วรรณิศา จันทร์หอม ถอดบทเรียนการจัดกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานของชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดสงขลา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
DOI : 10.14456/pnuhuso.2024.7
การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อถอดบทเรียนการจัดกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน และหาแนวทางพัฒนาการจัดกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้นำกลุ่มองค์กรในชุมชน จำนวน 2 คน ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ในชุมชน จำนวน 5 คน ครูที่เคยเข้าร่วมกระบวนการ จำนวน 2 คน และเจ้าหน้าที่องค์กรเอกชน จำนวน 1 คน รวมทั้งสิ้น 10 คน คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก
ผลการวิจัยพบว่า การจัดกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานของชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา มีบทเรียนแห่งความสำเร็จ ได้แก่ 1) ชุมชนมีวิถีภูมิปัญญาและมีการสืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน 2) ชุมชนมีสถานที่ทางธรรมชาติที่น่าสนใจ 3) คนในชุมชนลุกขึ้นมาจัดกระบวนการเรียนรู้ด้วยความหวงแหนและความภาคภูมิใจ 4) คนในชุมชนมีทัศนคติที่ดีและเปิดกว้างพร้อมที่จะเรียนรู้ 5) สร้างแรงบันดาลใจและเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนเข้ามาร่วมเรียนรู้และฝึกฝน และมีบทเรียนที่ต้องพัฒนาหรือปรับปรุง ได้แก่ 1) ควรมีการกระตุ้นการเรียนรู้โดยให้ผู้เข้าร่วมมีส่วนร่วมในการตอบคำถามและตั้งคำถาม 2) การจัดกระบวนการของชุมชนยังไม่เป็นระบบเท่าที่ควร 3) สื่อหรือเครื่องมือในการจัดกระบวนการเรียนรู้ ยังมีน้อย 4) วิทยากรของชุมชนมีน้อย 5) ควรมีการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีการสะท้อนกลับหลังการเรียนรู้ 6) การจัดเตรียมสถานที่ยังมีข้อบกพร่อง ด้านแนวทางพัฒนาการจัดกระบวนการเรียนรู้ มีดังนี้ 1) ควรมีการจัดอบรมเพื่อพัฒนาศักยภาพของวิทยากรชุมชน 2) ควรร่วมกับโรงเรียนจัดทำชุดคู่มือการจัดกระบวนการเรียนรู้ 3) ควรพัฒนาให้มีสื่อการเรียนรู้ที่มีความเหมาะสมตามช่วงวัย และ4) ควรพัฒนาสถานที่ให้พร้อมกับการจัดกระบวนการเรียนรู้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ดิษยุทธ์ บัวจูม, อังศินันท์ อินทรกำแหง, พรรณี บุญประกอบ และสุภาพร ธนะชานันท์. (2557). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เพื่อสร้างความสนใจและทักษะในอาชีพท้องถิ่นของนักเรียนโรงเรียนบ้าน พะแนงวิทยา. วารสารพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 20(2), 18-36. https://so06.tci–thaijo.org/index.php/BSRI/article/view/20138
วรรณิศา จันทร์หอม. (2561). ทะเลคือชีวิตของเรา 3. มูลนิธิภาคใต้สีเขียว.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีการสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.
ศรีวรรณ ฉัตรสุริยวงศ์ และมาเรียม นิลพันธุ์. (2559). กระบวนทัศน์การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อส่งเสริมความสามารถด้านการติดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษา. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 8(1), 183-197. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/suedureasearchjournal/article/view/ 34694
ศุภวัลย์ พลายน้อย. (2562). นานาวิธีวิทยาการถอดบทเรียนละการสังเคราะห์ความรู้. ศูนย์พัฒนาศักยภาพภาคีด้านการสร้างเสริมสุขภาพ.
George, A. L., & Bennett, A. (2005). Case Studies and Theory Develoment in the Social Sciences. The Belfer Center for Science and International Affairs.
Reid, A. J. (1996). What we want: Qualitative research. Canadian Family Physician, 42.
Saavedra, A.R., & Opfer, V. D. (2012). Teaching and learning 21st century skills: Lessons from the learning sciences. https://asiasociety.org/education/teaching-and-learning-21st-century-skills
Silverman, D. (2001). Interpreting qualitative data: Methods for analyzing talk, text and interaction (2nd ed.). CA: Sage.
บุคลานุกรม
ผู้นำกลุ่มองค์กรในชุมชนคนที่ 1 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2566.
ผู้นำกลุ่มองค์กรในชุมชนคนที่ 2 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2566.
เจ้าหน้าที่องค์กรพัฒนาเอกชน (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนบ้านนา ตำบล บ้านนา อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2566.
ครูที่เคยเข้าร่วมกระบวนการคนที่ 1 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนบ้านนา ตำบลบ้านนา อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2566.
ครูที่เคยเข้าร่วมกระบวนการคนที่ 2 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนบ้านนา ตำบลบ้านนา อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2566.
ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ในชุมชนคนที่ 1 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2566.
ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ในชุมชนคนที่ 2 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2566.
ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ในชุมชนคนที่ 3 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2566.
ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ในชุมชนคนที่ 4 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2566.
ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ในชุมชนคนที่ 5 (ผู้ให้สัมภาษณ์), วรรณิศา จันทร์หอม (ผู้สัมภาษณ์), ที่ชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา, เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2566.
