อำนาจรัฐอภิสิทธิ์กับปัญหาความยุติธรรมผ่านชีวิตของนายอนันต์ ภักดิ์ประไพ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอปัญหาความอยุติธรรมของรัฐไทยผ่านชีวิตของนายอนันต์ ภักดิ์ประไพ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพิษณุโลกและอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในช่วงปี พ.ศ. 2518 สมัยรัฐบาลของหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช โดยประยุกต์ใช้แนวคิดอำนาจรัฐอภิสิทธิ์ในการอธิบายปัญหาความยุติธรรมต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงบริบทชีวิตของนายอนันต์ ซึ่งพบว่าปัญหาหลักสำคัญของความอยุติธรรมในไทย คือ การปกครองแบบอำนาจนิยมที่ใช้กระบวนการยุติธรรมและศาลเป็นเครื่องมือทางการเมืองในการควบคุมสังคมและฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง ในขณะเดียวกัน รัฐไทยเองก็ได้ใช้กฎหมายและศาลในการสร้างความชอบธรรมทางการเมืองและการลอยนวลพ้นความผิด โดยเฉพาะรัฐบาลทหาร อันแสดงให้เห็นถึงการทำให้การเมืองแบบอำนาจนิยมอยู่ในอำนาจของศาล ซึ่งสร้างผลกระทบต่อความขัดแย้งทางการเมือง การละเมิดสิทธิมนุษยชน และความรุนแรงของรัฐในสังคมไทย ในขณะที่ ศาลและระบบกฎหมายได้กลายมาเป็นจุดศูนย์กลางของความขัดแย้งระหว่างรัฐกับสังคม และสะท้อนปัญหาความไม่ชอบธรรมของรัฐไทยสมัยใหม่
Downloads
Article Details
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
จำลอง ทองดี. (ม.ป.ป.). อุทัย พิมพ์ใจชน บนเส้นทางการเมืองที่ท้าทาย. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาผู้นำทางการเมือง.
ชาติชาย มุกสง. (2559). รัฐประหาร พ.ศ. 2514. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2563, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=รัฐประหาร_พ.ศ._2514
ไทยโพสต์. (2561, 24 พฤษภาคม). ความเหมือน และความแตกต่าง การเมืองยุคถนอมกับรัฐบาล คสช. สืบค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2563, จาก https://www.thaipost.net/main/detail/9837.
ไทเรล ฮาเบอร์คอร์น. (2560). การปฏิวัติที่ถูกตัดตอน ชาวนา นักศึกษา กฎหมายและความรุนแรงในภาคเหนือของไทย. นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.
ธงชัย วินิจกูล. (2563). นิติรัฐอภิสิทธิ์และราชนิติธรรม ประวัติศาสตร์ภูมิปัญญาของ Rule by Law แบบไทย. สืบค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2563, จาก www.academia.edu/42188654/2020_2563_นิติรัฐอภิสิทธิ_และราชนิติธรรม_ประวัติศาสตร์ภูมิปัญญาของ_Rule_by_Law_แบบไทย
ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช 2515. (2515, 15 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 89 ตอนที่ 192 ฉบับพิเศษ. หน้า 1-12.
นรนิติ เศรษฐบุตร. (2559). 9 มีนาคม พ.ศ. 2515. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2563, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=9_%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1_%E0%B8%9E.%E0%B8%A8._2515
เบเนดิกต์ แอนเดอร์สัน. (2561). บ้านเมืองของเราลงแดง: แง่มุมทางสังคมและวัฒนธรรมของรัฐประหาร 6 ตุลาคม. ใน ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, และธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์ (บ.ก.). ตุลา-ตุลา สังคม-รัฐไทย กับความรุนแรงทางการเมือง (น.156-214). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการจดทะเบียนพรรคการเมือง. (2518, 19 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษ. เล่ม 92 ตอนที่ 193. หน้า 1-551.
ประจักษ์ ก้องกีรติ. (2548). และแล้วความเคลื่อนไหวก็ปรากฏ การเมืองวัฒนธรรมของนักศึกษาและปัญญาชนก่อน 14 ตุลา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
______. (2558). พระราชหัตถเลขาสละราชย์ ร.7: ชีวประวัติของเอกสารฉบับหนึ่ง. ใน สรณ ขจรเดชกุล (บ.ก.). การเมืองวัฒนธรรมไทย ว่าด้วยความทรงจำ/วาทกรรม/อำนาจ (น. 57-68). นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.
ป๋วย อึ้งภากรณ์. (2515). จดหมายจากนายเข้ม เย็นยิ่ง ถึงนายทำนุ เกียรติก้อง ผู้ใหญ่บ้านไทยเจริญ. สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2563, จาก http://puey-ungpakorn.org/index.php/archives?id=272
ปิยะบุตร แสงกนกกุล. (2559). ปิยบุตร แสงกนกกุล: ศาลไทยกับรัฐประหาร (1). สืบค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2563, จาก https://www.matichonweekly.com/column/article_743
พระราชบัญญัติยกเลิกคำสั่งของหัวหน้าคณะปฏิวัติที่ 36/2515 ลงวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2515 พ.ศ. 2517. (2517, 25 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษ. เล่ม 91 ตอนที่ 11. หน้า 1-3.
พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499 หมวด 2 มาตรา 113. (2499, 15 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษ. เล่ม 73 ตอนที่ 95. หน้า 1-114.
ศักรพร ถิรศิริกุล. (2549). กระบวนการกำหนดนโยบายปฏิรูปที่ดินของประเทศไทย: ศึกษากรณีกฎหมายปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมชาย ปรีชาศิลปกุล. (2539). ปัญหาทางกฎหมายบางประการเกี่ยวกับการปฏิวัติ. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราฎร. (2518). คำแถลงนโยบายของรัฐบาล ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 4/2518 (สามัญสมัยแรก) วันพุธที่ 19 มีนาคม 2518. สืบค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2563, จาก https://library2.parliament.go.th/giventake/content_sp/sp36.pdf
สิริรัตน์ เรืองวงษ์วาร. (2539). ประวัติศาสตร์การเมืองไทยตั้งแต่เปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ถึงปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
หนังสือที่ระลึกงานฌาปนกิจของคุณพ่ออรุณ ภักดิ์ประไพ. (2558). พิษณุโลก: หจก.สุรสีห์กราฟฟิค.
อนันต์ ภักดิ์ประไพ. (2532). นโยบายกับมติของคณะรัฐมนตรีไทย ระหว่าง พ.ศ. 2518-2523. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Haberkorn, T. (2011). Revolution Interrupted Farmers, Students, Law, and Violence in Northern Thailand. Wisconsin: University of Wisconsin Press.
______. (2018). In Plain Sight: Impunity and Human Rights in Thailand. Wisconsin, Madison: University of Wisconsin Press.
Moustafa, T. & Ginsburg, T. (2008). Introduction: The Functions of Courts in Authoritarian Politics. In Ginsburg, T. (Ed.). Rule by Law: The Politics of Courts in Authoritarian Regimes (pp. 1-22). New York: Cambridge University Press.