การสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับความเป็นแม่ในสังคมไทย เพื่อการใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้ที่มุ่งรวบรวมข้อมูล งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับความเป็นแม่ในบริบทของสังคมไทยที่เผยแพร่ในช่วงระยะเวลา 5 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561-2565 เพื่อนำมาสังเคราะห์และจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย โดยใช้การสังเคราะห์อภิมานด้วยวิธีการสังเคราะห์เชิงคุณภาพ ซึ่งมีงานวิจัยที่นำเข้าสู่การสังเคราะห์ จำนวน 127 เรื่อง ใน 8 กลุ่มสาขาวิชา จำแนกประเด็นการศึกษาตามประสบการณ์และคุณลักษณะของความเป็นแม่ได้ 7 กลุ่ม คือ แม่ตั้งครรภ์ แม่หลังคลอด แม่ที่ลูกป่วยหรือมีปัญหาพฤติกรรม แม่ทำงาน แม่เลี้ยงเดี่ยว แม่วัยรุ่น และแม่นอกกระแส จากผลการสังเคราะห์ จะเห็นได้ว่า ความเป็นแม่มีลักษณะทับซ้อนกันทั้งความเป็นแม่่ในทางชีวภาพ และความเป็นแม่่ที่กำหนดโดยสังคม การกำหนดนโยบายสำหรับแม่จึงควรเริ่มต้นตั้งแต่การให้ความคุ้มครองแม่ตั้งครรภ์อย่างครอบคลุม และควรมีการเพิ่มโอกาสและทางเลือกในการดูแลสุขภาพที่สอดคล้องกับบริบททางสังคมและวัฒนธรรมของแม่ โดยมุ่งเน้นไปที่การใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและสื่อสังคมออนไลน์เพื่อสนับสนุนความเป็นแม่ พร้อมกับการส่งเสริมบริบทการทำงานที่เป็นมิตรต่อความเป็นแม่ โดยเฉพาะแม่ที่มีความจำเป็นต้องดูแลลูกที่มีความต้องการการดูแลเป็นพิเศษ โดยการสนับสนุนทรัพยากรที่จำเป็นสำหรับแม่ในฐานะผู้ดูแล และควรให้ความสำคัญกับการรับรองสถานะและให้ความคุ้มครองกับแม่ทางเลือก เช่นเดียวกับการสนับสนุนการเข้าถึงเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์สำหรับแม่ผู้มีบุตรยาก รวมทั้ง การสนับสนุนโอกาสและทางเลือกสำหรับแม่วัยรุ่นและแม่เลี้ยงเดี่ยว โดยจำเป็นต้องมีการเตรียมความพร้อมของครอบครัวในการสนับสนุนการทำหน้าที่ของแม่ไปพร้อมกันด้วย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชุติมา โลมรัตนานนท์ และภาวิกา ศรีรัตนบัลล์. (2556). อุดมคติและความเป็นจริงเรื่องความเป็นแม่ของผู้หญิงทำงาน. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 16(1), 65-79. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/JOS/article/view/3808
นิติบดี ศุขเจริญ และวัยวุฑฒ์ อยู่ในศีล. (2557). การวิเคราะห์อภิมาน และการสังเคราะห์อภิมาน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 8(3), 43-55. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/27554
ปาลิตา ผลประดับเพ็ชร. (2561). “ความเป็นแม่” ในหนังสือแนะนำการเตรียมความพร้อม. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 15(2), 45-57. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jhnu/article/view/169365
พนิชย์ สิมลี, พระครูสุธีคัมภีรญาณ, พระมหาสำรอง สญฺญโต และประยูร แสงใส. (2564). หน้าที่ความเป็นแม่ในพระพุทธศาสนา. Journal of Modern Learning Development, 6(6), 397-413. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/249460
มนต์ตรา พันธุฟัก, ศรีสมร ภูมนสกุล และอรพินธ์ เจริญผล. (2552). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมบทบาทการเป็นมารดา ต่อความรักใคร่ผูกพันระหว่างมารดาและทารก ความพึงพอใจในบทบาทของมารดา ความสามารถในการเรียนรู้พฤติกรรมทารก และการเจริญเติบโตของทารก. รามาธิบดีพยาบาลสาร, 15(2), 149-161. https://repository.li.mahidol.ac.th/entities/publication/d5b2e59b-1820-433a-9a1e-72abb6432572
รัตนะ บัวสนธ์. (2552). การสังเคราะห์งานวิจัยและประเมินเชิงผสมผสานวิธี. วารสารวิธีวิทยาการวิจัย, 22(3), 270-288.
วัจนา เสริมสาธนสวัสดิ์. (2562). การยืนยันตัวตนจากประสบการณ์ “ความเป็นแม่” ผ่านแนวคิดปรัชญาสตรีนิยมของอิริกาเรย์. วารสารเทคโนโลยีสุรนารี, 13(2), 133-150. https://doi.org/10.55766/OMWL1362
วรมาศ ธัญภัทรกุล. (2561). ผู้หญิง ธรรมชาติ และการหายไปของ “แม่” กับมุมมองสตรีนิยมสายนิเวศในนวนิยายเรื่อง Solar Storm ของลินดา โฮแกน. วารสารมนุษยศาสตร์, 25(1), 79-103. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/abc/article/download/126330/95497/
สัญญา เคณาภูมิ. (2562). หลักการและแนวทางการสังเคราะห์งานวิชาการ. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 3(2), 89-106. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JLGISRRU/article/view/216449
สุธิดา สองสีดา และสุรวุฒิ ปัดไธสง. (2558). การสร้างตัวตนความเป็นแม่ในสังคมชายเป็นใหญ่. วารสารการศึกษาและพัฒนาสังคม, 11(2), 223-234. https://opac1.lib.buu.ac.th/medias3/edusocial11n2p223-234.pdf
อุไร ไชยเสน และสมสุข หินวิมาน. (2561). การประกอบสร้างมายาคติความเป็นแม่ของ “แม่ที่เบี่ยงเบน” และ “ผู้เลี้ยงดูประหนึ่งแม่” ในละครโทรทัศน์. วารสารนิเทศศาสตร์ธุรกิจบัณฑิตย์, 12(1), 43-76. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dpuca/article/view/176037
Cooper, H. M. (2007). Evaluating and interpreting research syntheses in adult learning and literacy. https://hdl.handle.net/10161/14939.
Delgado-Pérez, E., Yuste-Sánchez, M. J., Pérez-Martín, Y., Abuín-Porras, V., & Rodríguez-Costa, I. (2021). New motherhood concepts, implications for healthcare. a qualitative study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(24), 13118. https://doi.org/10.3390/ijerph182413118
Gilson L. (2014). Qualitative research synthesis for health policy analysis: What does it entail and what does it offer? Health Policy and Planning, 29(3), iii1-5. https://doi.org/10.1093/heapol/czu121
Hwang, W.Y., Choi, S.Y., & An, H.J. (2022). Concept analysis of transition to motherhood: A methodological study. Korean Journal of Women Health Nursing, 28(1), 8-17. https://doi.org/10.4069/kjwhn.2022.01.04
Miller T. (2005). Making sense of motherhood: A narrative approach. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511489501
Paterson, B. L., Dubouloz, C.-J., Chevrier, J., Ashe, B., King, J., & Moldoveanu, M. (2009). Conducting qualitative meta synthesis research: Insights from a meta synthesis project. International Journal of Qualitative Methods, 8(3), 22-33. https://doi.org/10.1177/160940690900800304
Valentine, J. C. & Cooper, H. (2009). The handbook of research synthesis and metaanalysis. Russell Sage Foundation.