เมืองกับความเชื่อมโยงระหว่างประเทศ ศึกษากรณีการดำเนินนโยบาย “เมืองพี่เมืองน้อง” ระหว่างจังหวัดเชียงรายกับมณฑลยูนนานในการพัฒนาและส่งเสริมการเรียนการสอนภาษาและวัฒนธรรมจีนอย่างยั่งยืน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของเมืองกับความเชื่อมโยงระหว่างประเทศผ่านการวิเคราะห์การดำเนินงานภายใต้นโยบาย “เมืองพี่เมืองน้อง” ระหว่างจังหวัดเชียงรายของไทยกับมณฑลยูนนานของจีน รวมถึงเสนอแนะแนวทางในการให้บทบาทของเมืองเชียงรายและยูนนานในการเชื่อมโยงระหว่างไทยกับจีนผ่านการพัฒนาและส่งเสริมการเรียนการสอนภาษาและวัฒนธรรมจีนยุคใหม่อย่างยั่งยืน โดยเป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ทำการศึกษาผ่านเอกสารร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ที่เกี่ยวข้อง ใช้กรอบแนวคิดเรื่องความเชื่อมโยงระหว่างประเทศผ่านการดำเนินนโยบาย “เมืองพี่เมืองน้อง” และการพัฒนาที่ยั่งยืนมาวิเคราะห์เพื่อสรุปและอภิปรายผล ผลการศึกษาพบว่า ความเชื่อมโยงระหว่างไทยกับจีนผ่านความร่วมมือของจังหวัดเชียงรายและมณฑลยูนนานภายใต้นโยบาย “เมืองพี่เมืองน้อง” ที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบันนั้นได้ทำให้ไทยกับจีนมีความเชื่อมโยงระหว่างกันมากขึ้น อีกทั้งยังเป็นการดำเนินงานตาม “เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน” ในเป้าหมายที่ 11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืนและเป้าหมายที่ 17 ร่วมมือเพื่อพิชิตเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน แต่ตลอดระยะเวลามากกว่า 20 ปีที่มีความร่วมมือระหว่างกันนั้นเป้าหมายที่ 4 คือการศึกษาที่มีคุณภาพนั้นยังไม่สามารถบรรลุได้ โดยเฉพาะการส่งเสริมและพัฒนาการเรียนการสอนภาษาและวัฒนธรรมจีนยังไม่เป็นรูปธรรมและยั่งยืน เนื่องจากบทบาทของเมืองทั้งเชียงรายและยูนนานในฐานะตัวแสดงหลักยังมีไม่มากเพียงพอ ดังนั้น การยึดหลัก “การพัฒนาที่ยั่งยืน” ที่มุ่งเน้นการเข้าใจและลงมือปฏิบัติร่วมกับการบูรณาการระหว่างการศึกษากับการให้บทบาทของเมืองท้องถิ่นสามารถช่วยส่งเสริมและพัฒนาความร่วมมือระหว่างเชียงรายกับยูนนาน และความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับจีนทั้งด้านการศึกษาและด้านอื่นๆ ได้อย่างยั่งยืน
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงมหาดไทย. (2561). เมืองพี่เมืองน้อง. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2566, จาก https://tinyurl.com/2nba6yxt
กระทรวงมหาดไทย. (2562). แผนขับเคลื่อนการดำเนินความสัมพันธ์เมืองพี่เมืองน้อง (Sister City) ในระดับจังหวัด พ.ศ. 2562 – 2566. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงมหาดไทย.
กุลนรี นุกิจรังสรรค์, และกรองจันทน์ จันทรพาหา. (2564). การศึกษาเบื้องต้นว่าด้วยนักศึกษาจีนในไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.
คณะกรรมการบริหารจังหวัดแบบบูรณาการจังหวัดเชียงราย. (2563). แผนพัฒนาจังหวัดเชียงราย ค.ศ. 2018-2020 (ฉบับทบทวน พ.ศ. 2565). เชียงราย: ส่วนราชการจังหวัดเชียงราย.
เจิ้ง หวู๋เหย๋า, และสุริยะใส กตะศิลา. (2564). การตอบสนองนโยบาย One Belt One Road ของประเทศไทย. วารสารรังสิตบัณฑิตศึกษาในกลุ่มธุรกิจและสังคมศาสตร์, 7(1), 234-251.
ชยชัย แสงอินทร. (2561). การดำเนินความสัมพันธ์เมืองพี่เมืองน้อง (Sister City) ในระดับจังหวัด: นโยบาย แนวทางดำเนินการและการจัดทำยุทธศาสตร์ฯ. กรุงเทพฯ: กองการต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย.
ซ่อซิง เมธาธารณ์กุล, และฉัตกฤษ รื่นจิตต์. (2564). การปรับตัวของโรงเรียนจีนที่รับการสนับสนุนจากจีนแผ่นดินใหญ่ ในชุมชนจีนยูนนานทางภาคเหนือของประเทศไทย: กรณีศึกษาโรงเรียนสอนภาษาจีนเจี้ยวเหรียญเชียงใหม่ หมู่บ้านอรุโณทัย อําเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่. วารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 14(2), 174-226.
ซานซาน เปา. (2555). การจัดการเรียนการสอนภาษาจีนของครูอาสาสมัครจีนจากสำนักงานส่งเสริมการเรียนการสอนภาษาจีนนานาชาติแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (ฮั่นปั้น) ณ จังหวัดเชียงราย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ท่าเรือพาณิชย์เชียงแสน. (2567). รายงานการดำเนินงานของท่าเรือพาณิชย์เชียงแสน ประจำปีงบประมาณ 2566. เชียงราย: ท่าเรือพาณิชย์เชียงแสน.
นริศ วศินานนท์. (2565). ปัญหาการเรียนการสอนอักษรจีนในประเทศไทย. วารสารวิชาการภาษาและวัฒนธรรมจีน, 9(1), 53-66.
นรุตม์ เจริญศรี. (2556). แรงผลักดันและเป้าหมายของกรอบความร่วมมืออนุภาคลุ่มน้ำโขงภายใต้เศรษฐกิจแบบเสรีนิยมใหม่. วารสารสังคมศาสตร์, 43(2), 67-82.
นรุตม์ เจริญศรี. (2565). เมืองกับความเชื่อมโยงระหว่างประเทศ. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาการต่างประเทศ.
ประชาชาติธุรกิจ. (2566). นักศึกษาจีนอยู่ที่ไหนในมหาวิทยาลัยทั่วประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 16 ธันวาคม 2566, จาก https://tinyurl.com/r5bd2a2y
พรภวิษย์ หล้าพีระกุล, และแอนนี คำสร้อย. (2566). การศึกษาวิเคราะห์บทบาทบริษัทข้ามชาติจีนในเขตพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมไทย-จีน จังหวัดระยองต่อการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างไทย-จีนผ่านแนวคิด “การทูตสามเหลี่ยม”. วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 53(2), 333-366.
ภาวีวรรณ นรพัลลภ. (2560). การดําเนินนโยบายเมืองพี่เมืองน้องให้มีประสิทธิภาพ: กรณีศึกษาการสถาปนาความสัมพันธ์เมืองพี่เมืองน้อง ระหว่างจังหวัดของไทยกับมณฑล/เมือง/เขต ของมณฑลเสฉวนและมหานครฉงชิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน. กรุงเทพฯ: สถาบันการต่างประเทศเทวะวงศ์วโรปการ กระทรวงการต่างประเทศ.
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. (2564). มร.ชร.ร่วมประชุมทางไกลวิดีโอคอนเฟอเรนซ์ แนวทางการดำเนินการพัฒนาความร่วมมือจังหวัดเชียงราย ราชอาณาจักรไทย กับมณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน. สืบค้นเมื่อ 2 กันยายน 2566, จาก https://tinyurl.com/3hwt7uwa
มหาวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และการเงินยูนนาน. (2562). อธิการบดี Fu Runmin นำคณะเยี่ยมเยือนมหาวิทยาลัยพันธมิตรที่ประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2566, จาก https://tinyurl.com/4wmfjwwa
ยุพดี หวลอารมณ์, จิดาภา อมรางกูร, และวัชราภรณ์ เจริญสะอาด. (2564). การจัดการเรียนการสอนภาษาจีนผ่านแอปพลิเคชันสื่อสังคมออนไลน์เพื่อสร้างเเรงจูงใจในการเรียนรู้. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 10(1), 37-52.
รัฐบาลไทย. (2567). ไทย-จีนกระชับความสัมพันธ์ครบรอบ 50 ปีสถาปนาการทูต ประเดิมจัด“นิทรรศการ Chinese Xieyi เสี่ยอี้ สุนทรียศิลป์แห่งจีนประเพณี”โชว์ผลงานศิลปะจีนร่วมสมัยชิ้นเยี่ยมของศิลปินดัง 63 รายการ. สืบค้นเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2567, จาก https://tinyurl.com/yzjz3xun
ศานันทินี วงษา, ปินเชิง โจว, และสหัทยา สิทธิวิเศษ. (2561). สภาพการจัดการเรียนการสอนของครูอาสาสมัครชาวจีน ในโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดเชียงราย. วารสารสังคมศาสตร์วิชาการ, 11(2), 184-189.
สถานกงสุลใหญ่ ณ นครคุนหมิง. (2565). ความร่วมมือด้านการศึกษา. สืบค้นเมื่อ 17 สิงหาคม 2566, จาก https://tinyurl.com/26fcm5ac
สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำราชอาณาจักรไทย. (2566). ความร่วมมือล้านช้าง- แม่โขงนำความสุขสู่หกประเทศ จีน-ไทยจับมือสร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่: งานเฉลิมฉลองครบรอบ 7 ปีความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขง และ “สัปดาห์ความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขง” ประจำปี 2566. สืบค้นเมื่อ 24 กันยายน 2566, จาก https://tinyurl.com/5cd49e2n
สมยศ จันทร์บุญ, นิรัตน์ ทองขาว, สุริยา เกษตรสุขถาวร, และสวี เซ้าเซียน. (2565). นวัตกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ภาษาจีนเชิงบูรณาการเพื่อเตรียมความพร้อมกําลังคนในศตวรรษที่ 21 รองรับการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดเชียงราย. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 32(2), 99-111.
ส่วนราชการจังหวัดเชียงราย. (2565). รายงานสรุปเชิงนโยบาย (Policy Brief) แนวทางการเตรียมความพร้อมและแผนการดำเนินงานเพื่อพัฒนาความสัมพันธ์เมืองพี่เมืองน้องของจังหวัดเชียงราย กับมณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ด้านการค้า การลงทุน การศึกษา และศิลปวัฒนธรรม. เชียงราย: ส่วนราชการจังหวัดเชียงราย.
สหประชาชาติ. (2567). งานของเราเกี่ยวกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนใน ประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 24 มกราคม 2567, จาก https://thailand.un.org/th/sdgs
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2559). รายงานการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบการจัดการเรียนการสอนภาษาจีนในประเทศ ระดับประถมศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สิทธิพล เครือรัฐติกาล. (2564). ไทยกับสาธารณรัฐประชาชนจีน: การเมืองที่ผันผวนและความยุ่งยากในช่วงต้นของความสัมพันธ์ทางการทูต (ค.ศ. 1975 - 1978). กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาการต่างประเทศ.
หยวนหยวน หวัง. (2551). ความร่วมมือทางวิชาการระหว่างไทย-จีน: กรณีศึกษาการเรียนการสอนภาษาจีน ในสถาบันอุดมศึกษาในจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดเชียงราย. กรุงเทพฯ: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.
อุทัยวรรณ สุนันตา. (2565). การนำนโยบายการสร้างความสัมพันธ์เมืองพี่เมืองน้องไปปฏิบัติของจังหวัดเชียงราย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
แอนนี คำสร้อย, และพรภวิษย์ หล้าพีระกุล. (2566). วิเคราะห์การบริหารจัดการแม่น้ำโขงของจีนตามแนวคิดผลประโยชน์แห่งชาติและผลกระทบต่อประเทศลาว. วารสารเอเชียตะวันออกและอาเซียนศึกษา, 23(1), 1-19
Buzna, V., Goreczky, P., Salát, G., & Trembeczki, Z. (2024). Connectivity: Exploring the Concepts behind Today’s Geoeconomic Buzzword. Retrieved September 12, 2023, from https://shorturl.at/vccWP
Castellani, D., Lavoratori, K., Perri, A., & Scalera, V. (2021). International Connectivity and the Location of Multinational Enterprises’ Knowledge-Intensive Activities: Evidence from US Metropolitan Areas. Global Strategy Journal, 12(1), 82-107.
Cooper, P., & Vargas, C. (2004). Implementing Sustainable Development: from Global Policy to Local Action. Lanham, Md.: Rowman & Littlefield Publishers.
Department for Transport. (2010). Understanding the Theory of International Connectivity. Oxford: Department for Transport.
Department of Economic and Social Affairs. (2023). Sustainable Development. Retrieved December 5, 2023, from https://sdgs.un.org/goals
Dernbach, J. (1998). Sustainable Development as a Framework for National Governance. Case Western Reserve Law Review, 49(1), 1-103.
Dong, Z. (2022). Unity of Knowledge and Action: Core Concepts of Xi Jinping’s Ideological Worldview and Methodology of Socialism with Chinese characteristics in the New Era. Ideological and Theoretical Education Journal, 9, 17-25.
Emas, R. (2015). The Concept of Sustainable Development: Definition and Defining Principles. Retrieved October 21, 2023, from https://sdgs.un.org/documents/brief-gsdr-2015-concept-sustainable-d-20603
Fischer, M., Foord, D., Frecè, F., Hillebrand, K., Kissling-Näf, I., Meili, R., et al (2023). The Concept of Sustainable Development. In Fischer, M. (Ed.). Sustainable Business (pp. 17-27). N.P.: Springer.
Foreign Affairs Office of Yunnan Provincial People's Government. (2022). Gathering the Power of Youth to Create a Better Future -- Yunnan Province and Chiang Rai Province Youth Learning and Exchange Camp Was Successfully Held. Retrieved October 21, 2023, from https://tinyurl.com/z84npm4r
Gaens, B., Sinkkonen, V., & Vogt, H. (2023). Connectivity and Order: An Analytical Framework. East Asia, 40(3), 209-228.
Globalization think tank. (2022). CCG Research Book "International Students Studying in China and Development" Released a Multi-Dimensional Solution Current Situation and Trend of Studying in China. Retrieved November 24, 2023, from http://www.ccg.org.cn/archives/69719
Hugh, D. (2019). Education for the 21st Century Placing Skills Development at the Heart of Education. UNICEF Thailand. Retrieved October 30, 2023, from https://tinyurl.com/5475aryx
International Institute for Sustainable Development. (2022). Sustainable Development. Retrieved September 18, 2023, from https://shorturl.at/Ic4mt
Jinbu Language. (2023). Jinbu Signs Cooperation Agreement with Chiang Rai Municipality. Retrieved September 18, 2023, from https://tinyurl.com/233eumpa
Leffel, B. (2018). Animus of the Underling: Theorizing City Diplomacy in a World. The Hague Journal of Diplomacy, 13(4), 502-522.
Lhapeerakul, P., & Zhai, Y. (2024). An Analysis of Obstacles, Problems, and Sustainable Development Strategies for “City Diplomacy” Operations between Chiang Rai and Yunnan. Thammasat Review, 27(1), 27-51.
Liu, W. (2019). Development Dilemma and Reform Exploration of Village Chinese Schools in Northern Thailand: A Case Study of Kien Qun Middle School in Chiang Rai Province, Thailand. Comparative Study of Cultural Innovation, 3(20), 143-144.
Meechaiyo, N., & Guo, J. (2019). Strategic Development and Comparative Advantages of Mengla Border Special Economic Zone, China and Chiang Rai Special Economic Zone, Thailand. Journal of Mekong Societies, 15(2), 55-70.
People's Government of Hunan Province. (2020). Decision on Amending the Education Law of the People's Republic of China. Retrieved November 19, 2023, from https://tinyurl.com/pshxuh29
Saksitphinyo, K. (2019). The Investigation and Analysis of the Current Situation of Local Chinese Teacher Training in Universities in Chiang Rai, Thailand (Master’s thesis), Liaoning University.
Singlor, T. (2021). SDG Updates: 7 minutes Summary of 7 issues of Sustainable Development Goals and the Mekong River Basin Situation, Issue 101. Research and Support Center for Development Goals in Chiang Rai. Retrieved September 12, 2023, from https://tinyurl.com/2u4u8rs2
Song, J. (2020). Research on Kunming's Urban Diplomacy Since the Reform and Opening Up (Master’s thesis), East China Normal University.
Thai publica. (2019). Open MRC Report on the Impact of Hydroelectric Dam Development on the Mekong River: Fishing Communities and Agriculture in the Mekong River Corridor Bear the Costs. Retrieved September 12, 2023, from https://tinyurl.com/zv8crnta
Tomar, B.S. (2023). Adaptation to the New Era of Education. Retrieved April 20, 2023, from https://tinyurl.com/m8x4472y
Vasquez, J., Diehl, P., Flint, C., Scheffran, J., Chi, S., & Rider, T. (2011). The Conflict Space of Cataclysm: The International System and the Spread of War 1914–1917. Foreign Policy Analysis, 7(2), 143-168.
Yang, T., & Ren, L. (2020). Investigation and Analysis of the Current Situation of Chinese Teachers in Chinese Schools in Chiang Rai Province, Thailand, and Countermeasures. Sinogram Culture, 8, 72-73.
Yang, X. (2018). Economic, Social, Cultural “Capital” and the Development of School: An Analysis of the Differentiation of Chinese Schools at Thailand Chiang Rai Mountainous Area. Journal of Overseas Chinese History Studies, 122(2), 42-50.
Yang, X. (2019). A Review of the Development History of Chinese Language Education in Chiang Rai under the Influence of International and Regional Situations (1954-2004). Journal of Chinese Studies, Thailand Agricultural University, 11(2), 120-144.
Zha, W. (2015). Contending Theories of City Diplomacy and the Practice of Southeast Asian Countries. Journal of Beijing Social Sciences, 9, 114-122.
Zhang, G. (2021). Yunnan Joined Hands with Chiang Rai Province of Thailand to Discuss New Development of Sister Cities. Retrieved April 20, 2023, from https://www.yidaiyilu.gov.cn/p/165258.html
Zhang, J. (2017). Research on the Diplomacy of Cities along the Belt and Road: Taking Guangzhou and Bangkok as Examples (Master’s thesis), Foreign Affairs University.