วิเคราะห์พรรคการเมืองไทย ผ่านกรอบแนวคิดสถาบันนิยมและมาร์กซิสต์

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์การก่อกำเนิดและพัฒนาของพรรคการเมืองไทย และ 2) เพื่อศึกษาบทบาทและอิทธิพลของกลุ่มทุนที่มีต่อพรรคการเมืองในประเทศไทย โดยอาศัยระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผ่านการวิเคราะห์เอกสารเป็นหลัก กรอบแนวคิดที่ใช้ประกอบการวิเคราะห์ ได้แก่ แนวคิดสถาบันนิยมและแนวคิดมาร์กซิสต์ การวิเคราะห์ข้อมูลดำเนินการโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและนำเสนอผลการศึกษาในลักษณะพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า 1) กระบวนการก่อกำเนิดและพัฒนาของพรรคการเมืองไทยมิได้เกิดขึ้นโดยอิสระ หากแต่ถูกกำหนดโดยโครงสร้างเศรษฐกิจการเมือง ซึ่งเอื้อประโยชน์ต่อกลุ่มชนชั้นนำทางทหารและกลุ่มทุนที่มีความใกล้ชิดกับรัฐ ส่งผลให้พรรคการเมืองไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ในฐานะสถาบันตัวแทนของประชาชนได้อย่างแท้จริง แต่กลับดำเนินบทบาทในฐานะกลไกเพื่อธำรงรักษาอำนาจของชนชั้นนำและสนับสนุนการดำเนินนโยบายของรัฐบาล 2) กลุ่มทุนมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนพรรคการเมืองทั้งในด้านการจัดหาเงินทุนและการกำหนดทิศทางนโยบาย ผ่านเครือข่ายความสัมพันธ์ทางอำนาจร่วมกับนักการเมืองเพื่อธำรงรักษาสถานะทางเศรษฐกิจและขยายอิทธิพลทางการเมือง อันสะท้อนให้เห็นถึงการหลอมรวมผลประโยชน์ระหว่างรัฐและทุน ซึ่งนำไปสู่การครอบงำโครงสร้างทางการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศ