โครงสร้างทางความรู้สึกและความรุนแรงทางการเมือง: การวิเคราะห์เชิงทฤษฎี และเชิงประจักษ์ในบริบทโลก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์หลักสามประการ ได้แก่ 1) เพื่อวิเคราะห์แนวคิดเรื่องโครงสร้างของความรู้สึก (Structure of Feeling) และอารมณ์ทางการเมืองที่มีอิทธิพลต่อการรับรู้เกี่ยวกับอำนาจ ความยุติธรรม และความรุนแรง, 2) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์กับความรุนแรงทางการเมืองในบริบทโลกและบริบทประเทศไทย และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการลดความรุนแรงทางการเมืองผ่านการจัดการเชิงสื่อสารกับโครงสร้างของความรู้สึก บทความนี้ใช้การวิเคราะห์เชิงคุณภาพ โดยอ้างอิงกรอบแนวคิดโครงสร้างของความรู้สึกของ Raymond Williams เพื่ออธิบายอารมณ์ทางการเมืองในฐานะโครงสร้างทางวัฒนธรรมที่ยังไม่ถูกจัดระบบ นอกจากนี้ ยังใช้แนวคิดการเมืองของอารมณ์ของ Sara Ahmed ที่มองว่าอารมณ์เป็นกลไกเชิงอำนาจที่เคลื่อนไหวผ่านวาทกรรม และกรอบกลไกทางอารมณ์ในขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมของ James Jasper ที่ชี้ว่าอารมณ์เป็นแรงขับสำคัญในการระดมพล และการต่อต้านเชิงการเมือง ผลการศึกษาเบื้องต้นชี้ให้เห็นว่าอารมณ์ต่าง ๆ เช่น ความโกรธ ความหวาดกลัว และความหวัง ไม่ได้เป็นเพียงปฏิกิริยาของแต่ละบุคคล แต่ถูกสร้างและส่งผ่านเป็นโครงสร้างทางความรู้สึกที่ชี้นำการปฏิบัติการทางการเมืองที่นำไปสู่ความรุนแรงหรือการต่อต้านอย่างสันติ บทความนี้จึงเน้นย้ำความสำคัญของการจัดการทางสื่อสารเพื่อเปลี่ยนโครงสร้างทางความรู้สึกที่เป็นต้นตอของความรุนแรงทางการเมือง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (EEF). (2567). รายงานประจำปี 2567. สืบค้นจาก https://www.eef.or.th/
เกษียร เตชะพีระ. (2564). โครงสร้างของความรุนแรงเชิงอำนาจ [บทความคอลัมน์]. มติชนสุดสัปดาห์. สืบค้นจาก https://www.matichonweekly.com/
ชัยวัฒน์ สถาอานันท์. (2556). การสื่อสารอย่างไม่ใช้ความรุนแรง. วารสารสันติวิธีและการจัดการความขัดแย้ง, 1(1), 1–15.
ณธกร สุทธิรัตน์, วิทยาธร ท่อแก้ว, และกวิทธิ์ ศรีสัมฤทธิ์. (2568). การสื่อสารความรุนแรงทางการเมืองบนโซเชียลมีเดีย: ความท้าทาย กรอบทฤษฎี และแนวทางการกำกับดูแล. วารสารนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 15(1), 17–37. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JOCASTOU/article/view/278982
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานสภาวะเศรษฐกิจและสังคมไทย ประจำปี 2566. สืบค้นจาก https://www.nesdc.go.th/
Entman, R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51–58. Doi: 10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x
European Commission. (2018). Action plan against disinformation [Policy report]. Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52018DC0795
European Parliament. (2022). Digital Services Act [Legislative document]. Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32022R2065
Freelon, D., McIlwain, C. D., & Clark, M. D. (2016). Beyond the hashtags: Ferguson, #BlackLivesMatter, and the online struggle for offline justice [Research report]. Center for Media & Social Impact. Retrieved from https://cmsimpact.org/report/beyond-the-hashtags
Gerges, F. (2014). The new Middle East: Protest and revolution in the Arab world. Cambridge University Press.
Goodwin, J., Jasper, J. M., & Polletta, F. (2001). Passionate politics: Emotions and social movements. University of Chicago Press.
Gould, D. B. (2009). Moving politics: Emotion and ACT UP’s fight against AIDS. University of Chicago Press.
Gurr, T. R. (1970). Why men rebel. Princeton University Press.
Hochschild, A. R. (2016). Strangers in their own land: Anger and mourning on the American right. New Press.
Iyengar, S., Sood, G., & Lelkes, Y. (2019). Affect, not ideology: A social identity perspective on polarization. Annual Review of Political Science, 22, 129–146. Doi: 10.1146/annurev-polisci-051117-073034
Jasper, J. M. (2011). Emotions and social movements: Twenty years of theory and research. Annual Review of Sociology, 37, 285–303. Doi: 10.1146/annurev-soc-081309-150015
Massumi, B. (2015). The politics of affect. Polity Press.
McAdam, D. (2017). Social movements and social change: The changing nature of the field. Social Movement Studies, 16(4), 427–443. Doi: 10.1080/14742837.2017.1331121
McCargo, D. (2021). Thailand’s protest movements in comparative perspective. Critical Asian Studies, 53(4), 523–545. Doi: 10.1080/14672715.2021.1932732
Petersen, R. D. (2002). Understanding ethnic violence: Fear, hatred, and resentment in twentieth-century Eastern Europe. Cambridge University Press.
Tarrow, S. (2011). Power in movement: Social movements and contentious politics (3rd ed.). Cambridge University Press. Doi: 10.1017/CBO9781139176136
Tilly, C. (2003). The politics of collective violence. Cambridge University Press.
United Nations. (2020). UN peacebuilding report: Building hope and reconciliation. Retrieved from https://www.un.org/
Williams, R. (1977). Marxism and literature. Oxford University Press.
Wodak, R. (2015). The politics of fear: What right-wing populist discourses mean. Sage.
World Bank. (2023). World development report 2023: Governance and accountability. Doi: 10.1596/978-1-4648-1984-1
