แนวทางการส่งเสริมความรู้ทางการเงินแก่เกษตรกร: กรณีศึกษา โครงการพัฒนาอาชีพคู่ขนานการเกษตรฐานรากครบวงจร จังหวัดเชียงราย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ทักษะทางการเงิน เป็นทักษะจำเป็นสำหรับการดำรงชีวิต เพราะเป็นเงื่อนไขสำคัญในการวางแผนทางการเงินเพื่อรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉินได้ด้วยคุณภาพชีวิตที่ดี หน่วยงานทางการเงินโดยเฉพาะธนาคารกลางของประเทศต่าง ๆ มีข้อริเริ่มเพื่อหาแนวทางที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมความรู้ทางการเงินของพลเมืองตนเอง ทั้งนี้ ยังมีการถกเถียงที่สำคัญ คือ (1) ปัจจัยหลักที่ควรเป็นจุดเน้นเพื่อให้พลเมืองมีความรู้ทางการเงินที่ดีคืออะไร ระหว่างทัศนคติ พฤติกรรม หรือความรู้ทางการเงิน (2) พลเมืองเฉพาะกลุ่มควรต้องมีแนวทางในการส่งเสริมทักษะทางการเงินเฉพาะอย่างไร
การศึกษานี้ ประเมินผลสัมฤทธิ์ของหลักสูตรการส่งเสริมความรู้ทางการเงินแก่เกษตรกรในโครงการพัฒนาอาชีพคู่ขนานการเกษตรฐานรากครบวงจร จังหวัดเชียงราย หรือ โครงการเกษตรคู่ขนาน ชื่อหลักสูตรคือ “เกษตรกรมีตังค์” พัฒนาขึ้นโดยธนาคารแห่งประเทศไทยเพื่อเกษตรกรเป็นการเฉพาะ นำมาใช้กับเกษตรกร จำนวน 25 คน จาก 4 อำเภอในจังหวัดเชียงราย หลักสูตรมุ่งเน้นความสำคัญที่การปรับเปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรม และเห็นว่าการปรับเปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรมเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เกิดการจัดการการเงินของเกษตรกรที่ดีขึ้น โดยประเมินผลจาก 3 แง่มุม ประกอบด้วย การเปลี่ยนแปลงทัศนคติ พฤติกรรม และความยั่งยืนทางการเงิน ผ่านกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกับหลักสูตรในบทบาทผู้ช่วยวิทยากรและพี่เลี้ยงเกษตรกร
ผลการศึกษา พบว่าเกษตรกรมีการเปลี่ยนแปลงทั้ง 3 แง่มุม ได้แก่ ด้านพฤติกรรมทางการเงิน เกษตรกรร้อยละ 96 มีการออมเงินเกิดขึ้น ด้านทัศนคติทางการเงิน พบสัญญาณที่ดีในแง่ของการปรับเปลี่ยนแนวคิดเกี่ยวกับการเงิน เช่น เกษตรกรตั้งเป้าหมายการเงินและตั้งใจบรรลุเป้าหมายนั้น อีกทั้งทัศนคติที่เคยมองว่าสถานะทางการเงินของตนเป็นอุปสรรคต่อการทำสิ่งต่าง ๆ ในชีวิตลดลง และด้านความยั่งยืนทางการเงิน พบว่าเกษตรกรร้อยละ 84 ตัดสินใจออมเงินต่อด้วยตนเอง มีทัศนคติที่ดีต่อการได้รับการส่งเสริมความรู้ทางการเงิน และนำความรู้มาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน
จากการประเมินผลสัมฤทธิ์หลักสูตร แนวทางส่งเสริมความรู้ทางการเงินแก่เกษตรกร 5 ข้อ คือ (1) การออกแบบหลักสูตร พัฒนาขึ้นจากการสำรวจสภาพปัญหาจากกลุ่มเป้าหมายโดยตรง (2) ลักษณะการอบรม สอดแทรกหรือสอนควบคู่กับกิจกรรมหลักโดยใช้กิจกรรมหลักเป็นแรงจูงใจ (3) รูปแบบการอบรม การอบรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) และติดตามผลการเปลี่ยนแปลงเป็นระยะ (4) ช่วงเวลาการอบรมนอกฤดูเก็บเกี่ยวเพื่อให้เกษตรกรสามารถเข้าร่วมได้ครบทุกกิจกรรม และ (5) สถานที่จัดอบรม เว้นระยะห่างระหว่างผู้เรียนในการทำกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเงินส่วนบุคคล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright
Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences has an exclusive right to publish the accepted articles in any form. However, the author retains the following rights:
1. The right to the ownership of the article;
2. The right to use all or part of the article in his/her other works;
3. The right to re-produce the article for personal use or for use in the author’s organisation, in which case the author must obtain permission from Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences;
4. The right to make copies of all or part of the work for educational use or for the author’s use in classroom teaching; and
5. The right to include the work (both the preprinted and printed versions) in an institutional repository.
เอกสารอ้างอิง
Atkinson, A., McKay, S., Collard, S., & Kempson, E. (2006) Levels of financial capability in the UK, Public Money and Management, vol. 27, no. 1, pp. 29-36.
Alsemgeest, L. (2015) Arguments for and against financial literacy education: Where to go from here?, International Journal of Consumer Studies, vol. 39, no. 2, pp. 155-161.
Alternative Farmers Project. (2020) Photo album, Available: https://www.facebook.com/capdcr/photos [1 April 2021]
Amonhaemanon, D., & Isaramalai, S. (2020) Boosting financial literacy: The roles to enhance quality of life, ABAC Journal, vol. 40, no. 1, pp. 85-108.
Bank of Thailand. (2016) Thai financial skill survey 2016 (รายงานผลการสำรวจทักษะทางการเงินของไทย ปี 2559), Available: http://doh.hpc.go.th/data/HL/ThaiFinancialSkillSurvey2559.pdf [1 April 2021] (in Thai)
Hanphichai, S. (2020) Household debt of Thai farmers: Currently knowledge and some observations (หนี้สินครัวเรือนเกษตรกรไทย: สถานภาพความรู้ปัจจุบันและข้อสังเกตบางประการ), Journal of Modern Learning Development, vol. 5, no. 2, pp. 191-211. (in Thai)
Huston, S. J. (2010) Measuring financial literacy, Journal of Consumer Affairs, vol. 44, no. 2, pp. 296-316.
Lusardi, A., Michaud, P. C., & Mitchell, O. S. (2017) Optimal financial literacy and wealth inequality, Journal of Political Economy, vol. 125, no. 2, pp. 431-477.
Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2007) Financial literacy and retirement preparedness: Evidence and implications for financial education, Business Economics, vol. 42, no. 1, pp. 35-44.
Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2013) The economic importance of financial literacy: Theory and evidence, Journal of Economic Literature, vol. 52, no. 1, pp. 5-44.
Organization for Economic Co-operation and Development (OEDC). (2020, 5 November) Financial resilience and financial literacy during the COVID-19 crisis, Available: https://www.oecd.org/daf/fin/financial-education/oecd-financial-resilience-webinar-series.htm [1 April 2021]
Paukmongkol, W. (2017) Financial literacy of the public in Prathumthani Province (ความรู้ทางการเงินของประชาชนจังหวัดปทุมธานี), Journal of Humanities and Social Sciences Valaya Alongkorn, vol. 12, no. 3, pp. 313-322. (in Thai)
Remund, D. L. (2010) Financial literacy explicated: The case for a clearer definition in an increasingly complex economy, Journal of Consumer Affairs, vol. 44, no. 2, pp. 276-295. Available: https://doi.org/10.1111/j.1745-6606.2010.01169.x [26 May 2021]
Wills, E. (2009) Spirituality and subjective well-being: Evidences for a new domain in the personal well-being index, Journal of Happiness Studies, vol. 10, no. 1, pp. 49-69.
Yoong, J. (2011) ‘Financial illiteracy and stock market participation: Evidence from the RAND American life panel’ in O. S. Mitchell & A. Lusardi (eds.), Financial literacy: Implications for retirement security and the financial marketplace, Oxford: Oxford University Press.
