พุทธนวัตกรรมการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมประเภทแหล่งโบราณคดีทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดหนองคาย

Main Article Content

พระเทพวชิรคุณ
อธิเทพ ผาทา
พระครูสมุห์ปิยพร ปิยธมฺโม
ธนัญชาภาวิ์ ชัยประภา
ธนาธิป ฮาดเนาลี
พระครูภาวนาสารบัณฑิต

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง “พุทธนวัตกรรมการการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวประเภทแหล่งโบราณคดีในจังหวัดหนองคาย” โดยมีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาเชิงสำรวจและพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมประเภทแหล่งโบราณคดีทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดหนองคาย (๒) เพื่อจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้พุทธนวัตกรรมพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมประเภทแหล่งโบราณคดีทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดหนองคาย (๓) เพื่อประเมินผลพุทธนวัตกรรมการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมประเภทแหล่งโบราณคดีทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดหนองคาย


 การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) มาเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินการวิจัย เน้นการศึกษาวิเคราะห์ทั้งในเชิงพื้นที่และกลุ่มเป้าหมาย มีการจัดกระบวนการวิจัยด้วยการถอดบทเรียนและการบูรณาการข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ การสังเกต และการปฏิบัติการร่วมกันในพื้นที่ศึกษาและกลุ่มเป้าหมายแบบมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน


ผลการวิจัยพบว่า (๑) แหล่งโบราณคดีทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดหนองคายนั้นมีอยู่จำนวนมากเพราะเป็นเมืองที่มีความเจริญมาในอดีต แต่คณะผู้วิจัยได้คัดเลือกแหล่งโบราณคดีที่เอื้อต่อการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวจำนวน ๑๒แห่งใน ๒ อำเภอคืออำเภอเมืองหนองคายและอำเภอท่าบ่อ จากนั้นก็ได้นำเอามาพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (๒) มีการดำเนินการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมประเภทแหล่งโบราณคดีในจังหวัดหนองคายคือ (๑) กิจกรรมอบรมยุวมัคคุเทศก์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมฯ (๒) กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมผ่านกระบวนการนำนักท่องเที่ยวชมตาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมฯทั้ง ๑๓ จุด (๓) ทำการประเมินการดำเนินการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมผ่านกระบวนการ(๑)สัมภาษณ์เชิงลึกและ(๒)การประชุมกลุ่มย่อย พบว่าผลการตอบรับของชุมชนไปในแนวทางที่ดี

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พระเทพวชิรคุณ, ผาทา อ., ปิยธมฺโม พ., ชัยประภา ธ., ฮาดเนาลี ธ., & พระครูภาวนาสารบัณฑิต. (2026). พุทธนวัตกรรมการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมประเภทแหล่งโบราณคดีทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดหนองคาย. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์ , 12(2), 480–496. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Palisueksabuddhaghosa/article/view/287043
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (๒๕๖๐). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐–๒๕๖๔). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานจังหวัดหนองคาย. (๒๕๖๔). แผนพัฒนาจังหวัดหนองคาย. หนองคาย: กลุ่มงานยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดหนองคาย.

กรมการท่องเที่ยว. (๒๕๖๒). คู่มือมาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.

องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. (๒๕๖๔). แนวทางการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: DASTA.

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (๒๕๖๒). คู่มือการพัฒนาเมืองอัจฉริยะ (Smart City Development Guideline). กรุงเทพมหานคร: depa.

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (๒๐๑๘). Basic Texts of the ๒๐๐๓ Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. Paris: UNESCO.

World Tourism Organization & UNESCO. (๒๐๑๘). Tourism and Culture Synergies. Madrid: UNWTO.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (๒๕๓๙). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดหนองคาย. (๒๕๖๓). ข้อมูลวัดและโบราณสถานทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดหนองคาย. หนองคาย: สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดหนองคาย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (๒๕๔๘). พุทธธรรมกับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (๒๕๔๓). จาริกบุญ จารึกธรรม. กรุงเทพมหานคร: บริษัทสหธรรมิก จำกัด.

Lederach, J. P. (๑๙๙๗). Building Peace: Sustainable Reconciliation in Divided Societies. Washington, DC: United States Institute of Peace Press.

Richards, G. (๒๐๑๘). Cultural Tourism: A Review of Recent Research and Trends. Journal of Hospitality and Tourism Management, ๓๖, ๑๒–๒๑.