การประยุกต์ใช้สาราณียธรรม 6 เพื่อการบริหารจัดการสำนักปฏิบัติธรรม อย่างมีส่วนร่วมในสังคมยุคดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่องการประยุกต์ใช้สาราณียธรรม 6 เพื่อการบริหารจัดการสำนักปฏิบัติธรรมอย่างมีส่วนร่วมในสังคมยุคดิจิทัลนี้เขียนเกี่ยวกับสำนักปฏิบัติธรรมเป็นสถาบันทางศาสนาที่มีบทบาทสำคัญในการสืบสานพระพุทธศาสนาและพัฒนาจิตใจของประชาชน ทว่าในสังคมยุคดิจิทัล การบริหารจัดการสำนักกลับเผชิญกับความท้าทายหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นการขาดการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ทำให้ไม่สามารถเข้าถึงคนรุ่นใหม่ได้อย่างทั่วถึง การขาดระบบการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง การบริหารงบประมาณที่ไม่โปร่งใส และการเชื่อมโยงกับชุมชนที่ยังไม่เข้มแข็ง ส่งผลให้สำนักไม่สามารถสร้างความเชื่อมั่นและตอบสนองต่อความต้องการของสังคมร่วมสมัยได้อย่างเต็มที่ ทางออกสำคัญคือการบูรณาการ หลักสาราณียธรรม 6 ได้แก่ เมตตากายกรรม เมตตาวจีกรรม เมตตามโนกรรม สาธารณโภคี ศีลสามัญญตา และทิฏฐิสามัญญตา มาใช้เป็นกรอบในการบริหารจัดการ เน้นการสร้างความไว้วางใจ ความสามัคคี และการอยู่ร่วมกันอย่างปรองดอง ควบคู่กับการนำ แนวคิดการมีส่วนร่วม มาใช้ในทุกกระบวนการ ตั้งแต่การคิด การปฏิบัติ การรับผิดชอบ ไปจนถึงการรับผลประโยชน์ร่วมกัน โดยประยุกต์กับเครื่องมือดิจิทัล เช่น การประชุมออนไลน์ การเผยแพร่ธรรมะผ่านสื่อสังคม การใช้ระบบบริจาคโปร่งใส และการสร้างเครือข่ายธรรมะออนไลน์ ดังนั้น การประยุกต์ใช้สาราณียธรรม 6 ร่วมกับการมีส่วนร่วมในบริบทสังคมดิจิทัล จึงเป็นแนวทางที่จะช่วยยกระดับการบริหารจัดการสำนักปฏิบัติธรรมให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และทันสมัย สามารถตอบโจทย์ความต้องการของผู้ศรัทธาและสังคมไทยยุคปัจจุบันได้อย่างแท้จริง พร้อมทั้งรักษาคุณค่าพระพุทธศาสนาให้ดำรงอยู่อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Arnstein, S. R. (1969). A Ladder of Citizen Participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Castells, M. (2010). The rise of the network society. Wiley-Blackwell.
Chambers, R. (1997). Whose Reality Counts? Putting the First Last. London: Intermediate Technology Publications.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation’s place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235.
Koontz, H., & Weihrich, H. (2010). Essentials of management: An international perspective. McGraw-Hill.
OECD. (2020). Innovative Citizen Participation and New Democratic Institutions: Catching the Deliberative Wave. Paris: OECD Publishing.
Pretty, J. N. (1995). Participatory Learning for Sustainable Agriculture. World Development, 23(8), 1247–1263.
Sanghamitra, A. (2020). Digital Dharma: Buddhist Practices in Online Communities. Journal of Global Buddhism, 21(1), 56–73.
Tiravanija, P. (2019). Transparency and Accountability in Digital Religious Communities. Journal of Contemporary Religion, 34(3), 421–438.
ชยสาโรภิกขุ. (2552). วินัยกับการอยู่ร่วมกันในสังคมสงฆ์. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพระไตรปิฎก.
บุญทัน ดอกไธสง. (2562). รูปแบบการบริหารจัดการสถานปฏิบัติธรรมเชิงพุทธในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 10(2).
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2548). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ไทย-อังกฤษ. กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตโต). (2544). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พุทธทาสภิกขุ. (2538). สาราณียธรรม 6: ธรรมเพื่อความสามัคคีในหมู่คณะ. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.
พุทธทาสภิกขุ. (2538). หลักการอยู่ร่วมกันในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.
ยานันท์บุญสิริ, ม., สิริธรังศรี, พ., & บุญประเสริฐ, อ. (2022). การบริหารจัดการสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัด: สภาพปัญหาและยุทธศาสตร์. วารสารพุทธศาสนาและการพัฒนา, 14(1).
สุวรรณ, พ. (2561). การสื่อสารทางศาสนาในยุคดิจิทัล: ความท้าทายและโอกาส. วารสารศาสนาและสังคม, 13(2).
