ปริวรรต แปล และศึกษาวิเคราะห์คัมภีร์ติปิฏกบาลีอภิธาน (วา – วิธุรชาตก)

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ (1) เพื่อปริวรรตคัมภีร์ติปิฏกบาลีอภิธาน ตั้งแต่ วา – วิธุรชาตก จากต้นฉบับภาษาบาลีอักษรพม่าเป็นภาษาบาลีอักษรไทย (2) เพื่อแปลบทตั้งคัมภีร์ติปิฏกบาลีอภิธาน ตั้งแต่ วา – วิธุรชาตก ที่ปริวรรตแล้วเป็นภาษาไทย และ(3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์คัมภีร์ติปิฏกบาลีอภิธาน เล่มที่ 19 ด้านประวัติความเป็นมา ผู้แต่ง เนื้อหา โครงสร้าง และการวิเคราะห์ศัพท์ตามหลักสัททาวิเสส เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพเอกสาร จำแนกเรียบเรียงบรรยายเชิงพรรณนา

จากการวิจัยพบว่า คัมภีร์ติปิฏกบาลีอภิธานเป็นคัมภีร์ประเภทพจนานุกรม ผู้วิจัยได้ทำการปริวรรตจากภาษาบาลีอักษรพม่าเป็นภาษาบาลีอักษรไทย และแปลเฉพาะบทตั้ง เริ่มหมวด ว อักษร ตั้งแต่ศัพท์ (วา - วิธุรชาตก) จำนวน 480 หน้า ศึกษาวิเคราะห์ด้านประวัติความเป็นมา โดยท่านจัดทำขึ้นด้วยการนำบทบาลีมาจากพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา และคัมภีร์ที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาต่าง ๆ มีจำนวน 25 เล่ม เพื่อการฉลอง 25 พุทธศตวรรษ โดยคณะสงฆ์พระเถระเจ้าหน้าที่กรมการศาสนาชาวพม่า

ด้านวิเคราะห์บทบาลีด้านสัททศาสตร์ ผู้วิจัยได้นำบทบาลีอภิธาน เปรียบเทียบกับกลุ่มคัมภีร์สัททศาสตร์ไวยากรณ์ มีคัมภีร์กัจจายนะ และคัมภีร์รูปสิทธิเป็นต้น แล้วนำมาทำตัวรูป จำแนกศัพท์ และแปลความหมาย พร้อมทั้งวิเคราะห์บทบาลีในคัมภีร์ติปิฏกบาลีอภิธานให้เกิดคุณค่าด้านอภิธาน คือ รูปแบบการรวบรวมบทพระบาลี ประโยคอุทาหรณ์ การอ้างอิงที่มาเป็นต้น อีกทั้งยังให้เกิดคุณค่าต่อการศึกษาพระบาลีตามหลักสูตรของคณะสงฆ์ไทยในปัจจุบัน 3 ประการ คือ (1) คุณค่าด้านไวยากรณ์ คือ ได้เข้าใจหลักไวยากรณ์อันเกิดจากการจำแนกศัพท์ (2) คุณค่าด้านฉันทลักษณ์ คือ มีอุปการะในการค้นหาศัพท์ที่มีความหมายหลากหลายเพื่อใช้ให้ถูกต้องตามคณะฉันท์เป็นต้น (3) คุณค่าต่อการศึกษาในคัมภีร์ต่าง ๆ คือ ได้ศึกษาเปรียบเทียบการจำแนกศัพท์ ยกอุทาหรณ์ และวางรูปแบบต่าง ๆ เป็นต้น ตามแบบคัมภีร์ติปิฏกบาลีอภิธาน