การตลาดการเมืองกับสื่อสังคมออนไลน์ในการเลือกตั้ง 14 พฤษภาคม 2566
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ศึกษาการตลาดการเมืองกับสื่อสังคมออนไลน์ทวิตเตอร์ในการเลือกตั้ง 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 ที่มุ่งวิเคราะห์บทบาทของการตลาดการเมืองผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยให้ความสำคัญกับกลยุทธ์การตลาดการเมืองของพรรคการเมืองไทย ผ่านวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบผสมผสานระหว่างการสังเกตการณ์และการสำรวจข้อมูลข่าวสารออนไลน์ กับการวิเคราะห์ข้อมูลจากการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในแพลตฟอร์มต่าง ๆ ได้แก่ ทวิตเตอร์ เฟซบุ๊ก ติ๊กต็อกและยูทูบ โดยดูความเคลื่อนไหว การมียอดการมีส่วนร่วม ของบัญชีทางการของแต่ละพรรค ตลอดจนบุคคลสำคัญระหว่างเดือนมีนาคม ถึงมิถุนายน พ.ศ. 2566 ผลวิจัยเผยให้เห็นว่าพรรคการเมืองที่ใช้สื่อสังคมออนไลน์ได้มีประสิทธิภาพคือพรรคก้าวไกล ที่เกิดจากการผสานกับกลยุทธ์การหาเสียงผ่านสื่อสังคมออนไลน์อย่างติ๊กต็อก เฟซบุ๊ก และทวิตเตอร์ เพื่อสร้างเนื้อหาที่ถูกส่งต่ออย่างแพร่หลาย และขยายข้อความทางการเมืองด้วยการปรับใช้วิธีการสื่อสารเพื่อให้เข้าถึงและมุ่งเป้าไปยังผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ใช้สื่อสังคมออนไลน์กับผู้ที่คุ้นเคยกับสื่อสังคมออนไลน์อื่น ๆ ประกอบกับการหาเสียงแบบลงพื้นที่จริง ทำให้พรรคก้าวไกลสามารถข้ามขีดจำกัดทางการเมืองและท้าทายรูปแบบการหาเสียงแบบเดิมได้มากกว่าพรรคการเมืองอื่น ข้อค้นพบสำคัญคือปัจจัยสำคัญในการได้ชัยชนะทางการเมืองคือ ความสามารถในการผสานกลยุทธ์การตลาดการเมืองโดยใช้สื่อสังคมออนไลน์เป็นตัวเชื่อมข้ามแพลตฟอร์ม งานวิจัยได้สะท้อนให้เห็นการใช้กลยุทธ์การตลาดการเมืองและสื่อสังคมออนไลน์มีส่วนสำคัญต่อชัยชนะของพรรคก้าวไกล ขณะที่พรรคการเมืองอื่น ๆ ใช้สื่อสังคมออนไลน์ไม่มีประสิทธิภาพเท่ากับพรรคก้าวไกล ทั้งนี้ ในอนาคตยังอาจจะต้องทำความเข้าใจฐานคะแนนและพฤติกรรมการลงคะแนนเสียงของผู้สนับสนุนแต่ละพรรคให้มากกว่านี้
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
Digisaws. (2566). เช็คลิสต์ Social Media ไหนที่คนไทยใช้มากที่สุดในครึ่งปี 2023. สืบค้นเมื่อ 11 สิงหาคม 2566, จาก https://digisaws.com/checklist-social-media-2023/
นันทนา นันทวโรภาส. (2548). การสื่อสารทางการเมือง: ศึกษากรณีการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งทั่วไปของพรรคไทยรักไทย (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (สื่อสารมวลชน)), คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
บัณฑิต จันทร์โรจนกิจ, ณฐิญาณ์ งามขำ, ภิรมณ เชิญขวัญ, และอัญชลี อ่อนศรีทอง. (2567). การตลาดการเมืองกับสื่อสังคมออนไลน์ทวิตเตอร์ในการเลือกตั้ง มีนาคม 2566. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
บัณฑิต จันทร์โรจนกิจ, ณฐิญาณ์ งามขำ, ภิรมณ เชิญขวัญ, และอัญชลี อ่อนศรีทอง. (2566). การตลาดการเมืองกับสื่อสังคมออนไลน์ทวิตเตอร์ในการเลือกตั้ง มีนาคม 2566 (รายงานวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักนวัตกรรมประชาธิปไตย สถาบันพระปกเกล้า.
บัณฑิต จันทร์โรจนกิจ. (2564). การสื่อสารของพรรคการเมืองผ่านแนวคิดเรื่องการตลาดการเมือง (Political Marketing) เพื่อสร้างความนิยมทางการเมืองไทย: กรณีศึกษาการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2562 (รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์). กรุงเทพฯ: ม.ป.พ.
บัณฑิต จันทร์โรจนกิจ. (2566). ถอดรหัส พลิกสนามเลือกตั้ง: ทฤษฎีและบทวิเคราะห์การตลาดการเมือง. ปัตตานี: ปาตานีฟอรั่ม.
ปานหทัย ตันติเดชา. (2546). การตลาดการเมือง: ศึกษาเฉพาะกรณีการใช้สื่อในการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งของพรรคไทยรักไทยในเขตกรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิรงรอง รามสูต, พิมลพรรณ ไชยนันท์, และวิโรจน์ สุทธิสีมา. (2565). ห้องแห่งเสียงสะท้อนออนไลน์กับผู้ออกเสียงเลือกตั้งครั้งแรกในการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2562. วารสารสังคมศาสตร์, 52(2), 7-32.
เอกพลณัฐ ณัฐพัทธนันท์. (2558). การเมืองเสื้อสีกับการศึกษาขบวนการโต้กลับ ตามจารีตการศึกษาขบวนการ ทางสังคมและการเมือง. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 27(1), 85-128. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/171492
Chadwick, A., Dennis, J., & Smith, A. P. (2018). Politics in the Age of Hybrid Media: Power, Systems, and Media Logics. In Loader, K., & Mercea, S. (Eds.). The Routledge Companion to Social Media and Politics (pp. 7-22). New York and London: Routledge.
Diamond, L., & Plattner, M. F. (2012). Liberation Technology: Social Media and the Struggle for Democracy. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press.
Earl, J., & Kimport, K. (2011). Digitally Enabled Social Change: Activism in the Internet Age. Cambridge, MA: The MIT Press. Retrieved August 12, 2023, from http://www.jstor.org/stable/j.ctt5hhcb9
Hicken, A., & Jatusripitak, N. (2023). Introduction: Making Sense of Thailand’s Seismic Elections. Contemporary Asia, 45(3), 335-413.
King, G., Pan, J., & Roberts, M. E. (2013). How Censorship in China Allows Government Criticism but Silences Collective Expression. American Political Science Review, 107(2), 1-18. https://gking.harvard.edu/publications/how-censorship-china-allows-government-criticism-silences-collective-expression
Lilleker, D. G., Jackson, N., & Koc-Michalska, K. (2018). Social Media in the UK Election Campaigns 2008-2014: Experimentation, Innovation, and Convergence. In Loader, K., & Mercea, S. (Eds.). The Routledge Companion to Social Media and Politics (pp. 325-337). New York and London: Routledge.
Morozov, E. (2011). The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom. New York: Public Affairs.
Netipo, V., Phol-amnuai, N., & Vongsayan, H. (2023). Disrupting the Grip: Political Dynasties and Thailand’s 2023 General Election. Contemporary Asia, 45(3), 364-371.
Sangkhamanee, J. (2023). Assembling Electoral Intimacy: Political Affects and Affection in Thailand’s 2023 General Elections. Contemporary Asia, 45(3), 372-379.
Sinpeng, A. (2021). Opposing Democracy in the Digital Age: The Yellow Shirts in Thailand. N.P.: University of Michigan Press. Retrieved August 15, 2023, from https://doi.org/10.3998/mpub.11666233
Sinpeng, A., & Hemtanon, W. (2019). Change and Continuity in the Politics of the Media after the Coup. In Montesano, M. J., Chong, T., & Heng, M. S. X. (Eds.). After the Coup: The National Council for Peace and Order Era and the Future of Thailand (pp. 254-281). Singapore: ISEAS–Yusof Ishak Institute.
Sinpeng, A. (2017). Participatory Inequality in Online and Offline Political Engagement in Thailand. Pacific Affairs, 90(2), 253-274. https://doi.org/10.5509/2017902253
Sinpeng, A. (2022). Crowdsourcing Dictatorship in Thailand. Asian Journal of Comparative Politics, 9(1), 159-175. https://doi.org/10.1177/20578911
Skovsgaard, M., & van Dalen, A. (2018). Not Just a Face(Book) in the Crowd: Candidates’ Use of Facebook During the Danish 2011 Parliamentary Election Campaign. In Loader, K., & Mercea, S. (Eds.). The Routledge Companion to Social Media and Politics (pp. 351-363). New York and London: Routledge.
Statista. (2024). Distribution of Social Media Users in Thailand in 2024, By Age Group. Retrieved August 12, 2023, from https://www.statista.com/statistics/1294505/thailand-distribution-of-social-media-users-by-age-group/
Willnat, L., & Min, Y. (2018). The Emergence of Social Media Politics in South Korea: The Case of the 2012 Presidential Election. In Loader, K., & Mercea, S. (Eds.). The Routledge Companion to Social Media and Politics (pp. 391-405). New York and London: Routledge.