เทคโนโลยีการก่อสร้างหลังคาในปัจจุบันที่ประยุกต์ใช้ในหลังคาสถาปัตยกรรมไทย กรณีศึกษา : ผลงานของศิลปินแห่งชาติ

บทคัดย่อ

            การศึกษา เทคโนโลยีการก่อสร้างหลังคาในปัจจุบันที่ประยุกต์ใช้ในหลังคาสถาปัตยกรรมไทย โดยศึกษาผ่านผลงานของศิลปินแห่งชาติ 3 ท่าน ได้แก่ รศ.ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี อาจารย์วนิดา พึ่งสุนทร และ อาจารย์เผ่า สุวรรณศักดิ์ศรี เป็นกรณีศึกษา โดยศึกษาผลงานท่านละ 5 อาคาร
            จากการสำรวจอาคารทั้งหมด 15 อาคาร พบว่ามีความหลากหลายของประเภทอาคารทั้งอาคารที่เกี่ยวข้องทางศาสนา เรือนไทย และอาคารสาธารณะ ที่ส่งผลให้เกิดความหลากหลายในการออกแบบและเลือกใช้เทคโนโลยีการก่อสร้างหลังคาเพื่อประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับอาคารมากที่สุด ในส่วนของระบบโครงสร้างหลังคาที่ใช้มีหลากหลายระบบ ทั้งระบบโครงสร้างหลังคาไทยในอดีตที่ใช้ระบบของแปหัวเสาและแปลนรับน้ำหนักจันทันพรางและระแนง ระบบโครงสร้างหลังคาในปัจจุบันที่วางแปบนจันทัน ระบบโครงถักเหล็กที่ประยุกต์เข้ามาแทนจันทัน รวมถึงระบบผสมที่ประยุกต์ระบบโครงสร้างหลังคาแต่ละระบบเข้าด้วยกัน ทั้งนี้ศิลปินแห่งชาติแต่ละท่านได้มีการออกแบบและประยุกต์เทคโนโลยีการก่อสร้างหลังคาทั้งในอดีตและปัจจุบันให้เข้ากันเพื่อตอบสนองประโยชน์ใช้สอยของอาคาร ในส่วนของวัสดุที่ใช้ในการก่อสร้างหลังคา มีทั้งไม้ คอนกรีตเสริมเหล็ก และเหล็ก อาจมีการใช้ร่วมกันขึ้นอยู่กับความเหมาะสม ส่วนวัสดุมุงหลังคามีทั้งกระเบื้องเคลือบดินเผา ลอนกาบกล้วย กระเบื้องดินเผา หางมน กระเบื้องเซรามิค Excella และกระเบื้องเหล็กรีดลอน โดยการเลือกใช้ขึ้นอยู่กับแนวทางการออกแบบของสถาปนิกแต่ละท่าน
            จากคำสัมภาษณ์ศิลปินแห่งชาติและสำรวจอาคารตัวอย่างพบว่า สามารถจำแนกประเด็นในการศึกษาเทคโนโลยีการก่อสร้างหลังคาในปัจจุบันที่ประยุกต์ใช้ในหลังคาสถาปัตยกรรมไทย ออกได้หลากหลายประเด็น อาทิเช่น การเลือกใช้ระบบโครงสร้างหลังคา การเลือกใช้วัสดุในการก่อสร้างหลังคา การเลือกใช้วัสดุมุงหลังคา การเลือกใช้องค์ประกอบส่วนประดับตกแต่งหลังคา รวมไปถึงการป้องกันปัญหาน้ำฝนรั่วซึมและวิธีการดูแลรักษา เป็นต้น ซึ่งประเด็นที่กล่าวมา เกิดจากการประยุกต์องค์ความรู้ของศิลปินแห่งชาติแต่ละท่าน เกิดเป็นหลังคาในงานสถาปัตยกรรมไทยตอบสนองกับประโยชน์ใช้สอย มีความสวยงาม เหมาะสม และยังคงความเป็นไทย