ประวัติศาสตร์ทฤษฎีการเมืองของฌอง ฌาคส์ รุสโซ ในบริบทการเมืองไทย (พ.ศ. 2475-2555)
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อสำรวจและทำความเข้าใจเกี่ยวกับ การนำ แนวคิดทฤษฎีการเมืองของ ฌอง ฌากส์ รุสโซ มาใช้ในบริบทการเมืองไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2475-2555 การศึกษาครั้งนี้เป็นการใช้วิธีการศึกษาแบบประวัติศาสตร์ความคิด สำหรับการนำเสนอของบทความนี้จะนำเสนอไปตามลำดับเวลา โดยจะเริ่มต้นตั้งแต่ พ.ศ. 2475เนื่องจากบริบททางการเมืองของช่วงเวลาดังกล่าวเป็นช่วงเวลาแห่งการ เปลี่ยนแปลงการปกครองของสยาม ซึ่งทฤษฎีการเมืองของรุสโซได้ถูกนำมาใช้เป็น ครั้งแรก และการเผยแพร่นั้นก็มีลักษณะที่ค่อนข้างแพร่หลาย แต่อย่างไรก็ดี หลัง พ.ศ. 2490 เป็นต้นมา ทฤษฎีการเมืองของรุสโซก็ไม่ได้ถูกเผยแพร่อีกต่อไปเนื่องจากไทย ได้เข้าสู่ระบอบเผด็จการทหารอย่างยาวนาน ความคิดเสรีนิยมแบบรุสโซจึงไม่ได้รับ การเผยแพร่อีก จนกระทั่งถึงช่วง พ.ศ. 2516-2522 ทฤษฎีการเมืองของรุสโซได้ถูกนำมา ใช้อีกครั้งในช่วงสั้นๆ และหลังจากนั้นก็ขาดหายไปอีก แต่ก็ยังมีปรากฏอยู่ในรูปแบบ ของตำราหนังสือเรียนประเภททฤษฎีการเมือง จนกระทั่งถึงปัจจุบัน ภายหลังบริบท ทางการเมืองหลังรัฐประหาร 19 กันยายน พ.ศ. 2549 ทฤษฎีการเมืองของรุสโซ ก็ได้ถูกนำกลับมาใช้อย่างแพร่หลายในฐานะที่เป็นเครื่องมือในการปลุกระดมทางการเมือง รูปแบบหนึ่ง
Downloads
Article Details
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
กระจกเงา. "อำนาจ," คมชัดลึก (19 สิงหาคม 2548)
คณะกรรมการจัดทำหนังสือเนื่องในโอกาสสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี. เอกสารนิเทศการศึกษาฉบับสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี. กรุงเทพฯ: คณะอนุกรรมการฯ, 2534.
เจียง แจคส์ รุสโส. หลักเศรษฐศาสตร์ของรุสโส. แปลโดย คณะยุวสาร. พระนคร: สำนักพิมพ์ย้งหลี, 2478.
จินดา จินตนเสรี. คู่มือสนทนาภาษาฝรั่งเศสด้วยตนเอง. พระนครฯ: โอเดียนสโตร์, 2502.
จินดา จินตนเสรี. สัญญาประชาคม. พระนคร: บพิธ, 2517.
ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์ (บรรณาธิการ). ปรีดี พนมยงค์ และ 4 รัฐมนตรีอีสาน + 1 (กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2544.
ไชยันต์ ไชยพร. การแปลตัวบททางปรัชญาการเมือง (ตอนที่ 3) หลักเศรษฐศาสตร์ของรุสโส : การแปลตัวบทปรัชญาการเมืองครั้งที่สองในเมืองไทย : จุดมุ่งหมายและนัยความหมาย. วิภาษา. 8 (2556): 19-23.
ไชยันต์ ไชยพร. การแปลตัวบททางปรัชญาการเมือง (ตอนที่ 4) หลักเศรษฐศาสตร์ของรุสโส : การแปลตัวบทปรัชญาการเมืองครั้งที่สองในเมืองไทย : จุดมุ่งหมายและนัยความหมาย. วิภาษา. 1 (2556): 18-20.
ไชยันต์ ไชยพร. การแปลตัวบททางปรัชญาการเมือง (ตอนที่ 7) หลักเศรษฐศาสตร์ของรุสโส : การแปลตัวบทปรัชญาการเมืองครั้งที่สองในเมืองไทย : จุดมุ่งหมายและนัยความหมาย. วิภาษา. 4 (2556): 26-30.
ไชยันต์ ไชยพร. ก่อนจะมาเป็น "มนุษย์เกิดมาเสรี แต่ทุกหนทุกแห่งเขาอยู่ในพันธนาการ" ใน สัญญาประชาคมของรุสโซ. วิภาษา. 7 (2552): 24-32.
ไชยันต์ ไชยพร. "ร้อยแปดวิถีทัศน์ : เสียงข้างมากในระบอบประชาธิปไตย," กรุงเทพธุรกิจ (28 กุมภาพันธ์ 2548)
ชำนาญ จันทร์เรือง. "สัญญาประชาคมที่นายกฯไม่ได้พูดถึง," กรุงเทพธุรกิจ (17 สิงหาคม 2548)
ฌอง ฌากส์ รุสโซ. สัญญาประชาคม, แปลโดย วิภาดา กิตติโกวิท. กรุงเทพฯ: ทับหนังสือ, 2550.
ณัฐพล ใจจริง, จาก"คณะ ร.ศ.130" ถึง "คณะราษฎร": ความเป็นมาของความคิดประชาธิปไตย"ในประเทศไทย ศิลปวัฒนธรรม. 4 (2554): 80-99.
บุญทอง เลขะกุล (ผู้รวบรวม). คู่มือระบอบใหม่. พระนคร: โรงพิมพ์สยามพาณิชย์การ, 2477.
บุญเรือง เนียมหอม. การวิเคราะห์เนื้อหาหนังสือภาษาไทยเกี่ยวกับการเมืองที่จัดพิมพ์ขึ้นตั้งแต่ระหว่างวันที่ 14 ต.ค. 2516 ถึงวันที่ 26 ม.ค. 2518 กรุงเทพฯ: หน่วยศึกษานิเทศก์ กรมฝึกหัดครู, 2519.
บทบรรณาธิการ, "เปิดปูมรมต. รัฐบาล"ทักษิณ 2/1" จงยึดมั่นในสัญญาประชาคม ไม่ใช้เสถียรภาพในทางที่ผิด," ประชาชาติธุรกิจ (14 มีนาคม 2548)
ใบตองแห้ง "เรียน คุณใบตองแห้งที่นับถือ," ไทยโพสต์ (13 กันยายน 2548)
ประสิทธิ์ ไชยทองพันธ์ุ. สงครามคอมมิวนิสต์. พระนครฯ: สยามบรรณ, 2522.
ปรีดี พนมยงค์. ประชุมกฎหมายมหาชนและเอกชนของปรีดี พนมยงค์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2553.
ปรีชา ธรรมวินทร และ สมชาย พรหมโคตร (บรรณาธิการ). จากยอดโดมถึงภูพาน : บันทึกประวัติศาสตร์ฉบับสามัญชนบทเส้นทางประชาธิปไตย . กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาการเมือง, 2544.
เดือน บุนนาค. ท่านปรีดี รัฐบุรุษอาวุโสผู้วางแผนเศรษฐกิจคนแรก . พระนคร: เสริมวิทย์บรรณาคาร, 2500.
เตียง ศิริขันธ์ และจำรัส สุขุมวัฒนะ. หัวใจปฏิวัตรในฝรั่งเศส. ไม่ปรากฏสถานที่พิมพ์: ไม่ปรากฏผู้พิมพ์, ไม่ปรากฏวันที่พิมพ์.
นครินทร์ เมฆไตรัตน์. การปฏิวัติสยาม 2475. กรุงเทพ: ฟ้าเดียวกัน, 2553.
นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, "แนวความคิดชาติบ้านเมือง กำเนิด พัฒนาการและอำนาจบ้านเมือง" วารสารธรรมศาสตร์ 2 ( 2549): 10-14.
นฤมล ทับจุมพล, การใช้สื่อในการสร้างอุดมการณ์ทางการเมือง : ศึกษาจากบทเพลงของทางราชการ พ.ศ. 2475 - พ.ศ. 2530. วิทยานิพนธ์ รัฐศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการปกครอง จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย, 2531.
นภาพร อติวาณิชย์พงศ์ . "การศึกษาทฤษฎีมาร์กซิสต์ในทศวรรษ 2490: รากฐานทางภูมิปัญญาฝ่ายซ้ายไทยหลัง 14 ตุลาคม 2516" ใน วิพากษ์ทรรัฐ. กรุงเทพฯ: สหพันธ์นิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย องค์กรนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2528.
พระเจนดุริยางค์. ชีวประวัติของข้าพเจ้า. พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ เสวกโทพระเจนดุริยางค์, 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512.
พระประศาสน์พิทยายุทธ. แผนการปฏิวัตร. พระนคร: โรงพิมพ์สารเสรี, 2491.
พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา. หนังสือประวัติศาสตร์สมัยการปฏิวัตร์ฝรั่งเศส และสมัยนโปเลียน โบนาปารต ภาคที่ 1. พระนคร: โรงพิมพ์เจตนาผล, 2477.
พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ. ชุมนุมพระนิพนธ์ภาคหนึ่งว่าด้วยวิชาการเมือง และสัพท์ทางวิชาการต่างๆ. พระนครฯ: ประชาไทย, 2486.
พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ. วิทยทัศน์พระองค์วรรณ. กรุงเทพ: มูลนิธินราธิปประพันธ์พงศ์วรวรรณ, 2544.
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. ประมวลบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ภาคปกิณกะ. พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงพระศพ ม.ล. ฟื้น พึ่งบุญ ณ พระเมรุ วัดเทพศิรินทราวาส 22 เมษายน 2494.
พระยาพหลพลพยุหเสนา. สุนทรพจน์. พระนคร: ไทยพานิช, 2478.
สมศักดิ์ เจียมธีระสกุล. "ความเป็นมาของเพลงชาติไทยปัจจุบัน" ใน วารสารธรรมศาสตร์ 1 (2547): 1-100.
สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ. "นิตยสารอักษรสาส์น กับขบวนการสังคมนิยมไทย" ใน จากอักษรศาสน์ถึงสังคมศษสตร์ปริทัศน์. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาเศรษฐศาสตร์การเมือง, 2549.
สุภา ศิริมานนท์. วรรณสาส์นสำนึก. กรุงเทพฯ: อมรินทร์การพิมพ์, 2529.
สุวิมล รุ่งเจริญ. บทบาทของนักหนังสือพิมพ์ในการเมืองไทยระหว่าง พ.ศ. 2490 - 2501. วิทยานิพนธ์ อักษรศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2526.
สำรวจ กาญจนสิทธิ์. ท.ส. เจ้าคุณทรงสุรเดช. กรุงเทพฯ: ประมวลสาส์น, 2524.
สำนักนายกรัฐมนตรี. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง วันชาติ พ.ศ. 2481," ราชกิจจานุเบกษา, 1 สิงหาคม 2481.
สมบัติ จันทรวงศ์ และชัยอนันต์ สมุทรวณิช. ความคิดทางการเมืองไทย. กรุงเทพฯ: บรรณกิจ, 2523.
ไม่ปรากฏชื่อผู้เขียน. หนังสืองานศพเพื่อระลึกถึงคุณจินดา จิตนเสรี, 20 ธันวาคม พ.ศ. 2534. ไม่ปรากฏสถานที่พิมพ์.
ไม่ปรากฏชื่อผู้เขียน. "รัฐบาลขอทำสัญญากับประชาชนว่า ในอีกหกปีข้างหน้าคนจนจะหมดไปจากประเทศไทย," มติชน (15 มกราคม 2547)
ยัง ยาคส์ รูซโซ. เอมีล, แปลโดย เตียง ศิริขันธ์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โฆษิต, 2554.
เรืองทรัพย์ จันทรคีรี. "จริยธรรมปลิ้นปล้อน สุดท้ายก็กลียุค?," โลกวันนี้วันสุข (23 ตุลาคม 2550)
วิสุทธิ์ บุษยกุล. วีรบุรุษ นักประชาธิปไตยขุนพลภูพาน เตียง ศิริขันธ์ ผู้นำเสรีไทยภาคอีสาน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สุขภาพใจ, 2540.
วิทยากร เชียงกูล. การเมืองภาคประชาชน : มองจากชีวิตและงานของ ศรีบูรพา. กรุงเทพฯ: มิ่งมิตร, 2544.
วีระ มุสิกพงศ์. เจตนารมณ์วีระชน 14 ตุลาคม," สยามรัฐ, 15 ตุลาคม 2517.
หลวงวิจิตรวาทการ. ประวัติศาสตร์สากล เล่มที่ 2. พระนคร: โรงพิมพ์วิริยนุภาพ, 2474.
อริน. "ปูนบำเหน็จเมื่อเสร็จศึก' วัฒนธรรมการเมืองที่รอการเปลี่ยนแปลง," โลกวันนี้วันสุข (7 มีนาคม 2551)