พรรคการเมืองกับการเมืองท้องถิ่น: ข้อค้นพบเบื้องต้นเฉพาะกรณีกรุงเทพมหานคร และองค์การบริหารส่วนจังหวัด
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความชิ้นนี้มุ่งวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงบทบาทของพรรคการเมืองในการคัดสรรและการส่งผู้สมัครของพรรคเข้ารับการเลือกตั้งเป็นผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครและนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ ผลการศึกษาพบว่า พรรคการเมืองระดับชาติเข้าไปมีบทบาทสำคัญในการเลือกตั้งผู้ว่ากรุงเทพมหานครตั้งแต่การเลือกตั้งโดยตรงครั้งแรกในปี พ.ศ. 2518 โดยในห้วงเวลาเดียวกันนี้พรรคการเมืองระดับชาติให้ความสนใจการเมืองท้องถิ่นน้อยมากหรือแทบจะไม่มีเลย แต่การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางการเมืองและการบริหารขององค์การบริหารส่วนจังหวัดทำให้พรรคการเมืองระดับชาติหันกลับมาสนใจการเมืองท้องถิ่น ทว่าบทบาทของพรรคการเมืองในการคัดสรรและเสนอตัวแทนของพรรคในสนามองค์การบริหารส่วนจังหวัดกลับเป็นไปอย่างไม่ชัดเจนและคลุมเครือ ซึ่งการเลือกตั้งระดับองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่เป็นเรื่องของกลุ่มการเมืองและตัวบุคคล ซึ่งนับว่าต่างไปจากกรณีของกรุงเทพมหานครที่เป็นเรื่องของพรรคการเมืองมากกว่า และที่สำคัญการเลือกตั้งท้องถิ่นที่จะเกิดขึ้นในอนาคตจะเป็นการพิสูจน์ข้อเสนอหลักของบทความนี้เกี่ยวกับการคัดสรรผู้สมัครรับเลือกตั้งในระดับท้องถิ่น
Downloads
Article Details
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
โกวิทย์ พวงงาม. (2550). มิติใหม่ การปกครองส่วนท้องถิ่น: วิสัยทัศน์กระจายอำนาจและการบริหารงานท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.
______. (2553). ธรรมาภิบาลท้องถิ่น: ว่าด้วยการมีส่วนร่วมและความโปร่งใส. กรุงเทพฯ: มูลนิธิส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2560. (2559, 7 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 ตอนพิเศษ 226 ง หน้า 1-80.
ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2561. (2560, 28 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนพิเศษ 240 ง หน้า 58-138.
ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2562. (2561, 26 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนพิเศษ 238 ง หน้า 13-97.
ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2563. (ม.ป.ป.). สืบค้นเมื่อ 2 สิงหาคม 2563, จาก http://www.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER9/DRAWER012/GENERAL/DATA0003/00003021.PDF
คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำกรุงเทพมหานคร. (2549). ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานครและสมาชิกสภาเขตกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำกรุงเทพมหานคร.
______. (2553). ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานครและสมาชิกสภาเขตกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำกรุงเทพมหานคร.
______. (2556). ผลการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร วันที่ 3 มีนาคม 2556. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำกรุงเทพมหานคร.
คมชัดลึกออนไลน์. (2563, 23 เมษายน). ศึกล้านนา บูรณุปกรณ์ เลือดข้นกว่าน้ำ. สืบค้นเมื่อ 2 สิงหาคม 2563, จาก https://www.komchadluek.net/news/scoop/428425
จันทมร สีหาบุญลี. (2559). อาทิตย์ อุไรรัตน์. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=อาทิตย์_อุไรรัตน์
จารินี รุทระกาญจน์. (2546). การเมืองท้องถิ่นกับการพัฒนาการทางการเมืองไปสู่ระบอบประชาธิปไตย: ศึกษาลักษณะของกลุ่มการเมืองท้องถิ่นในกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จำลอง ศรีเมือง. (2533). ชีวิตจำลอง. กรุงเทพฯ: เอ.วี. การพิมพ์.
จุฑาทิพย์ สุขรังสรรค์. (2529). พฤติกรรมการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จุฑารัตน์ ลิมปกาญจน์. (2557). การเมืองเรื่องการเลือกตั้งระดับชาติและระดับท้องถิ่นในเทศบาลเมืองหลังสวน. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2553). เศรษฐกิจหมู่บ้านไทยในอดีต. กรุงเทพฯ: สร้างสรรค์.
ชมพูนุช สุขศรีมั่งมี. (2546). การศึกษาเปรียบเทียบกลยุทธ์การรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครของนายสมัคร สุนทรเวชกับ นางสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ ปี พ.ศ. 2543. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชัยพงษ์ สำเนียง. (2559). การเมืองท้องถิ่นสหสัมพันธ์ของความสัมพันธ์หลายระดับ. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 7(1), 106-137.
ชัยยนต์ ประดิษฐ์ศิลป์. (2550). บทบาททางการเมืองของเจ้าพ่อท้องถิ่นในกระแสโลกาภิวัฒน์: กรณีศึกษาจังหวัดหนึ่งทางภาคตะวันออก. รัฐศาสตร์สาร, 28(3), 179-223.
ถิรายุส์ บำบัด. (2555). บทบาททางเศรษฐกิจและการเมืองของกลุ่มทุนท้องถิ่นในจังหวัดแพร่ พ.ศ. 2518-2553. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ไทยรัฐออนไลน์. (2563ก, 15 กรกฎาคม). กางชื่อขุนพล พปชร. 10 ภาค “บิ๊กป้อม” จัดทัพรับศึกเลือกตั้งใหญ่-ท้องถิ่น. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2563, จาก https://www.thairath.co.th/news/politic/1889893
______. (2563ข, 9 ตุลาคม). "ธนาธร" นำเปิดตัว ผู้สมัครเลือกตั้งท้องถิ่น 32 อบจ. ของ “คณะก้าวหน้า”. สืบค้นเมื่อ 9 ตุลาคม 2563, จากhttps://www.thairath.co.th/news/politic/1948935
ไทยโพสต์. (2563, 28 ตุลาคม). พปชร. มีมติไม่ส่ง ผู้สมัครนายกอบจ.-สมาชิก อบจ. ในนามพรรค. สืบค้นเมื่อ 28 ตุลาคม 2563, จาก https://www.thaipost.net/main/detail/82093
นครินทร์ เมฆไตรรัตน์. (2559ก). การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 18 วันที่ 22 มีนาคม 2535. สืบค้นเมื่อ 10 สิงหาคม 2563, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 18 วันที่ 22 มีนาคม 2535
______. (2559ข). การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 19 วันที่ 13 กันยายน 2535. สืบค้นเมื่อ 10 สิงหาคม 2563, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 19 วันที่ 13 กันยายน 2535
______. (2559ค). การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2528). สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร_ ครั้งที่ 2_(พ.ศ.2528)
______. (2559ง). การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ครั้งที่ 4 (พ.ศ. 2535). สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร_ ครั้งที่ 2_(พ.ศ.2535)
นพดล สุคนธวิท. (2539). พรรคการเมืองไทยกับการเมืองท้องถิ่น: ผลประโยชน์และฐานอำนาจ. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิพาดา ทองคำแท้. (2557). อิทธิพลของการเลือกตั้งทั่วไปต่อการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นในภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย: ศึกษากรณีจังหวัดแพร่. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
แนวหน้าออนไลน์. (2562, 19 สิงหาคม). ‘เพื่อไทย’เปิดตัวว่าที่ผู้สมัครนายกอบจ.เชียงใหม่ โวสนั่นซิวเก้าอี้แน่. สืบค้นเมื่อ 2 สิงหาคม 2563, จาก https://www.naewna.com/politic/434336
______. (2563, 17 กรกฎาคม). ‘หญิงหน่อย’ ลุยจัดทัพเพื่อไทย สู้เลือกตั้งท้องถิ่นกทม.ย้ำต้องมีสข. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2563, จาก https://www.naewna.com/politic/505974
เบญจวรรณ สมสิน. (2548). กลยุทธ์การกำหนดวาระข่าวสารของนายชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์. (วิทยานิพนธ์วารสารสนเทศมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประกาศกรุงเทพมหานคร เรื่อง ผลการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร. (2528, 21 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 102 ตอนที่ 173 ง ฉบับพิเศษ. หน้า 26-27.
______. (2533, 19 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 107 ตอนที่ 14 ง ฉบับพิเศษ. หน้า 1-2.
ประกาศกรุงเทพมหานคร เรื่อง ผลการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร [นายกฤษดา อรุณวงษ์ ณ อยุธยา]. (2535, 5 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 109 ตอนที่ 60. หน้า 5198-5199.
ประกาศกรุงเทพมหานคร เรื่อง ผลการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร. (2539, 13 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 113, ตอนที่ 48 ง. หน้า 23-25.
______. (2543, 4 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 117, ตอนพิเศษ 76 ง. หน้า 17-18.
ประกาศกรุงเทพมหานคร เรื่อง ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร. (2528, 21 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 102 ตอนที่ 173 ง ฉบับพิเศษ. หน้า 28-56.
ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562. (2563, 30 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 137, ตอนพิเศษ 24 ง. หน้า 17-19.
ประกาศิต เศวตธรรม. (2543). การถ่ายโอนอำนาจจากรัฐบาลส่วนกลาง และส่วนภูมิภาคสู่ท้องถิ่น: กรณีศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างการควบคุมของส่วนกลาง ศักยภาพของท้องถิ่น และการมีส่วนร่วมของประชาชน. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ประจักษ์ ก้องกีรติ (บก.). (2555). การเมืองว่าด้วยการเลือกตั้ง: วาทกรรม อำนาจและพลวัตชนบทไทย. กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน.
ประชาชาติธุรกิจ. (2563, 30 กรกฎาคม). “ก้าวหน้า” ปักธงสร้างขุนศึกท้องถิ่น “พปชร.-พท.-ภท.” ย่องตามขบวน. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2563, จาก https://www.prachachat.net/politics/news-498217
ประชาไท. (2548, 17 มกราคม). อนาคตเจ้าหนุ่ยในกำมือ 2 เจ๊. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563, จาก https://prachatai.com/journal/2005/01/2280
ปรัชญา นงนุช. (2563, 1 กรกฎาคม). “3 ป.” กอดคอยึด “พลังประชารัฐ” ขยายฐานอำ
นาจ “ระดับชาติ-ท้องถิ่น” พร้อมปูทางวาง “ทายาทการเมือง”. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2563 จาก https://www.matichonweekly.com/column/article_320473
ปลายอ้อ ชนะนนท์. (2529). บทบาทของนายทุนพ่อค้าที่มีผลต่อการก่อและขยายตัวของทุนนิยมภาคเหนือของประเทศไทย พ.ศ. 2466-2523. (วิทยานิพนธ์เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ผู้จัดการออนไลน์. (2550, 29 พฤษภาคม). 9 ปีบนเส้นทางการเมืองของ ‘ไทยรักไทย’. สืบค้นเมื่อ 10 สิงหาคม 2563, จาก https://mgronline.com/politics/detail/9500000061965
______. (2551, 6 พฤษภาคม). โค้งสุดท้ายศึก “อบจ.เชียงใหม่” ถล่มกันเละ “เจ้าหนุ่ย” ขึ้นป้ายโจมตีคู่แข่งทั่วเมือง. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2563, จาก https://mgronline.com/local/detail/9510000052674
______. (2562, 5 กรกฎาคม). “เจ๊แดง” ซุกเชียงใหม่ หึ่ง! สั่งลุย อบจ.ภาคเหนือ พท.ยันไม่อยู่ไทย”. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2563, จาก https://mgronline.com/daily/detail/9620000063873
พรรคเพื่อไทย. (2562, 23 ธันวาคม). “เพื่อไทย” มีมติส่ง “วิสาระดี” ชิงนายก อบจ.เชียงราย. สืบค้นเมื่อ 2 สิงหาคม 2563, จาก https://www.ptp.or.th/news/1299
พรรคอนาคตใหม่. (2562ก, 9 กรกฎาคม). พรรคอนาคตใหม่: เปิดรับสมัครเพื่อสรรหาผู้ลงสมัครเลือกตั้งผู้บริหารและสมาชิกสภา อบจ. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2563, จาก https://futureforwardparty.org/?p=4819
______. (2562ข, 12 ตุลาคม). พรรคอนาคตใหม่: ประกาศรายชื่อผู้สมัครที่มีสิทธิเข้ารับการคัดเลือกเป็นผู้สมัครอบจ. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2563, จาก https://futureforwardparty.org/?p=8801
พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. (2541). ชนชั้นกับการเลือกตั้ง: ความรุ่งเรืองและความตกต่ำของสามพรรคการเมืองในกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: ศูนย์วิจัยและผลิตตำรา มหาวิทยาลัยเกริก.
______. (2552). โครงสร้างอำนาจท้องถิ่น ความขัดแย้งและการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
พิสิษฎ์ นาสี, และชัยพงษ์ สำเนียง. (2556). การเลือกตั้ง: การสร้างเครือข่ายและสายใยความสัมพันธ์ในการเมืองระดับท้องถิ่น”. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 10(3), 77-109.
โพสต์ทูเดย์. (2555, 19 มิถุนายน). ปชป.ลุยหาเสียงผู้สมัคร อบจ.เชียงใหม่. สืบค้นเมื่อ 10 สิงหาคม 2563, จาก https://www.posttoday.com/social/local/160624
______. (2556ก, 16 มกราคม). ย้อนผลการเลือกตั้งผู้ว่าฯ ปชป. จะคว้าชัยสมัย 4 หรือไม่. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563, จาก www.posttoday.com/politic/report/199137
______. (2556ข, 1 กุมภาพันธ์). รายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร. สืบค้นเมื่อ 9 สิงหาคม 2563, จาก www.posttoday.com/politic/news/202370
ภคกุล ศิริพยัคฆ์. (2536). การใช้สื่อมวลชนของพรรคการเมืองในการเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ม.ป.ช. (2553). ที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพนายสมัคร สุนทรเวช อดีตนายกรัฐมนตรี ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพมหานคร วันอาทิตย์ที่ 14 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2553. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
มณฑาทิพย์ ชินวัตร. (2557). การรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร วันที่ 3 มีนาคม 2556: ศึกษากรณี พล.ต.อ.พงศพัศ พงษ์เจริญ. (ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเกริก.
ยศ สันตสมบัติ. (2546). พลวัตและความยืดหยุ่นของสังคมชาวนา: เศรษฐกิจชุมชนภาคเหนือและการปรับกระบวนทัศน์ว่าด้วยชุมชนในประเทศโลกที่สาม. เชียงใหม่: ศูนย์ศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วงศ์พัฒน์. (2547). อภิรักษ์ โกษะโยธิน: ความฝัน ความมุ่งมั่น และชีวิตที่เลือกได้. กรุงเทพฯ: ดีเอ็มจี.
วรินิล อิ่นคำ. (2555). รูปแบบความสัมพันธ์ระหว่างนักการเมืองท้องถิ่นกับข้าราชการประจำของเทศบาลนครเชียงราย. (การค้นคว้าอิสระรัฐศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิเชียร ช่วยหนู. (2557). การสื่อสารทางการเมือง ยุทธศาสตร์และกลยุทธ์ของนายชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิลาวัณย์ หงส์นคร. (2551). ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างราชการบริหารส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาการพัฒนาพื้นที่ประวัติศาสตร์กลางเมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. 2545 – 2549). (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิไล บูรณุปกรณ์. (2551). บทบาทของผู้นำสตรีกับการบริหารพัฒนาท้องถิ่น: กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลดอนแก้ว อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่. (การค้นคว้าอิสระ รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เวียงรัฐ เนติโพธิ์. (2552). ทุนเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: Openbooks.
______. (2558). หีบบัตรกับบุญคุณ การเมืองการเลือกตั้งและการเปลี่ยนแปลงเครือข่ายอุปถัมภ์. เชียงใหม่: ศูนย์อาเซียนศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศาสตริน ตันสุน, และนครินทร์ เมฆไตรรัตน์. (2559). การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2547. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563 จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2547
ศุภชัย ยาวะประภาษ, และปิยากร หวังมหาพร. (2555). นโยบายสาธารณะระดับท้องถิ่นไทย.กรุงเทพฯ: จุดทอง.
สถาบันพระปกเกล้า. (2547). ย้อนอดีต ขีดปัจจุบัน มุ่งสู่อนาคต: ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร. นนทบุรี: วิทยาลัยพัฒนาการปกครองท้องถิ่น สถาบันพระปกเกล้า.
______. (2559). หมวดหมู่: การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2563, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=หมวดหมู่%3Aการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
สมบัติ จันทรวงศ์. (2530). การเมืองเรื่องเลือกตั้ง:ศึกษาเฉพาะกรณีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร สมาชิกสภากรุงเทพมหานครและสมาชิกสภาเขต เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2528. กรุงเทพฯ: มูลนิธิเพื่อการศึกษาประชาธิปไตยและการพัฒนา.
______. (2540). การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร 2539: การศึกษายุทธศาสตร์การสร้างภาพ. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2544). ข้อมูล สถิติ และผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2544. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.
______. (2548). ข้อมูล สถิติ และผลการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2548. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.
______. (2554). ข้อมูล สถิติ และผลการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.
______. (2562ก). กกต. ประกาศผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ. สืบค้นเมื่อ 7 สิงหาคม 2563, จาก https://www.ect.go.th/ect_th/download/article/article_20190508184334.pdf
______. (2562ข). ผลคะแนนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานครวันที่ 24 มีนาคม 2562. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.
สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2559). การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2563, จาก https://library2.parliament.go.th/ejournal/content_af/2559/aug2559-1.pdf
สิงห์ทอง บัวชุม. (2550). การเกิดขึ้นและการล่มสลายของพรรคการเมืองไทย พ.ศ. 2475-2547. (ปรัชญาดุษฎีนิพนธ์), มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
สุรพล สายพันธุ์. (2519). การมีส่วนร่วมในการปกครองตนเองของประชาชนในกรุงเทพมหานคร: ศึกษาเฉพาะกรณีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการ รองผู้ว่าราชการ และสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2518. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
องค์การบริการส่วนจังหวัดเชียงใหม่. (ม.ป.ป.ก). ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2560. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2563, จาก https://www.chiangmaipao.go.th/th/detail.php?id=7317
______. (ม.ป.ป.ข). ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2561. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2563, จาก https://www.chiangmaipao.go.th/th/detail.php?id=7318
______. (ม.ป.ป.ค). ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2562. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2563, จาก https://www.chiangmaipao.go.th/th/detail.php?id=7319
______. (ม.ป.ป.ง). ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2563. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2563, จาก https://www.chiangmaipao.go.th/th/detail.php?id=7320
______. (2551). ผลการเลือกตั้งนายกและสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2551. เชียงใหม่: องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่.
______. (2555). ผลการเลือกตั้งนายกและสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2555. เชียงใหม่: องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่.
อโณทัย วัฒนาพร, และพินสุดา วงศ์อนันต์. (2560). การปฏิรูปการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น: ศึกษากรณีความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายการเมืองและฝ่ายบริหาร. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 15(2), 25-55.
อโณทัย วัฒนาพร. (2553). การแข่งขันทางการเมืองขององค์การบริหารส่วนจังหวัด 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน. วารสารสถาบันพระปกเกล้า. 8(3), 17-40.
อภิชาติ พุ่มแก้ว. (2533). พรรคการเมืองไทยกับฐานคะแนนเสียง ศึกษากรณีของพรรคประชากรไทยในเขตกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรทัย ก๊กผล. (2546). Best practices ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีความเป็นเลิศ ด้านความโปร่งใสและการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ: วิทยาลัยพัฒนาการปกครองท้องถิ่น สถาบันพระปกเกล้า.
______. (2547). สารานุกรมการปกครองท้องถิ่นไทย หมวดพัฒนาการและรูปแบบการปกครองท้องถิ่นไทยกรุงเทพมหานคร. นนทบุรี: สถาบันพระปกเกล้า.
______. (2559). ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563, จากhttp://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
อรรถสิทธิ์ พานแก้ว. (2559). พิจิตต รัตตกุล. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2563, จากhttp://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=พิจิตต รัตตกุล
เอนก เหล่าธรรมทัศน์. (2556). สองนคราประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: คบไฟ.
______. (2557). แปรถิ่น เปลี่ยนฐาน: สร้างการปกครองท้องถิ่นให้เป็นรากฐานของประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Arghiros, D. (2001). Democracy, Development and Decentralization in Provincial Thailand. Richmond, Surrey: Curzon.
Charoenmuang, T. (2006). Thailand: A Late Decentralizing Country. Chiang Mai: Chiang Mai University.
Duverger, M. (1972). Party Politics and Pressure Groups: A Comparative Introduction. UK: Crowell.
Gallagher, M., & Marsh, M. (1988). Candidate Selection in Comparative Perspective: The Secret Garden of Politics. London: SAGE.
Hazan, R. Y., & Rahat, G. (2010). Democracy within Parties: Candidate Selection Methods and Their Political Consequences. New York: Oxford University Press.
Heywood, A. (2019). Politics. London: Red Globe Press.
Kenny, M., & Verge, T. (2016). Opening Up the Block Box: Gender Candidate Selection in a New Era. Government and Opposition, 51(3), 351-369.
Keyes, C. F. (2012). Cosmopolitan Villagers and Populist Democracy in Thailand. South East Asia Research, 20(3), 343-360.
Kongkirati, P. (2014). The Rise and Fall of Electoral Violence in Thailand: Changing Rules, Structures, and Power Landscape 1997-2011. Contemporary Southeast Asia, 36(3), 386-416.
Murashima, E. (1987). Local Elections and Leadership in Thailand: A Case Study of Nakhon Sawan Province. The Developing Economies, 25(4), 363-385.
Nelson, M. H. (2005). Analyzing Provincial Political Structures in Thailand: Phuak, Trrakun, and Huakhanan. Southeast Asia Research Centre Working Paper Series, (79), 1-27.
Nishizaki, Y. (2011). Political Authority and Provincial Identity in Thailand: The Making of Baharn-buri. New York: Cornell Southeast Asia Program.
Ockey, J. (2004). Making Democracy: Leadership, Class, Gender, and Political Participation in Thailand. Honolulu: University of Hawaii’I Press.
______. (2017). Team Work: Shifting Patterns and Relationships in Local and National Politics in Thailand. Journal of Social Issues in Southeast Asia, 32(2), 562-600.
______. (2020). Future-Forward? The Past and Future of the Future Forward Party. Southeast Asian Affairs 2020, 355-378.
Pensute, C. (2015). Candidates, Vote-Canvassers, and Voters in Thai Provincial Administrative Organisation Elections. (Doctoral dissertation), University of Leeds.
Rague, R., & Harrop, M. (2013). Comparative Government and Politics. UK: Palgrave Macmillan.
Ruth, M. (Ed.) (2000). Money and Power in Provincial Thailand. Copenhagen: NIAS Publishing.
Sartori, G. (1976). Parties and Party System: A Framework for Analysis. UK: Cambridge University Press.
Scott, J. C. (1973). Patron-client Politics and Political Change in Southeast Asia. The American Political Science Review, 66(1), 91-113.
Siavelis, P. M. & Morgenstern, S. (2008). Pathways to Power: Political Recruitment and Candidate Selection in Latin America. USA: The Pennsylvania State University Press.
Walker, A. (2008). The Rural Constitution and the Everyday Politics of Elections in Northern Thailand. Journal of Contemporary Asia, 38(1), 84-105.