ศักยภาพชุมชนและการมีส่วนร่วมพลเมืองในการจัดการการท่องเที่ยว เชิงนิเวศสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชนบ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพชุมชนและการมีส่วนร่วมของพลเมืองในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชนบ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่ โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการฝังตัวแบบมีส่วนร่วมในชุมชน ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาวิจัย จำแนกเป็น 2 ประเภท คือ ข้อมูลปฐมภูมิที่ได้จากการประชุมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม และข้อมูลทุติยภูมิเป็นข้อมูลเชิงเอกสาร กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 15 คน ประกอบด้วย 2 กลุ่ม คือ ผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียในกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จำนวน 9 คน และผู้แทนชาวบ้าน จำนวน 6 คน ผลการวิจัยพบว่า การจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชนนั้นได้ค้นพบศักยภาพของชุมชนที่เน้นการการมีส่วนร่วมพลเมือง ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ คือ (1) ผู้นำชาวบ้านมีภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง (2) ชาวบ้านมีการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ (3) ชาวบ้านมีการสืบเสาะหาความรู้แบบเสริมพลัง และ (4) ชาวบ้านมีการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ
การมีส่วนร่วมของพลเมืองในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน พบว่า กลไกการนำไปสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เข้มแข็ง ประกอบด้วย (1) การเสริมพลังชาวบ้าน (2) การปรับกระบวนทัศน์การเรียนรู้ของชาวบ้าน (3) การถอดบทเรียนของชาวบ้าน และผลงานการศึกษายังพบว่าชุมชนมีทุนทางสังคม อันเป็นปัจจัยสำคัญที่เอื้อต่อการพัฒนาแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน ได้แก่ มรดกวัฒนธรรมชุมชน ความสามัคคี ความซื่อสัตย์ ความไว้วางใจกันของคนในชุมชน ผู้นำชุมชนมีจิตสำนึกความเป็นพลเมืองวิถีเขียว ผู้นำที่เป็นต้นแบบของนักคิดริเริ่มเพื่อสังคม มีความยุติธรรม มีความซื่อสัตย์ มีมนุษยสัมพันธ์ มีทักษะตัดสินใจเชิงสาธารณะ มีความเสียสละเพื่อชุมชนจึงทำให้ชุมชนบ้านแม่กำปองได้กลายเป็นแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชนที่สำคัญของประเทศไทย
Article Details
Copyright
Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences has an exclusive right to publish the accepted articles in any form. However, the author retains the following rights:
1. The right to the ownership of the article;
2. The right to use all or part of the article in his/her other works;
3. The right to re-produce the article for personal use or for use in the author’s organisation, in which case the author must obtain permission from Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences;
4. The right to make copies of all or part of the work for educational use or for the author’s use in classroom teaching; and
5. The right to include the work (both the preprinted and printed versions) in an institutional repository.
เอกสารอ้างอิง
Buosonte, R. (2012) Qualitative research in education (วิจัยเชิงคุณภาพทางการศึกษา), Nakhon Sawan: Riming Press, The Department Bluntly Ltd. (in Thai)
Bureekul, T. (2009) Dynamic participation of the Public: From the past to the constitution of Thailand B.E. 2550 (พลวัตการมีส่วนร่วมของประชาชน: จากอดีตจนถึงรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550), Bangkok: A.P Graphic Design and Press. (in Thai)
Chandang, V. & Adivadhanasit, C. (2012) The development of the model for a strong community management in line with sufficiency economy in upper central Thailand (การพัฒนารูปแบบการบริหาร จัดการชุมชนเข้มแข็งตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ในเขตจังหวัดภาคกลางตอนบน), Available: https://research.kpru.ac.th/old/Joumal_HSS/images/TGT/2555/pats2/3.pdf [16 December 2017] (in Thai)
Chantavanich, S. (2007) Qualitative research methods (วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ), Bangkok: Chulalongkorn University Press. (in Thai)
Christiaan, G. & Thierry van, B. (2001) Understanding and measuring social capital: A synthesis of finding and recommendations form the social capital initiative, Washington, DC: The World Bank.
Community Enterprise Act. (2005) Royal Thai Government Gazette (ราชกิจจานุเบกษา), vol. 122 Part 6(a). p. 1. (in Thai)
Designated Areas for Sustainable Tourism Administration (Public Organization). (2012) “Ban Mea Kampong” heaven on earth at Chiang Mai (สวรรค์บนดินที่ “บ้านแม่กำปอง” จ.เชียงใหม่), Available: https://www.dasta.or.th/th/ [28 December 2017] (in Thai)
Duangkaewruan, N., et al. (2016) Knowledge management for ensuring land security and reducing environment-destroying behavior of people in community: A case study in Mae Tha sub-district, Mae On district, Chiang Mai province (การจัดการความรู้ของชุมชนเพื่อสร้างความมั่นคงในที่ดินและลดพฤติกรรมทำลายสิ่งแวดล้อมของคนในชุมชน: กรณีศึกษาตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่), MFU Connecxion: Journal of Humanities and Social Sciences, vol. 5, no. 2, pp. 45-70. (in Thai)
Grootaert, C. & van Bastelaer, T. (2001) Understanding and measuring social capital: A synthesis of findings and recommendations from the social capital initiative, Washington, DC: The World Bank.
Mangkhang, C., et al. (2016) A study project of the royal project’s knowledge transfer and capacity building for highland communities (รายงานผลโครงการการถ่ายทอดความรู้โครงการหลวงและพัฒนาศักยภาพชุมชนบนพื้นที่สูง), Chiang Mai: Highland Research and Development Institute (Public Organization). (in Thai)
Office of the Royal Society. (2015) Dictionary of contemporary education, The Royal Society (พจนานุกรมศัพท์ศึกษาศาสตร์ร่วมสมัย ฉบับราชบัณฑิตยสภา), Bangkok: Partnership Jiahua Press. (in Thai)
Panyanuwat, A., et al. (2014) Assessing the cost of administering the designated areas for sustainable tourism (รายงานผลการประเมินความคุ้มค่าในการบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน), Bangkok: Designated Areas for Sustainable Tourism Administration (Public Organization). (in Thai)
Pothisita, C. (2007) Art and science of qualitative research (ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ), Bangkok: Amarin Printing Press. (in Thai)
Potisook, P. (2007) The group discussion at full capacity for researchers in schools and communities (แนวทางการใช้สนทนากลุ่มอย่างเต็มศักยภาพสำหรับการวิจัยในสถานศึกษาและชุมชน), Available: https://research.kpru.ac.th/old/Joumal_HSS/images/TGT/2551/pats2/2.pdf [12 December 2017] (in Thai)
Uwanno, B. & Bureekul, T. (2005) Participatory democracy (ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม), Bangkok: King Prajadhipok’s Institute. (in Thai)
Vachanasvasti, K. (2007) The participation of the public policy of the government employment service (การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการดำเนินนโยบายของรัฐบาลด้านการบริการจัดหางาน), Bangkok: Department of Employment, Ministry of Labour. (in Thai)
Wanapaisan, C., et al. (1997) An analysis of the management structure used for conservation tourism of Ban Mea Kampong in Chiang Mai Province (รายงานผลการวิเคราะห์โครงสร้างการจัดการการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของบ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่), Chiang Mai: Faculty of Education, Chiang Mai University. (in Thai)
Watcharakiettisak, T. (2017) Community economic strengthening by developing community enterprise group at Tambonpolsongkram administration organization, Nonsung district, Nakhornratchasima province (การสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้กับชุมชนโดยการพัฒนากลุ่มอาชีพในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบล พลสงคราม อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา), Journal of Business Administration, The Association of Private Higher Education Institution of Thailand, vol. 5, no. 1, pp. 43-54. (in Thai)
