แนวคิดสวัสดิการชุมชนบนฐานทรัพยากรชุมชน: ทางเลือกเพื่อการพึ่งตนเองของชุมชนอย่างยั่งยืน

Main Article Content

ธงชัย ภูวนาถวิจิตร

บทคัดย่อ

บทความนี้ได้วางกรอบของเนื้อหาที่ต้องการอธิบายแนวคิดสวัสดิการชุมชนบนฐานทรัพยากรชุมชนต่อทางเลือกของชุมชนในการสร้างหลักประกันทางสังคมในชุมชน โดยมุ่งเน้นการพึ่งพาตนเองจากฐานทุนทรัพยากรชุมชน ทั้งทุนทางสังคมและทุนทางวัฒนธรรม ให้เกิดการพึ่งพาตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องรอความช่วยเหลือจากรัฐเพียงฝ่ายเดียว หากแต่สามารถบูรณาการสวัสดิการชุมชนร่วมกับนโยบายและแผนงานของภาครัฐและเอกชนทั้งในระดับชาติ ระดับจังหวัด และระดับชุมชน ที่จะต้องหันมาทบทวนและทำความเข้าใจประเด็นที่สำคัญ คือ (1) แนวคิดการจัดสวัสดิการชุมชน (2) การจัดสวัสดิการชุมชนบนฐานทรัพยากรชุมชน (3) บทสรุป (4) ปัญหาและอุปสรรคสำคัญของการจัดสวัสดิการชุมชน และ (5) ข้อเสนอแนะต่อการจัดสวัสดิการชุมชนทางเลือกเพื่อการพึ่งตนเองของชุมชนอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ภูวนาถวิจิตร ธ. (2015). แนวคิดสวัสดิการชุมชนบนฐานทรัพยากรชุมชน: ทางเลือกเพื่อการพึ่งตนเองของชุมชนอย่างยั่งยืน. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 4(2), 65–94. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MFUconnexion/article/view/241374
ประเภทบทความ
Research article

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2548) ทิศทางและรูปแบบการจัดสวัสดิการสังคมของประเทศไทย, กรุงเทพฯ: เทพเพ็ญวานิสย์.

คณาภรณ์ ธนูธรรมเจริญ. (2554) ระบบจัดการเหมืองฝายกับสิทธิชุมชน: ศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายปัจจุบันกับกฎหมายมังรายศาสตร์, วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยพายัพ, เชียงใหม่.

จันทนา เจริญวิริยะภาพ และคณะ. (2546) เครือข่ายกองทุนหมุนเวียนชาวบ้านสงขลา รูปธรรมที่ใช้เงินเป็นเครื่องมือสร้างสวัสดิการชุมชน, กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน).

ชนินทร์ วสีนนท์. (2549) การจัดสวัสดิการชุมชนของเครือข่ายอินแปง: กลไก กระบวนการจัดการตนเอง, วิทยานิพนธ์สังเคราะห์ศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารสังคม, คณะสังคมสงเคราะห์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

ธงชัย ภูวนาถวิจิตร และสุชาครีย์ ศรีรัตน์. (2556) การวางแผนจัดการการท่องเที่ยวชุมชนแบบยั่งยืนเพื่อรองรับการรวมกลุ่มประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน: กรณีศึกษาพื้นที่ชุ่มน้ำเวียงหนองหล่ม อำเภอแม่จัน และอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย, กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายอุตสาหกรรม.

ธงชัย ภูวนาถวิจิตร, ไพบูลย์ วงค์ใหญ่ และนิรันดิ์ แปงคำ. (2555) การจัดการน้ำด้วยภูมิปัญญาเหมืองฝายโดยชุมชนมีส่วนร่วม กรณีศึกษา:สหกรณ์ผู้ใช้น้ำ จันจว้า จำกัด ในพื้นที่ลุ่มน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย, เชียงราย: ศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงราย.

ธงชัย ภูวนาถวิจิตร. (2557) การพัฒนาตลาดนัดทุ่งฟ้าบดให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมชุมชนอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่, เชียงใหม่: ภาควิชามนุษย์สัมพันธ์ คณะมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ปัญญา เลิศไกร. (2550) แนวคิดและรูปแบบการจัดสวัสดิการชุมชนที่ประสบความสำเร็จ, ภาคนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

พรหมมินทร์ พวงมาลา, สัมภาษณ์วันที่ 15 มิถุนายน 2555

ภัทรวรรธน์ กาลือ. (2553) การบริหารจัดการ “องค์กรออมบุญวันละหนึ่งบาทเพื่อสวัสดิการชุมชนบ้านดอนไชย สร้างทุนทางสังคมอย่างยั่งยืน” เทศบาลตำบลล้อมแรด อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง, วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตร มหาบัณฑิต, คณะสังคมสงเคราะห์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

ระพีพรรณ คำหอม. (2545) สวัสดิการสังคมกับสังคมไทย, กรุงเทพฯ: สามเจริญพาณิชย์.

สถาบันวิจัยทางสังคม. (2551) การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว, เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2544) มิติชุมชน วิธีคิดท้องถิ่น ว่าด้วย สิทธิ อำนาจและการจัดการทรัพยากร, กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.