ไทยกับรัฐบาลกั๋วหมินตั่งที่ไต้หวัน: ลัทธิชาตินิยมจีนและการลดระดับความสัมพันธ์ทางการทูตในช่วง ค.ศ. 1949 – 1957
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับรัฐบาลกั๋วหมินตั่งหลังจากย้ายไปไต้หวันเมื่อ ค.ศ. 1949 โดยชี้ให้เห็นว่า แม้จะยังรักษาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวันและไม่รับรองรัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีน แต่รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ก็ลดความสัมพันธ์กับไต้หวันลงเป็นระดับอุปทูตเพื่อหวังสกัดกั้นอิทธิพลของรัฐบาลกั๋วหมินตั่งในหมู่ประชาคมจีนในไทย หรือกล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า ก่อนการรัฐประหารของจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอเมริกาเมื่อ ค.ศ. 1957 การต่อสู้กับลัทธิคอมมิวนิสต์ก็ยังไม่ใช่ปัจจัยกำหนดสำหรับไทยในการดำเนินความสัมพันธ์กับทั้งไต้หวันและจีนมากเท่ากับการสกัดกั้นลัทธิชาตินิยมจีนเพื่อให้ประชาคมจีนในไทยมีความภักดีทางการเมืองต่อรัฐไทย
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
กนต์ธีร์ ศุภมงคล. (2527). การวิเทโศบายของไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
กิตินัดดา กิติยากร, ม.ร.ว. (2509). บันทึกการเสด็จพระราชดำเนินเยือนเวียตนามและสาธารณรัฐออสเตรีย. พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550. (2552ก). ประมวลพระราชกรณียกิจพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พุทธศักราช 2489-2510 เล่ม 1 (พุทธศักราช 2489-2497). กรุงเทพฯ: สำนักราชเลขาธิการ.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550. (2552ข). ประมวลพระราชกรณียกิจพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พุทธศักราช 2489-2510 เล่ม 2 (พุทธศักราช 2498-2502). กรุงเทพฯ: สำนักราชเลขาธิการ.
“จดหมายและบันทึกส่วนตัวของพลโท กาจ กาจสงคราม.” ใน สุชิน ตันติกุล. (2514). รัฐประหาร พ.ศ. 2490. (น. 84-87) (วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาตรี สาขารัฐศาสตร์ศึกษา). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จีรวัสส์ พิบูลสงคราม ปันยารชุน. (2546). ดร.รักษ ปันยารชุน. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
จุลชีพ ชินวรรโณ. (2549). 30 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีน: ความร่วมมือระหว่างกัลยาณมิตร 2518-2548. กรุงเทพฯ: กรมเอเชียตะวันออก กระทรวงการต่างประเทศ.
ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2549). เพื่อชาติ เพื่อ humanity ภารกิจของวีรบุรุษเสรีไทย จำกัด พลางกูร ในการเจรจากับสัมพันธมิตร. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สร้างสรรค์.
ดิเรก ชัยนาม. (2549). ไทยกับสงครามโลกครั้งที่ 2. นนทบุรี: ศรีปัญญา.
เทพ บุญตานนท์. (2561). “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช กับแผนการเสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม.” ศิลปวัฒนธรรม, 40(2), 98-123.
ธานี สุขเกษม. (2525). ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับสาธารณรัฐประชาชนจีน: วิเคราะห์แนวนโยบายต่างประเทศของไทยที่มีต่อจีน พ.ศ. 2492-2515 (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการระหว่างประเทศและการทูต), มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
นราธิปพงศ์ประพันธ์, พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่น. (2554). “พบจู เอนไล ที่บันดุง.” ใน 120 ปี พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์. (น. 62-65). กรุงเทพฯ: กระทรวงการต่างประเทศ.
“บันทึกการสนทนาระหว่างประธานาธิบดีเจียงไคเช็ค กับ ท่านปรีดี พนมยงค์ รัฐบุรุษอาวุโสประเทศสยาม กรุงนานกิง วันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2489.” (ม.ป.ป.). ใน นายปรีดี พนมยงค์ เล่าเรื่องขบวนการเสรีไทย กับความสัมพันธ์ทางการเมือง ขณะดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และ "รู้ธ" หัวหน้าขบวนการเสรีไทยกู้ชาติ. (น. 162-174). กรุงเทพฯ: โครงการหนังสือประวัติศาสตร์การเมือง สำนักพิมพ์จิรวรรณนุสรณ์.
พฤทธิสาณ ชุมพล, ม.ร.ว. (2559). รายงานวิจัยการสังเคราะห์ประวัติศาสตร์บอกเล่า ในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7. กรุงเทพฯ: พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว สถาบันพระปกเกล้า.
พลกูล อังกินันทน์. (2514). ปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาลจีนในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. วารสารธรรมศาสตร์, 1(2), 129-136.
รายงานเกี่ยวด้วยสถานการณ์บางประการในกรุงนานกิง ของพระยาอภิบาลราชไมตรี (ต่อม บุนนาค) เอกอัครราชทูต ณ กรุงนานกิง พ.ศ. 2492. (2518). พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ คุณหญิงอภิบาลราชไมตรี (รื่น บุนนาค) ณ เมรุวัดธาตุทอง วันเสาร์ ที่ 12 กรกฎาคม 2518. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ห้างหุ้นส่วนจำกัด สำนักพิมพ์สมพงษ์.
สกินเนอร์, จี. วิลเลียม. (2548). สังคมจีนในประเทศไทย: ประวัติศาสตร์เชิงวิเคราะห์ [Chinese Society in Thailand: An Analytical History] (พรรณี ฉัตรพลรักษ์, ชื่นจิตต์ อำไพพรรณ, ม.ร.ว. ประกายทอง สิริสุข, ภรณี กาญจนัษฐิติ, ปรียา บุญะญศิริ, และศรีสุข ทวิชาประสิทธิ์, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย และมูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
สมจัย อนุมานราชธน. (2511). “ประสบการณ์ในการรับราชการในจีน.” ใน ประเพณีการแต่งงานของชนชาวเอธิโอเปีย และประสบการณ์ในการรับราชการในต่างประเทศ.
คณะข้าราชการกระทรวงการต่างประเทศ พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายจำเนียร เกียรตินาถ ต.ช., ต.ม. อดีตเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มประจำประเทศเอธิโอเปีย ณ เมรุวัดธาตุทอง วันที่ 17 สิงหาคม 2511. (น. 73-85). พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์.
สมจัย อนุมานราชธน. (2554). “ระลึกถึงเสด็จในกรมฯ,” ใน 120 ปี พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์. (น. 92-102). กรุงเทพฯ: กระทรวงการต่างประเทศ.
สร้อยมุกข์ ยิ่งชัยยะกมล. (2544). นโยบายต่างประเทศของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ต่อสาธารณรัฐประชาชนจีน (ค.ศ. 1948-1957) (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สารสิน วีระผล. (2548). จิ้มก้องและกำไร: การค้าไทย-จีน 2195-2396 [Tribute and Profit : Sino-Siamese Trade, 1652-1853] (พรรณงาม เง่าธรรมสาร, รังษี ฮั่นโสภา, และสมาพร แลคโซ, ผู้แปล; ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, และกัณฐิกา ศรีอุดม, บก.). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย และมูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
สืบแสง พรหมบุญ. (2525). ความสัมพันธ์ในระบบบรรณาการระหว่างจีนกับไทย [Sino-Siamese Tributary Relations, 1282-1853] (กาญจนี ละอองศรี, ผู้แปล; ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, บก.). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
เสฐียร พันธรังษี. (2497). สามแผ่นดิน. พระนคร: คลังวิทยา. อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ จอมพลอากาศฟื้น รณนภากาศ ฤทธาคนี ม.ป.ช., ม.ว.ม., ท.จ.ว. (2530.). กรุงเทพฯ: กองโรงพิมพ์กรมสารบรรณทหารอากาศ.
อนุสรณ์นายโกศล ฮุนตระกูล. (ม.ป.ป.). พระนคร: โรงพิมพ์อรุณการพิมพ์.
อารี สุชาโต. (2501). ย่ำเกาะขุมทรัพย์. พระนคร: โรงพิมพ์ไทยเขษม.
Chinvanno, A. (1992). Thailand’s Policies towards China, 1949-54. London: MacMillan Academic and Professional Ltd.
Chinvanno, A. (Ed.). (2021). Thai Diplomacy: In Conversation with Tej Bunnag. Bangkok: International Studies Center, Ministry of Foreign Affairs.
Chinwanno, A. (2021). The Quest for Thai - US Alliance. Bangkok: International Studies Center, Ministry of Foreign Affairs.
Chen, J. (2002). Foreign Policy of the New Taiwan: Pragmatic Diplomacy in Southeast Asia. Cheltenham: Edward Elgar.
“Chinese Schools in Thailand.” (1957, January). Free China Review, 7(1). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=626
“Chronology.” (1953, October). Free China Review, 3(10). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=570
“Chronology.” (1956, August). Free China Review, 6(8). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=741
“Chronology.” (1957, July). Free China Review, 7(7). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=632
“Editorial: Yeh's Mission - A Success.” (1956, August). Free China Review, 6(8). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=741
Jain, R. K. (1984). China and Thailand, 1949-1983. Delhi: Radiant Publishers.
“Nationalism and Communism in Asia Today.” (1956, August). Free China Review, 6(8). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=741
“Overseas Chinese.” (1954, June). Free China Review, 4(6). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=572
“Overseas Chinese.” (1956, August). Free China Review, 6(8). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=741
“Overseas Chinese.” (1956, November). Free China Review, 6(11). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=624
Skinner, G. W. (1958). Leadership and Power in the Chinese Community of Thailand. Ithaca, NY: Cornell University Press.
“Speech by Generalissimo Chiang Kai-shek before Kuomintang Executive on China’s Aims.” (1945, August 24). Retrieved December 24, 2021, from http://www.ibiblio.org/pha/policy/1945/1945-08-24c.html.
Sun, P. Pi. (1972). Recollections of a Floating Life. N.P.: n.p.
“Thailand in the Cold War.” (1951, December). Free China Review, 1(9). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=588
“The U. N. Assembly at Paris.” (1952, March). Free China Review, 2(1). Retrieved December 24, 2021, from https://taiwantoday.tw/tr.php?post=547
Kuomintang Government Documents. (1947, November 9). Collection no. 001-060100-00001-031, Academia Historica, Taipei.
Kuomintang Government Documents. (1947, November 29). Collection no. 001-060100-00001-032, Academia Historica, Taipei.
Ministry of Foreign Affairs Documents. (1932, July 13 - 1945, October 14). Collection no. 020-101700-0122. Academia Historica, Taipei.
Ministry of Foreign Affairs Documents. (1950, March 15 – 1962, November 14). Collection no. 020-101700-0123. Academia Historica, Taipei.
Ministry of Foreign Affairs Documents. (1956, August 2 – 1960, November 19). Collection no. 020-100900-0072. Academia Historica, Taipei.
Ministry of Foreign Affairs Documents. (1957, April 29 – 1960, October 8). Collection no. 020-100900-0069. Academia Historica, Taipei.
