แนวทางลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยใช้มาตรการทางการเงินการคลังของประเทศ

ผู้แต่ง

  • มัทนา เจริญศรี -

คำสำคัญ:

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ, มาตรการทางการเงินการคลัง, งบประมาณ

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลโดยตรงต่อสิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศ เศรษฐกิจ และสังคม โดยมีสาเหตุหลักจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคพลังงาน อุตสาหกรรม และเกษตรกรรม ซึ่งส่งผลให้เกิดภาวะโลกร้อน ความแปรปรวนของฤดูกาล และภัยพิบัติที่ทวีความรุนแรง ภาครัฐได้รับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งในรูปแบบของความเสียหายต่อทรัพย์สิน รายได้จากการจัดเก็บภาษีที่ลดลง และภาระงบประมาณในการฟื้นฟูและเยียวยา นำไปสู่การกำหนดเป้าหมายหลักในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและเสริมสร้างการปรับตัวต่อผลกระทบ เพื่อบรรเทาภาระทางการคลังและลดความเสียหายต่อประชาชน ควบคู่กับเป้าหมายรอง โดยการพัฒนาระบบงบประมาณด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสนับสนุนมาตรการทางการคลัง เช่น การเก็บภาษีคาร์บอนและการส่งเสริมเทคโนโลยีสะอาด และเสนอมาตรการในการแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 4 มาตรการ ได้แก่ (1) การพัฒนา Climate Budget Tagging (2) การส่งเสริมความร่วมมือระหว่างรัฐและเอกชน (3) การปฏิรูปโครงสร้างภาษี และ (4) การจัดทำงบประมาณแบบบูรณาการ พร้อมทั้งเสนอแนวทางการดำเนินการ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน พัฒนาศักยภาพบุคลากร ติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง และผลักดันการเข้าถึงแหล่งเงินทุนระหว่างประเทศ ควบคู่กับการดำเนินมาตรการ ทั้งนี้ เพื่อนำไปสู่ความมั่นคงทางทรัพยากร ความมั่นคงด้านเศรษฐกิจ ความมั่งคงด้านสังคม ตลอดจนความมั่นคงของประเทศในที่สุด

เอกสารอ้างอิง

กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ. (2567). “แผนปฏิบัติการด้านการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศปี พ.ศ. 2564 – 2573”. www.dcce.go.th/datacenter/653/

กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ. (2568). “แผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ (Thailand’s National Adaptation Plan NAP)”.www. dcce.go.th/ datacenter/6553/adaptation/national-adaptation-plan-nap-2568/

กรรณิการ์ ธรรมพานิชวงค์, กฤษฎ์เลิศ สัมพันธารักษ์, และ สวิสา พงษ์เพ็ชร. (2567). “การเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศ กับ เศรษฐกิจ: ตอนที่ 1 สถานการณ์และผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ”. www.pier.or.th/pierspectives/002

คณะรัฐมนตรี. (2567). “ขอทบทวนหลักเกณฑ์ เงื่อนไขและวิธีการจ่ายเงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในช่วงฤดูฝน ปี 2567 ตามที่คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบ เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2567” . https://resolution.soc.go.th/PDF_UPLOAD/2567/P_411950_11

สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์. (2567). “ระบบการเงินไทยภายใต้สภาวะโลกรวน”. www.pier.or.th/abridged/2024/05/

สำนักงบประมาณ. (2567). “เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 4 งบประมาณรายจ่าย ฉบับปรับปรุงตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 งบประมาณรายจ่ายจำแนกตามโครงสร้างแผนงานตามยุทธศาสตร์. www.bb.go.th/topic-detail.php?id= 17021&mid=545&catID=0

สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ. (2566). “นโยบายและแผนความมั่นคงระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. 2566 – 2570). https://www.nsc.go.th

อลงกรณ์ พลบุตร. (2568). “วิกฤตงบประมาณขาดดุลต่อเนื่อง 19 ปี สร้างหนี้สาธารณะมหาศาล กระทบอนาคตประเทศและประชาชน”. https://www.salika.co/2025/05/22/19- years-of-continuous-budget-deficit-crisis/

IPCC. (2023). “Climate change 2023: Synthesis report.Intergovernmental Panel on Climate Change”. www.ipcc.ch/report/sixth-assessment-report-synthesis-report/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-14

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย