การนำหลักพละ 5 ในพระไตรปิฎกมาประยุกต์ใช้ ในการพัฒนาทักษะชีวิตในศตวรรษที่ 21

Main Article Content

พระชานุวัฒน์ ธมฺมวฑฺฒโน (ฉวีลักษณ์)

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มุ่งเน้นการนำหลักพละ 5 ซึ่งปรากฏในพระไตรปิฎกมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาทักษะชีวิตในศตวรรษที่ 21 โดยพละ 5 ประกอบด้วย ศรัทธา (ความเชื่อมั่นในสิ่งที่ดี) วิริยะ (ความเพียรในการปฏิบัติ) สติ (การมีสติรู้ตัวทั่วพร้อม) สมาธิ (ความตั้งมั่นของจิตใจ) และ ปัญญา (ความรู้และความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิต) ซึ่งล้วนเป็นหลักธรรมที่สามารถส่งเสริมความสามารถของบุคคลให้เผชิญกับความท้าทายของโลกยุคใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในศตวรรษที่ 21 ทักษะชีวิตที่จำเป็น ได้แก่ การคิดวิเคราะห์อย่างมีวิจารณญาณ, การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์, การบริหารจัดการอารมณ์ และความเครียด รวมถึงการทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างมีประสิทธิผล การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่า พละ 5 สามารถเป็นกรอบแนวคิดที่มีคุณค่าในการพัฒนาทักษะดังกล่าว โดยการเชื่อมโยงหลักธรรมแต่ละข้อกับทักษะชีวิตที่จำเป็น เช่น ศรัทธา ช่วยสนับสนุนความเชื่อมั่นในตนเอง และความยืดหยุ่นทางอารมณ์ วิริยะ ช่วยส่งเสริมความพากเพียร และความอดทนในการพัฒนาตนเอง สติ ช่วยเสริมสร้างการรับรู้และการจัดการอารมณ์ สมาธิ ช่วยเพิ่มสมรรถนะ การจดจ่อ และวางแผน และปัญญา ช่วยในการตัดสินใจและแก้ไขปัญหาอย่างมีเหตุผล การนำพละ 5 ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาทักษะชีวิต สามารถช่วยให้บุคคลสามารถปรับตัว และพัฒนาตนเองให้สอดคล้องกับความต้องการของโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ยังเป็นแนวทางที่ช่วยเสริมสร้างความสุข และความสมดุลในชีวิตส่วนตัว และสังคม การศึกษานี้จึงเสนอแนะแนวทางปฏิบัติสำหรับการพัฒนาทักษะชีวิต โดยใช้หลักธรรมทางพุทธศาสนาเป็นฐาน เพื่อสร้างความเป็นอยู่ที่ดี และยั่งยืนในยุคปัจจุบัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฉวีลักษณ์ พ. ธ. (2025). การนำหลักพละ 5 ในพระไตรปิฎกมาประยุกต์ใช้ ในการพัฒนาทักษะชีวิตในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ , 11(3), 1202–1218. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Palisueksabuddhaghosa/article/view/281593
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

พระครูใบฎีกาเสมอ ธมฺมวฑฺฒโน (เป๋ากระโทก). “วิธีการประยุกต์หลักพละ 5 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท

เพื่อใช้ในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการตำรวจ”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย:มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2556.

พระธรรมวิสุทธิกวี (พิจิตร ฐิตวณฺโณ). การพัฒนาจิต. กรุงเทพมหานคร: สร้างสรรค์บุคส์, 2549.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ 4.

กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์ ในเครือบริษัท สำนักพิมพ์เเพ็ทเเอนด์โฮม จำกัด, 2558.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพมหานคร: บริษัท

สหธรรมิก จำกัด, 2553.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2534.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 31.

กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ บริษัทสหธรรมมิก จำกัด, 2561

สุภีร์ ทุมทอง. อินทรีย์ 5 พละ 5. นนทบุรี: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ภาพพิมพ์, 2559.