การเรียนรู้ชุมชนท้องถิ่นโดยใช้กระบวนการวิศวกรสังคม กรณีศึกษา: ตำบลหัวช้าง อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ

Main Article Content

สุเทวี คงคูณ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาทักษะวิศวกรสังคมสู่การเรียนรู้ชุมชนท้องถิ่น และ 2) เพื่อศึกษาปัญหาและข้อเสนอแนะในการใช้เครื่องมือวิศวกรสังคม เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ (Mixed Methods Research) มีเครื่องมือในการวิจัย ได้แก่แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง คือนักศึกษาภาคปกติ สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ สาขาวิขานิติศาสตร์และสาขาวิชารัฐศาสตร์ วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง จำนวน 272 คน ที่มาจากการคำนวนขนาดกลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ โดยใช้สูตร ทาโร่ ยามาเน่ ที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 ที่มาจากการสุ่มใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น(Stratified Radom sampling) แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วยค่าร้อยละ (Percentage)  ค่าเฉลี่ย (Mean) ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (standard deviation) วิจัยเชิงคุณภาพ นำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสาร วรรณกรรม แบบสัมภาษณ์  มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา (Content Analysis)


ผลการวิจัยพบว่า 1) นักศึกษามีความรู้พัฒนาทักษะการใช้เครื่องมือวิศวกรสังคมในภาพรวมระดับมาก (equation = 3.61, S.D.= 0.62)  โดยผ่านการใช้เครื่องมือวิศวกรสังคม 5 เครื่องมือ ได้แก่ ได้แก่ 1.ฟ้าประทาน 2.นาฬิกาชีวิต 3.Timeline พัฒนาการ 4.Timelineกระบวนการ และ 5.M.I.C Model โดยมีระดับความรู้มากที่สุดคือ เครื่องมือนาฬิกาชีวิต มีทักษะการคิด วิเคราะห์เชิงเหตุผลบนฐานข้อมูล และมีระดับความรู้น้อยที่สุด คือ เครื่องมือ M.I.C Model ทักษะการพัฒนาเพื่อต่อยอดและสร้างความยั่งยืน และพัฒนาเป็นชุดการเรียนรู้ 4 ชุดการเรียนรู้  2) ปัญหาการใช้เครื่องมือวิศวกรสังคม ได้แก่ เวลาในการให้ข้อมูลของชาวบ้านและการลงพื้นที่ของนักวิจัยยังจำกัด และการใช้คำถามในการสื่อสารเพื่อให้ได้คำตอบชัดเจน ต้องฝึกภาษาท้องถิ่น (ภาษาลาว เขมร ส่วย เยอ) ให้กับนักศึกษา ข้อเสนอแนะ ควรมีการทบทวนการใช้เครื่องมือวิศวกรสังคมก่อนออกเก็บข้อมูลในพื้นที่ และ ควรมีการจัดอบรมโดยเชิญวิทยากรที่ผ่านการอบรมจากหน่วย SEAL ของมหาวิทยาลัยราชภัฏ Up skill ให้กับนักศึกษาเพื่อนำมาใช้ให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของสังคม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คงคูณ ส. (2025). การเรียนรู้ชุมชนท้องถิ่นโดยใช้กระบวนการวิศวกรสังคม กรณีศึกษา: ตำบลหัวช้าง อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 8(3), 50–66. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/275995
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

นงรัตน์ อิสโร. (2562). วิศวกรสังคม (Social Engineer), สำหรับนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาประเทศ [เอกสารสรุปผลการอบรมเชิงปฏิบัติการ]. (ม.ป.ท., ม.ป.พ.).

นงรัตน์ อิสโร. (2564). คู่มือพัฒนานักศึกษาเพื่อการพัฒนาประเทศ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์.

บุญชม ศรีสะอาด. (2558). การวิจัยและการประเมินผลการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิชาการ.

พลกฤต แสงอาวุธ, และ บุษยมาศ เหมณี. (2565). การนำนโยบายการพัฒนาทักษะวิศวกรสังคมไปปฏิบัติ ศึกษาเฉพาะกรณีโครงการยุวชน มรส.สร้างชาติ. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 22(2), 72-82.

ล้วน สายยศ, และ อังคณา สายยศ. (2543). การศึกษาและการพัฒนาในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยราชภัฏ.

สง่า วงค์ไชย. (2562). การเรียนรู้โดยใช้แหล่งเรียนรู้เป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูงในศตวรรษที่ 21. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 12(2). 1131-1149.

สุภาสพงษ์ รู้ทำนอง. (2566). การพัฒนาวิศวกรสังคมด้านการวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่โดยใช้ภูมิสารสนเทศตําบลนาบ่อคํา อําเภอเมืองกําแพงเพชร จังหวัดกําแพงเพชร. วารสารพิกุล, 21(2). 109-131.

อภิณห์พร สถิตย์ภาคีกุล. (2561). การออกแบบการเรียนการสอน: ทักษะเพื่อความสำเร็จของครู. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์มหาวิทยาลัยนครศรีธรรมราช, 10(ฉบับพิเศษ), 107-115.

Faiz, P, M., & Agustine, O, V. (2018). The Indonesian constitutional court decisions as a social engineerin improving people’s welfare. International Conference on Recent Innovations (ICRI 2018), 165-170.