การจัดที่พักอาศัยสวัสดิการสำหรับแรงงานโรงงานทอผ้าโดยผู้ประกอบการ

บทคัดย่อ

          อุตสาหกรรมทอผ้าเป็นอุตสาหกรรมที่ต้องใช้แรงงานในการดำเนินกิจการจำนวนมาก ผู้ประกอบการโรงงานทอผ้าจำนวนหนึ่งจึงมีการจัดที่พักอาศัยสวัสดิการให้กับแรงงานของตน เพื่ออำนวยความสะดวกในการปฏิบัติหน้าที่ หรือเป็นเครื่องมือจูงใจในการทำงาน งานวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและแนวทางการจัดที่พักอาศัยสวัสดิการให้กับแรงงานโรงงานทอผ้าของผู้ประกอบการ รวมถึงลักษณะทางกายภาพของที่พักแรงงานและทัศนคติของแรงงานที่มีต่อที่พักอาศัย เก็บข้อมูลโดยสัมภาษณ์ผู้ประกอบการโรงงาน 3 แห่ง ในพื้นที่อำเภอ อ้อมน้อย อ้อมใหญ่ และไร่ขิง สำรวจพื้นที่พักอาศัยของแรงงาน และสัมภาษณ์แรงงานโรงงานทั้ง 3 แห่ง จำนวน 41 คน
          ผลการศึกษาพบว่า 1) แนวคิดริเริ่มการจัดให้มีที่พักอาศัยของผู้ประกอบการโรงงานทั้ง 3 แห่งมีความแตกต่างกัน โดยผู้ประกอบการโรงงานขนาดใหญ่เห็นว่าเป็นสวัสดิการที่อำนวยความสะดวกให้แรงงานตามลักษณะงานของโรงงาน ในขณะที่โรงงานขนาดกลางเห็นว่ามีความจำเป็นต้องจัดที่พักเนื่องจากแรงงานส่วนใหญ่เป็นแรงงานข้ามชาติ ส่วนโรงงานขนาดเล็กเห็นว่าเป็นต้นทุนของโรงงาน แต่มีความจำเป็น เพราะใช้เป็นเครื่องจูงใจแรงงานให้เลือกทำงานกับโรงงาน และแข่งขันกับโรงงานโดยใกล้เคียงได้ 2) โรงงานทั้ง 3 แห่งเห็นว่ารัฐบาลไม่ควรเข้ามากำหนดให้ต้องมีที่พักสวัสดิการเนื่องจากข้อจำกัดในด้านพื้นที่ ต้นทุนของโรงงานมีความแตกต่างกัน และความต้องการของแรงงานที่ต่างกัน 3) ในส่วนของลักษณะที่พักอาศัย และการบริหารจัดการนั้น ลักษณะของที่พัก แบ่งเป็น 2 รูปแบบ (1) อาคารที่พักที่อยู่แยกออกจากพื้นที่โรงงาน และ(2) ที่พักที่อยู่ในอาคารเดียวกับโรงงาน โดยโรงงานขนาดใหญ่มีลักษณะที่พักในรูปแบบที่ 1 มีห้องพักเพียงพอต่อแรงงานพร้อมพื้นที่ส่วนกลางอื่น ๆ เช่น โรงอาหารและพื้นที่ออกกำลังกาย และมีการบริหารจัดการอาคารอย่างเป็นระบบและมีกฎระเบียบให้ปฎิบัติตามอย่างชัดเจน ส่วนโรงงานขนาดกลางนั้นลักษณะที่พักเป็นในรูปแบบที่ 1 เช่นกัน ที่พักเพียงพอต่อจำนวนแรงงานที่มีในปัจจุบัน มีแนวทางการจัดการที่ดี ในขณะที่โรงงานขนาดเล็กมีที่พักอาศัยในรูปแบบที่ 2 ห้องพักไม่เพียงพอต่อจำนวนแรงงาน เนื่องจากขนาดของพื้นที่อาคาร และไม่ได้มีแนวทางการบริหารจัดการอาคารอย่างชัดเจน 4) มุมมองของแรงงานต่อที่พักอาศัย แรงงานของโรงงานเล็ก มีความพึงพอใจในที่พักอาศัยน้อยกว่าโรงงานอีก 2 แห่ง อย่างไรก็ดีแรงงานส่วนใหญ่มักไม่ต้องการอะไรเพิ่มเติม เนื่องจากเข้าใจว่าเป็นที่พักอาศัยโดยไม่มีค่าใช้จ่าย หรือมีค่าใช้จ่ายต่ำกว่าอาศัยภายนอกโรงงาน
          งานวิจัยฉบับนี้ชี้ให้เห็นแนวความคิดของผู้ประกอบการในการจัดให้มีที่พักอาศัยสวัสดิการ และรูปแบบและแนวทางในการบริหาร  จัดการที่พักอาศัยสวัสดิการ ข้อดีข้อเสียของการมีที่พักอาศัยสวัสดิการเพื่อเป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการในการเลือกจัดสวัสดิการให้แรงงาน รวมถึงเป็นประโยชน์ต่อรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาที่พักอาศัยของกลุ่มแรงงานต่อไป