พลโลกศึกษา (Global Citizenship Education): การบูรณาการแนวทางการจัดการเรียนรู้ในเยาวชนระดับมัธยมศึกษา เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลกกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้ได้ทำการศึกษาแนวคิดการศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลก ซึ่งเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน ผ่านการศึกษาทบทวนวรรณกรรมเกี่ยวกับแนวคิดการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลก รวมถึงหลักสูตรพลโลกศึกษา โดยมุ่งนำเสนอกรอบหลักสูตรในระดับชั้นมัธยมศึกษาที่เป็นช่วงวัยที่จะก้าวสู่การเป็นกำลังขับเคลื่อนสังคมโลก เชื่อมโยงเข้ากับรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับหัวเรื่องรวมถึงวัตถุประสงค์การเรียนรู้ของหลักสูตรที่ได้แบ่งช่วงชั้นเป็นระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น และระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยผลการศึกษา พบว่า 1) ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ควรมีลักษณะการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการศึกษาให้เป็นรูปธรรมผ่านกระบวนการกลุ่ม การทำงานร่วมกัน การแสดงบทบาทสมมติ โต้วาที และการลงพื้นที่จริงเพื่อศึกษาสภาพสังคมที่เกิดขึ้น สำหรับต่อยอดไปสู่การพัฒนาทักษะที่ซับซ้อนหรือเป็นนามธรรมมากขึ้น และ 2) ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายควรมีลักษณะการจัดการเรียนรู้ที่ซับซ้อนมากขึ้น จากการศึกษาด้วยกรณีศึกษา ข่าว บทความ หรือเหตุการณ์ต่างๆ ในชุมชน แล้วใช้กระบวนการคิดเชิงวิพากษ์เพื่อหาแนวทางการมีส่วนร่วม หรือประเมินผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ตลอดจนนำความรู้ที่ได้มาฝึกปฏิบัติจริงผ่านการทำโครงการ โครงงาน และการออกแบบแนวทางประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อสังคมออนไลน์อย่างสร้างสรรค์ อันจะนำมาซึ่งการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองโลกที่สอดคล้องกับหลักสูตร และจุดเน้นของการศึกษาภายในประเทศที่เชื่อมโยงความเป็นพลเมืองโลกให้สอดรับกับบริบทความเป็นพลเมืองไทย
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. สืบค้นเมื่อ 30 มกราคม 2568, จาก http://academic.obec.go.th/images/document/1559878925_d_1.pdf
จารุวรรณ แก้วมะโน. (2567). พลเมืองโลก (Global Citizen). สืบค้นเมื่อ 23 มกราคม 2568, จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title
นำโชค อุ่นเวียง. (2564). พลเมืองดี. สืบค้นเมื่อ 30 มกราคม 2568, จาก https://www. trueplookpanya.com/learning/detail/34726
ปรตี ประทุมสุวรรณ์. (2562). การศึกษาเพื่อการพัฒนาความเป็นพลเมืองโลก: การบูรณาการสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 2(1), 90-103.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2556). พลเมือง. สืบค้นเมื่อ 30 มกราคม 2568, จาก http://legacy.orst.go.th/?knowledges
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561ก). รายงานวิจัย แนวทางการส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลก (Global Citizenship): ประสบการณ์นานาชาติ. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561ข). รายงานวิจัยข้อเสนอตัวชี้วัดการศึกษาเพื่อความเป็นพลเมืองโลกตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goal: SDG 4.7). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ. (2565). พลโลกศึกษา: หัวเรื่องและวัตถุประสงค์การเรียนรู้. กรุงเทพ: ศูนย์สื่อและสิ่งพิมพ์แก้วเจ้าจอม มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนสุนันทา.
สุทธิรักษณ์ โรจนหัสดิน, เรชา ชูสุวรรณ, และเอกรินทร์ สังข์ทอง. (2560). หลักคิดสำคัญของการจัดการศึกษาเพื่อความเป็นพลเมือง. วารสารวิทยบริหาร, 28(1), 207-217.
เสาวลักษณ์ ทำมาก, และวาสนา อูปป้อ. (2566). การบูรณาการความเป็นพลเมืองโลกผ่านการจัดการศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 50(1), 409-422.
อรรถพล ประภาสโนบล. (2564). Global Citizenship Education: เราจะสอนให้นักเรียนเป็นพลเมืองโลกได้อย่างไร. สืบค้นเมื่อ 30 มกราคม 2568, จาก https://thepotential.org/knowledge/global-citizenship-education/
UNESCO. (2015). Global Citizenship Education: Topics and Learning Objectives. Paris: UNESCO. Retrieved January 30, 2025, from https://unesdoc.unesco.org
UNESCO. (2025). What You Need to Know About Global Citizenship Education. Retrieved January 30, 2025, from https://www.unesco.org/en/global-citizenship-peace-education/need-know