายความสำคัญของการให้ความสำคัญนอกเหนือจากตัวสัตว์เลี้ยงแล้วยังต้องให้ความสำคัญต่อมนุษย์อีกด้วย ทั้งในมิติผู้บริโภค มิติทางสังคมและสิ่งแวดล้อม การผลิตสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์จึงไม่ใช่การหวังผลตอบแทนทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญคุณค่าทางสังคมไปพร้อม ๆ กัน สวัสดิภาพสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์จึงเป็นการเอาใจใส่ทั้งสัตว์และสังคม สำหรับในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ หลายชุมชนต้องเผชิญกับปัญหาสัตว์เลี้ยงเร่ร่อนโดยเฉพาะแพะ - แกะ ซึ่งปัญหาดังกล่าวผู้เขียนมองว่ายังขาดการให้ความสำคัญตามกรอบแนวคิดเรื่องสวัสดิภาพสัตว์ปศุสัตว์เป็นอย่างมาก เพราะมีหลายประเด็นที่ยังต้องถกเถียงตามกรอบแนวคิดสวัสดิภาพสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์ ได้แก่ หลักการความปลอดภัยและปลอดจากโรคของสัตว์และคน หลักการในเรื่องของการสร้างความรำคาญทางสังคม ดังนั้นการสร้างกระบวนทัศน์กรอบแนวคิดสวัสดิภาพสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์ให้กับ ผู้เลี้ยงจึงมีความสำคัญซึ่งอาจจะนำไปสู่ความใส่ใจสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์มากขึ้น และอาจเป็นวิธีคิดสำคัญในการแก้ไขปัญหาแพะ - แกะเร่ร่อนในชุมชนสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กนกพร กลิ่นเกลา. (2565, 15 กันยายน). สัตว์ในสวนสัตว์กับสวัสดิภาพที่ควรได้รับ. http://www. salforest.com/blog/zooandanimalwelfare
ข่าวสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. (2563, 7 สิงหาคม). “เด็กขับรถเสียหลักชนแพะบนถนนที่นราธิวาส” [status update]. https://www.facebook.com/Ruslanbuesa2020/posts/pfbidxpnT4B6VWb8MS 111w6PMdZhbGqkfSzGNnhXEKNC5PSprbXmGawSsxvvjmuVveSol
ณฤทธิ์ ไทยบุรี, ฐิตินันท์ โสระบุตร และสมนึกลิ้มเจริญ. (2565). ห่วงโซ่อุปทานเพื่อพัฒนาธุรกิจการเลี้ยงแพะเนื้อใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย. วารสารแก่นเกษตร, 50(5), 1532-1548.https://li01.tci-thaijo.org/index.php/agkasetkaj/article/view/247761/174080
เทศบาลตำบลบ่อทอง. (2665, 17 มีนาคม). ได้รับแจ้งจากศูนย์นเรนทร อุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ชนแพะที่เกิดเหตุ : ม.1 ควนคูหา ต.บ่อทอง [status update]. https://www.facebook.com/borthong city/posts/pfbid02buuvH6HwbMrPBbRYvguBgKueYH6xsUpfeDggwVibNdwBcufP857KZer7AzBYTgohl
ธนิดา หรินทรานนท์. (2564, 3 กันยายน). ข้อแนะนำเบื้องต้นสำหรับสวัสดิภาพสัตว์. https://certify.dld.go .th/certify/index.php/th/2016-05-01-14-51-22/2016-05-03-03-23-38/1471-2021-09-03- 05-47-33
บุคอรี มะตูแก และเกตวรรณ บุญเทพ. (2560). รายงานผลการศึกษา เรื่อง ทัศนคติและการยอมรับการเลี้ยงแกะของผู้เลี้ยงแพะในจังหวัดยะลา. คณะวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและการเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
พระราชบัญญัติการสาธารณสุข (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2560. (2560, 22 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 65 ก หน้า 48 – 58.
พระราชบัญญัติป้องกันการทารุณและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ.2557. (2557, 26 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 131 ตอนที่ 87 ก หน้า 4–13.
แพร ศิริศักดิ์ดำเกิง. (2559). ทักษะวัฒนธรรม. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
เพราะฉัน มีเธอ. (2566, 24 สิงหาคม). ข้าศึกมาทุกเวลา ทุกวัน แย่จริง ๆ แทนที่ผู้เลี้ยงจะมีจิตสำนึกเลี้ยงผูกแต่กลับละเลย เพิกเฉย ยิ่งไม่พูดก้อเฉย [status update]. https://www.facebook.com/tuanya wahe.abdulbut/posts/pfbid02wyDfuujGax8N7cvNRvZDEgontWxaZ1x1oFAPMK5in6EUdo6ERGuyk7qFNtdgxFM5l
ไฟซอล ดาโอ๊ะ, นุมาน หะยีมะแซ,อี สมาแอ กาเต๊ะ, และมูหัมมัดตอลาล แกมะ. (2565). พลวัตวัฒนธรรม ในสังคมมุสลิมจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 13(2), 99-130. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOIS/article/view/264702/175738
นิเวศน์ มณีรันวงศ์. (2560). กระบวนการจัดการชุมชนโดยบูรณาการหลักธรรมคำสอนทางศาสนาและวิถีแห่งวัฒนธรรมของชุมชนใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ (รายงานวิจัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ ราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์ปัตตานี. http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/bitstream/123456789 /471/1/2560
ผู้จัดการออนไลน์. (2560, 2 ตุลาคม). “สลด! ชาวบ้านเร่งงมช่วยเด็กจมน้ำ หลังพ่อขับรถหักหลบฝูงแกะเสียหลักตกคูน้ำที่ปัตตานี”. https://mgronline.com/south/detail/9600000100786
มูลนิธิกวนอิมเมตตาธรรม สว่างเบตงธรรมสถาน. (2561, 30 มีนาคม). มูลนิธิกวนอิมเมตตาธรรมเบตง (สว่างเบตงธรรมสถาน) รับแจ้งจากพลเมืองดีว่ามีเหตุรถจักยายนต์ชนแพะที่หน้าปั้มน้ำมันบันนังซิแน ต.ยะรม อ.เบตง จ.ยะลา”[status update]. https://www.facebook.com/guanyinrescuebet ong/posts/pfbid02WJFNkjgCCTFZBQAoZtEwJzH2ddi4e8cMxjFivnGygWvUNKfVZdqULe uAFCs3Dyml
โมเดินร์ รีสอร์ท. (2566, 5 มิถุนายน). ผมขออนุญาตโพสต์ต้นไม้ที่ถูกแพะแกะกินที่ตำบลแหลมโพธิ์บ้านตะโล๊ะสะมีแลขออนุญาตหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้วยครับไม่ไหวแล้วจริง ๆ แล้วครับ [status update]. https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid025BGzkwkhpMwd77PLAtJpMQUvKbjtjRbN8oWWTA63JK9mVMCzTEF3cPwTRN4erGnPl&id=100090415489490
รสสุคนธ์ กลิ่นสุคนธ์. (2560). ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์และการป้องกันการทารุณกรรมสัตว์ [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีปทุม]. http://dspace.spu.ac.th/ hand le/123456789/9003?mode=full
วรรณกร ชัยรัตน์. (2563, 6 มีนาคม). กรมปศุสัตว์ส่งเสริมการเลี้ยงแพะให้แก่เกษตรกรจังหวัดชายแดนภาคใต้. กรมปศุสัตว์. https://secretary.dld.go.th/webnew/index.php/th/news-menu/dld-editorial-menu/5917-4-2563
ศูนย์สัตว์ทดลองแห่งชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล. (ม.ป.ป). สวัสดิภาพสัตว์ (Animal Welfare). https://nlac. mahidol.ac.th/nlac_th/index.php/veterinarian-animal-welfare/
ศิริชนก วิรยเกื้อกูล. (2559, 19 มีนาคม). สิทธิสัตว์. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. https://library.parliament.go.th/sites/default/files/assets/files/works/academic%20office/radio%20scripts/pdf/2559-03/NALT-radioscript-rr2559-mar4.pdf
สมัคร์ กอเซ็ม. (2560, 4 ตุลาคม). แกะเปื้อนมลทิน : ภาพแทนสังคมที่ถูกแปะป้าย กับสามจังหวัดชายแดนใต้. https://thematter.co/thinkers/sheep-and-3-southern-provinces/36300
สมนึก ลิ้มเจริญ, สุนีย์ ตรีมณี, ณฤทธิ์ ไทยบุรี, จำนงค์ จุลเอียด และสุรศักดิ์ คชภักดี. (2564). แนวทางการส่งเสริมการเลี้ยงแพะเนื้อใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 13(3), 396-420. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/pnujr/article /view/249904/172600
สัมพันธ์ วารี (2565). พิธีกุรบาน, การเชือดสัตว์พลีทาน และมานุษยวิทยา. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). https://www.sac.or.th/portal/th/article/detail/351
อภิวัฒน์ รัตนวราหะ. (2563, 15 ธันวาคม). มนุษย์เมือง 4.0: วิถีชีวิต พื้นที่ และความเหลื่อมล้ำ การประชุมเสวนาวิชาการ แผนงานบูรณาการยุทธศาสตร์เป้าหมายด้านสังคม คนไทย 4.0. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. https://www.khonthai4-0.net/system/resource/file/kpfgo_content_attach_ file_251_1.pdf?date=2021-09-15%2013:57:42.1
ฮัสสัน ดูมาลี. (2565). แนวทางการจัดการการเลี้ยงแพะ – แกะ แบบปล่อยอิสระในเขตชุมชนของเทศบาลตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี. ใน ธงชัย ภูวนาถวิจิต (บ.ก.). นวัตกรรมการจัดการชุมชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. การประชุมวิชาการระดับชาติเครือข่ายด้านการจัดการชุมชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ครั้งที่ 7 (น. 30 – 42). คณะมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Ayman, N., Malik, A.A., Hamdani, A., Akand, A., Rasool, S., Hai, A., Fayaz, A., & Shubeena, S. (2022). Transformative Role of Gaushalas in Conversion of Waste to Wealth: A Way Forward to Curb the Stray Cattle Menace. Acta Scientific Veterinary Sciences, 4(10), 16-23. https://doi.org/10.31080/ASVS.2022.04.0510
Buller, H., Blokhuis, H., Jensen, P., & Keeling, L. (2018). Towards Farm Animal Welfare and Sustainability. Animals, 8(81), 1-13. https://doi.org/10.3390/ani8060081
Madzingira, O. (2018). Animal Welfare Considerations in Food-Producing Animals. InTech. doi: 10.5772/intechopen.78223
Scholten, M.C.Th., de Boer, I.J.M., Gremmen, B., & Lokhorst, C. (2013). Livestock Farming with
Care: towards sustainable production of animal-source food. NJAS-Wageningen Journ alofLifeSciences, 66, 3-5. https://doi.org/10.1016/j.njas.2013.05.009.
Sharma, A., Schuetze, C., & Phillips, C.J.C. (2020). The Management of Cow Shelters (Gaushalas) in India, Including the Attitudes of Shelter Managers to Cow Welfare. Animals (Basel), 10(2). 211. https://doi.org/10.3390/ani10020211
Temple, D. & Manteca, X. (2020). Animal Welfare in Extensive Production Systems Is Still an Area of Concern. Frontiers in Sustainable Food Systems, 4, 1-18. https://doi.org/10.33 89/fsufs.2020.545902
NITI Aayong. (2023). The Task Force Report Production and Promotion of Organic and Bio fertilisers with Special Focus on Improving Economic Viability of Gaushalas. NITI Aayong.
