รูปแบบการอนุรักษ์สืบสานคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนา ของวัดไก่เตี้ย เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร

Main Article Content

พระปริยัติวัชราทร สมภูมิ สมจิตฺโต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาแนวทางการอนุรักษ์คัมภีร์โบราณตามแนวทางของกรมศิลปากร 2) เพื่อศึกษาการอนุรักษ์สืบสานคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนาของวัดไก่เตี้ย เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร และ 3) เพื่อเสนอรูปแบบการอนุรักษ์สืบสานคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนาของวัดไก่เตี้ย เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นหลัก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 24 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา นำเสนอเชิงพรรณนา


ผลการวิจัยพบว่า การอนุรักษ์สืบสานคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนาของวัดไก่เตี้ย
เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร ในกระบวนการมีส่วนร่วมและสร้างเครือข่ายในการวางแผน กำหนดรูปแบบ การบริหาร ประเมินผลตลอดจนการตัดสินใจ การแสวงหาความร่วมมือทุกภาคส่วนนำไปสู่การพัฒนาอย่างมีประสิทธิภาพมีเป้าหมายเชื่อมโยงการปลูกจิตสำนึก นำระบบเทคโนโลยีทันสมัยมาใช้เผยแพร่องค์ความรู้ เพื่อบริหารจัดการ จัดทำทะเบียนตามระบบสากล สำรวจ ซ่อมแซมคัมภีร์ใบลานที่ชำรุดเสียหายให้คงสภาพที่ดี จัดทำสำเนาด้วยระบบดิจิทัลเพื่อการสืบค้น ควบคุมอุณหภูมิห้องให้เหมาะสม ปริวรรต คัดลอก ถ่ายถอด และแปลคัมภีร์ใบลาน ให้เป็นภาษาปัจจุบันและภาษาต่างประเทศ สนับสนุนงบประมาณ สร้างความพร้อม สร้างบุคลากรในลักษณะกระบวนการอนุรักษ์แบบมีส่วนร่วม รูปแบบการอนุรักษ์สืบสานคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนาของวัดไก่เตี้ย เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร คือ โมเดล “CKPBL” ซึ่งประกอบด้วย 6 ด้าน คือ 1) การปลูกจิตสำนึก (C) 2) ความเข้าใจ (K) 3) การเผยแพร่ (P) 4) การมีส่วนร่วม (P) 5) งบประมาณ (B) 6) กิจกรรมการเรียนรู้ (L) ก่อนที่จะดำเนินการรูปแบบการอนุรักษ์ (Format Conservation) เพื่อสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน (Susfainable Development) ซึ่งจะทำให้ทุกภาคส่วนให้ความสนใจจากการอนุรักษ์สู่การพัฒนาอย่างยั่นยืนโดยให้เกิดผลสัมฤทธิ์อย่างแท้จริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สมภูมิ สมจิตฺโต พ. . (2026). รูปแบบการอนุรักษ์สืบสานคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนา ของวัดไก่เตี้ย เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ , 12(1), 97–110. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Palisueksabuddhaghosa/article/view/283321
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. คู่มือการอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน. กรุงเทพมหานคร: สำนักหอสมุดแห่งชาติ, 2558.

กรมศิลปากร. รายงานการสำรวจและอนุรักษ์เอกสารโบราณในเขตกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร, 2565.

กรมศิลปากร. เอกสารโบราณและการจัดเก็บในหอธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักหอสมุดแห่งชาติ, 2561.

กลุ่มหนังสือตัวเขียนและจารึก สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร. แนวทางการซ่อมแซมและการเก็บรักษาคัมภีร์ใบลาน. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร, 2560.

ดอกรัก พยัคศรี. เอกสารโบราณในฐานะมรดกทางวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: งานฐานข้อมูลเอกสารโบราณภาคตะวันตก ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2560.

พิสิฐ เจริญวงศ์. การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการอนุรักษ์เอกสารโบราณ. (เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2560.

มูลนิธิหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ. แนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงศาสนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.). โดยภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: บทคัดย่อ กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ. 2556.

วัฒนา พึ่งชื่น. เอกสารโบราณ “วัดไก่เตี้ย” ต้นแบบการอนุรักษ์ครั้งยิ่งใหญ่. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://www.thaipost.net [22 กรกฎาคม 2566].

วีณา วีสเพ็ญ. “การปริวรรตใบลานในเขตตำบลท่าขอนยาง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม”. รายงานวิจัย. ศิลปวัฒนธรรมและกิจการพิเศษ: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 2546.

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. 2558.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. รายงานโครงการส่งเสริมการอนุรักษ์คัมภีร์โบราณ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, 2560.

สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร. การบริหารจัดการคัมภีร์ใบลาน. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร, 2559.

สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร. รายงานการเก็บรักษาและอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร, 2561.

สุมน อมรวิวัฒน์. การมีส่วนร่วมของชุมชนกับการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์, 2556.