การนำปัญญาประดิษฐ์กับพุทธธรรมมาใช้เสริมประสิทธิภาพในการบริหารจัดการและพัฒนาองค์กรของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

Main Article Content

ขวัญสุดา วงษ์แหยม
ไตรรัตน์ เอี่ยมพันธ์
พลพิพัฒน์ วัฒนเศรษฐานุกุล
นิษฐ์ฐา พีระชัยภาวงศ์

บทคัดย่อ

   บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการนำปัญญาประดิษฐ์กับพุทธธรรมมาใช้เสริมประสิทธิภาพในการบริหารจัดการและพัฒนาองค์กรของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา โดยใช้แนวคิดเกี่ยวกับ AI ในการบริหารงาน เช่น การวิเคราะห์ข้อมูล การวางแผนอัตโนมัติ และการคาดการณ์แนวโน้ม เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจอย่างมีข้อมูลประกอบ ขณะเดียวกันได้นำหลักพุทธธรรมที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการ ได้แก่  อิทธิบาท 4 พรหมวิหาร 4 และหลักธรรมการครองตน ครองคน ครองงาน มาเป็นกรอบจริยธรรมในการบริหาร อันเชื่อมโยงกับแนวคิดการบริหารจัดการและพัฒนาองค์กรสมัยใหม่อย่างสอดคล้อง บทความได้นำเสนอการ บูรณาการพุทธธรรมกับการใช้ AI ผ่าน โมเดล “องค์กรอัจฉริยะทางคุณธรรม” รวมถึงแผนพัฒนาผู้บริหารและบุคลากรให้มีสมรรถนะเชิงดิจิทัลและจริยธรรม และแนวทางการประเมินผลความสำเร็จขององค์กรแบบองค์รวม ผลลัพธ์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ได้แก่ องค์กรที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส ยั่งยืน มีภาวะผู้นำเชิงคุณธรรม และบุคลากรที่มีสมรรถนะรอบด้าน บทความยังเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เช่น  การบูรณาการ AI กับหลักธรรมในระดับองค์กร การพัฒนาสมรรถนะบุคลากร และแนวทางวิจัยเพื่อสร้างโมเดลบริหารและการประเมินแบบองค์รวมในอนาคต

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วงษ์แหยม ข. ., เอี่ยมพันธ์ ไ. ., วัฒนเศรษฐานุกุล พ. ., & พีระชัยภาวงศ์ น. . (2026). การนำปัญญาประดิษฐ์กับพุทธธรรมมาใช้เสริมประสิทธิภาพในการบริหารจัดการและพัฒนาองค์กรของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 13(1), 268–283. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pnuhuso/article/view/281110
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชลธิชา รัตนบุรี. (2564). การพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาในยุคดิจิทัลวารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 44(1), 100–115.

ณัฐวุฒิ จิตต์หมวด. (2564). การพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักพรหมวิหาร 4 สำหรับผู้บริหารการศึกษา. วารสารวิชาการปัญญาภิวัฒน์, 13(2), 22–35.

พูนพงศ์ นิยมกิจ. (2564). การพัฒนาผู้นำเชิงคุณธรรมในระบบราชการไทยผ่านหลักธรรมพุทธศาสนา. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 10(1), 95–110.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). แนวทางการขับเคลื่อนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสู่ SMART AREA OFFICE. ผู้แต่ง.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบราชการสู่ระบบราชการ 4.0 (PMQA - TQM - KM). ผู้แต่ง.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2556). พระไตรปิฎกฉบับหลวงบาลีสยามรัฐ (เล่มที่ 11). โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2564). คู่มือหลักธรรมทางพุทธศาสนาเพื่อการบริหารงานราชการ. สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กระทรวงศึกษาธิการ. https://backoffice.onec.go.th

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). สำนักนายกรัฐมนตรี. https://www.nesdc.go.th

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). สำนักงานสภาพัฒน์. https://www.nesdc.go.th

สุชาติ เถื่อนกลาง. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตการทำงานด้วยหลักพุทธธรรมในองค์กรราชการ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 10(6), 1544–1560.

European Commission. (2021). Ethics guidelines for trustworthy AI. Publications Office of the European Union. https://digital-strategy.ec.europa.eu

Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2020). The balanced scorecard: Measures that drive performance. Harvard Business Review Press.

OECD. (2021). AI and the future of skills: Emerging trends in education. OECD Publishing. https://www.oecd.org

Office of the Basic Education Commission. (2022). Smart education: The future of Thai education with AI and Big Data. Author.

Senge, P. M. (2021). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (Revised ed.). Currency.

UNESCO. (2020). Education in a post-COVID world: Nine ideas for public action. Author. https://unesdoc.unesco.org

UNESCO. (2021). Artificial intelligence and education: Guidance for policy-makers. Author. https://unesdoc.unesco.org

United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. Author. https://sdgs.un.org/2030agenda

World Bank. (2020). Transforming education through innovation and quality management. https://www.worldbank.org

World Economic Forum. (2020). Schools of the future: Defining new models of education for the fourth industrial revolution. https://www.weforum.org