AN ANALYTICAL STUDY OF THE SOCIAL STATUS ACCORDING TO THERAVÁDA BUDDHISM

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาฐานะเชิงสังคมของมนุษย์ตามทรรศนะทางสังคมวิทยา 2) ศึกษาฐานะเชิงสังคมของมนุษย์ตามทรรศนะพระพุทธศาสนาเถรวาท และ 3) วิเคราะห์ฐานะเชิงสังคมของมนุษย์ตามทรรศนะทางพระพุทธศาสนาเถรวาท โดยหัวข้อวิเคราะห์กำหนดประเด็นหลัก คือ สิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ 3 ประการ งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงปรัชญาโดยขอบเขตงานวิจัยในทางสังคมวิทยา เลือกศึกษาเฉพาะทฤษฎีหน้าที่ของเฮอร์เบิร์ต สเปนเซอร ์ ส่วนพระพุทธศาสนา เลือกศึกษาเฉพาะทฤษฎีกรรมในพระพุทธศาสนาเถรวาท จากการศึกษาพบว่า ในทางสังคมวิทยา ฐานะเชิงสังคมของมนุษย์มีความแตกต่างกัน โดยความแตกต่างผันแปรไปตามหน้าที่ ส่วนพระพุทธศาสนา ฐานะเชิงสังคมของมนุษย์มีความแตกต่าง โดยเปลี่ยนแปลงไปตามอำนาจกรรมบงการ จากการวิเคราะห์พบว่า มนุษย์ตามฐานะเชิงสังคมโดยใช้กรรมเป็นเกณฑ์ตัดสินเพื่อพิจารณา ตามสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ คือ ด้านสิทธิเสรีภาพถือเป็นความยุติธรรม เพราะความแตกต่างเกิด จากการที่มนุษย์ได้รับเสรีภาพในการเลือกการกระทำ เมื่อมนุษย์เลือกการกระทำแล้ว ฐานะเชิงสังคมจึงแตกต่างไปตามการกระทำนั้น ๆ ด้านสิทธิความเสมอภาคถือว่ายุติธรรม เพราะหากมนุษย์มุ่งพิจารณาสาระแห่งฐานะเชิงสังคมจะพบว่า มนุษย์ต่างมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน คือ การกระทำตามหน้าที่โดยธรรมและด้านสิทธิภราดรภาพ ถือว่าเป็นความยุติธรรม เพราะมนุษย์ต่างมีจุดกำเนิดเดียวกัน คือ อาภัสสร
พรหม ที่ถูกควบคุมด้วยชนกกรรมกำกับการกำเนิด ด้วยเหตุนี้ กรรมจึงถือเป็นคุณค่า และเป็นทายาท ของมนุษย์อย่างแท้จริง