ทางเลือกระบบเลือกตั้งในห้วงเวลาแห่งความโกลาหลของไทย พ.ศ. 2540 - พ.ศ. 2564
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้วิเคราะห์ระบบเลือกตั้งทั้งในฐานะที่เป็นตัวแปรต้นที่ส่งผลลัพธ์ทางการเมือง เช่น จำนวนพรรคการเมืองในสภาผู้แทนราษฎร ยุทธศาสตร์ของพรรคการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งของประชาชน และในฐานะตัวแปรตามซึ่งเป็นผลจากการวิศวกรรมทางการเมือง บทความสำรวจวรรณกรรมที่กล่าวถึงทฤษฎีการเปลี่ยนแปลงและความยั่งยืนของระบบเลือกตั้ง และอธิบายว่าทำไมประเทศไทยจึงเลือกใช้ระบบเลือกตั้งนั้นในช่วงเวลานั้น ด้วยวิธีการวิจัยเอกสาร ข้อมูลเชิงประจักษ์ และการเปรียบเทียบด้วยวิธี “หาสาเหตุร่วมกัน หรือวิเคราะห์ความสอดคล้อง” จากประสบการณ์เปลี่ยนแปลงระบบเลือกตั้งของไทย บทความสร้างข้อถกเถียง 3 ประการ คือ 1) การเปลี่ยนแปลงระบบเลือกตั้งด้วยกระบวนการรัฐสภาจะสำเร็จได้ต้องมีพันธมิตรทางการเมือง มักมีเป้าหมายเพื่อขยายจำนวนที่นั่งของพรรคแกนนำ เพิ่มความได้เปรียบในการแข่งขัน และจัดการกับคู่แข่งทางการเมือง 2) การแก้ไขระบบเลือกตั้ง ที่ส่งผลต่อการพลิกผัน อย่างสำคัญต่อจำนวนพรรคที่ได้รับเลือกตั้ง หรือต่อพฤติกรรมการตัดสินใจเลือกตั้ง จะเกิดขึ้นเมื่อมีการเปลี่ยนกติกาอย่างกว้างขวางไปพร้อมกัน เช่น เปลี่ยนจำนวนเขตเลือกตั้ง ปรับสูตรการคำนวณที่นั่ง 3) ผลลัพธ์ของการแก้ไขระบบเลือกตั้งที่ไม่อาจคาดเดาได้เกิดขึ้นเสมอ เป้าหมายของการแก้ไขระบบเลือกตั้งอาจกลายเป็นตรงกันข้ามกับที่สถาปนิกผู้ออกแบบระบบเลือกตั้งนั้นตั้งใจไว้แต่แรก
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
คมชัดลึก. (2552). บรรหารประกาศเตรียมจับมือภท.-พผ.ดันแก้รธน. สืบค้นเมื่อ 12 กรกฎาคม 2564, จาก https://www.komchadluek.net/news/politic/43294
คมชัดลึก. (2553). อภิสิทธิ์ยันเเก้รธน.ทำเพื่อทุกรัฐบาล. สืบค้นเมื่อ 12 กรกฎาคม 2564, จาก https://www.komchadluek.net/news/80761
ประชาชาติธุรกิจ. (2564). ไม่ไว้วางใจ ประยุทธ์ สูงสุด 208 คน อนุทิน-ศักดิ์สยาม คะแนนไว้วางใจลิ่ว 269 เสียง. สืบค้นเมื่อ 4 กันยายน 2564, จาก https://www.prachachat.net/politics/news-753990
ประชาชาติธุรกิจ. (2565). สูตรคำนวณ ส.ส.ปาร์ตี้ลิสต์ หาร 500 มีผลลัพธ์ในการเลือกตั้งอย่างไร. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2565, จาก https://www.prachachat.net/politics/news-974661
ปริญญา เทวานฤมิตรกุล. (2562). ปัญหาของระบบเลือกตั้งจัดสรรปันส่วนผสมตามรัฐธรรมนูญ 2560 และปัญหาการจัดการเลือกตั้ง: ศึกษาจากการเลือกตั้ง 24 มีนาคม 2562 (รายงานการวิจัย). กรุงเทพ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พงศกร ยาห้องกาศ. (2560). การปฏิรูปกฎหมายเงินบริจาคพรรคการเมือง: เปรียบเทียบไทยกับญี่ปุ่น (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พรรณรัตน์ ดิษฐ์เจริญ, สมคิด เลิศไพฑูรย์, และอุดม รัฐอมฤต. (2563). ปัญหาระบบการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบผสมตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 13(2), 169-197.
ศูนย์ข้อมูลมติชน. (2555). มติชนบันทึกประเทศไทยปี 2554. กรุงเทพ: มติชน.
สมคิด เลิศไพฑูรย์. (2550). ความเป็นมาและเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550. สืบค้นเมื่อ 13 กรกฎาคม 2564, จาก https://bit.ly/3Dj6UHU
สิริพรรณ นกสวน สวัสดี. (2561). ระบบเลือกตั้งเปรียบเทียบ. กรุงเทพ: สยามปริทัศน์.
หทัยกาญจน์ ตรีสุวรรณ. (2564). แก้รัฐธรรมนูญ: รัฐสภาให้กลับไปใช้บัตรเลือกตั้งสองใบ 149 ส.ว. โหวตเห็นชอบร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญวาระ 3. สืบค้นเมื่อ 11 กันยายน 2564, จาก https://www.bbc.com/thai/thailand-58510872
Benoit, K. (2004). Models of Electoral System Change. Electoral Studies, 23(3), 363-389.
Blais, A., & Louis, M. (1996). “Electoral System.” in LeDuc, L., Niemi, R. G., & Norris, P. (Eds). Comparing Democracies: Elections and Voting in Global Perspective (pp. 49-81). London: Sage Publications.
Boix, C. (1999). Setting the Rules of the Game: The Choice of Electoral Systems in Advanced Democracies. American Political Science Review, 93, 609–24.
Bowler, S., & Todd, D. (2013). The Limits of Electoral Reform. Oxford: Oxford University Press.
Chambers, P. (2008). Parties, Factions, and the Durability of Cabinets, Coalitions, and Parliaments in Thailand: 1979-2001. Party Politics, 14(3), 299-323.
Croissant, A., & Chambers, P. (2010). Unravelling Intra-Party Democracy in Thailand. Asian Journal of Political Science, 18, 195-223.
Dressel, B. (2009). Thailand’s Elusive Quest for a Workable Constitution, 1997-2007. Contemporary Southeast Asia, 31(2), 296-325.
Duverger, M. (1954). Political Parties: Their Organisation and Activity in the Modern State. London: Methuen & Co.
Gandhi, J. (2008). Political Institutions Under Dictatorship. New York: Cambridge University Press.
Hewison, K. (2004). Crafting Thailand’s New Social Contract. The Pacific Review, 17(4), 503-522.
Hicken, A., & Kuhonta, E. (2014). Introduction: Rethinking Party System Institutionalization in Asia. In Hicken, A., & Kuhonta, E. M. (Eds.) Party System Institutionalization in Asia (pp. 1-24). New York: Cambridge University Press.
Katz, R. (2005). Why are There So Many (or so few) Electoral Reforms? In Gallagher, M., & Mitchell, P. (Eds.). The Politics of Electoral Systems (pp. 57-76). Oxford: Oxford University Press.
Kitschelt, H. (2000). Linkages Between Citizens and Politicians in Democratic Polities. Comparative Political Studies, 33(6-7), 845-879.
Kokpol, O. (2002). Electoral Politics in Thailand. In Croissant, A. (Ed.) Electoral Politics in Southeast and East Asia (pp. 277-320). Singapore: Friedrich-Ebert-Stiftung.
Kuhonta, M. E. (2008). The Paradox of Thailand’s 1997 “People's Constitution”: Be Careful What You Wish For. Asian Survey, 48(3), 373-392.
Laakso, M., & Taagepera, R. (1979). Effective Number of Parties: A Measure with Application to West Europe. Comparative Political Studies, 12(1), 3-27.
Levine, S., & Roberts, S. N. (1994). The New Zealand Electoral Referendum and General Election of 1993. Electoral Studies, 13(3), 240-253.
Moser, R. G., & Ethan, S. (2012). Electoral Systems and Political Context How the Effects of Rules Vary Across New and Established Democracies. New York: Cambridge University Press.
McCargo, D., & Pathamanand, U. (2005). The Thaksinization of Thailand. Copenhagen: NIAS Press.
McRobie, A. (1997). New Zealand's First MMP Election. Agenda, 4, 329-340.
Nam, I., & Nethipo, V. (2021). Building Programmatic Linkages in the Periphery: The Case of the TRT Party in Thailand. Politics & Society, 50(3), 413-454. doi: https://doi.org/10.1177/00323292211039954
Nethipo, V. (2019). Thailand’s Politics of Decentralization: Reform and Resistance Before and After the May 2014 Coup. In Montesano, M. J., Chong, T., & Heng, M. (Eds.). After the Coup (pp. 224-253). Singapore: ISEAS Publishing.
Norris, P. (1997). Electoral Change Since 1945. Oxford: Blackwell.
Phongpaichit, P, & Baker, C. (2009). Thaksin. Chiang Mai: Silkworm Books.
Reed, S. R. (2005). Haltingly Towards a Two-Party System. In Gallagher, M., & Mitchell, P. (Eds.). Politics of Electoral Systems (pp. 277-293). Oxford: Oxford University Press.
Reilly, B. (2013). Elections and Post-Conflict Political Development. In Berdal, M. & Zaum, D. (Eds.). Political Economy of Statebuilding: Power After Peace (pp. 33-47). London: Routledge.
Renwick, A. (2009). Do ‘wrong winner’ Elections trigger Electoral Reform? Lessons from New Zealand. Journal of Representation Democracy, 45(4), 357-367.
Renwick, A. (2010). The Politics of Electoral Reform: Changing the Rules of Democracy. Cambridge: Cambridge University Press.
Reynolds, A. (2011). Designing Democracy in a Dangerous World. Oxford: Oxford University Press.
Rokkan, S. (1970). Citizens, Elections, Parties: Approaches to the Comparative Study of the Process of Development. Oslo: Universitetsforlaget.
Ruiz-Rufino, R. (2008). The Parliamentary Election in Armenia, May 2007. Electoral Studies, 27(2), 369-372.
Sakamoto, T. (1999). Explaining Electoral Reform: Japan versus Italy and New Zealand. Party Politics, 5(4), 419-438.
Sartori, G. (1994). Comparative Constitutional Engineering. New York: New York University Press.
Sawasdee, S. N. (2006). Thai Political Parties in the Age of Reform. Bangkok: Institute of Public Policy Studies.
Sawasdee, S. N. (2020). Electoral Integrity and the Repercussions of the Institutional Manipulations: The 2019 General Election in Thailand. Asian Journal of Comparative Politics, 5(1), 52-68.
Selway, J. (2011). Electoral Reform and Public Policy Outcomes in Thailand: The Politics of the 30-Baht Health Scheme. World Politics, 63(1), 165-202.
Taagepera, R. (2007). Predicting Party Sizes: The Logic of Simple Electoral Systems. Oxford: Oxford University Press.
Tonsakulrungruang, K. (2018). Thailand: The State of Liberal Democracy. International Journal of Constitutional Law, 16(2), 643–651.
Vowles, J. (1995). The Politics of Electoral Reform in New Zealand. International Political Science Review, 16(1), 95-115.
