การพัฒนาการมีส่วนร่วมขององค์กรผู้ใช้น้ำต่อการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก 2) วิเคราะห์องค์ประกอบของการมีส่วนร่วมขององค์กรผู้ใช้น้ำต่อการบริหารจัดการน้ำ และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมขององค์กรผู้ใช้น้ำต่อการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก โดยใช้วิธีวิทยาการวิจัยแบบผสานวิธีเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากสมาชิกองค์กรผู้ใช้น้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก จำนวน 75 องค์กร มีสมาชิก จำนวน 2,250 คน คำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของทาโร่ ยามาเน่ ที่ระดับความเชื่อมั่น ร้อยละ 95 ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 360 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลคือแบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.94 และการสนทนากลุ่มร่วมกับผู้แทนองค์กรผู้ใช้น้ำในคณะกรรมการลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก และหน่วยงานราชการที่มีบทบาทสำคัญในการจัดการทรัพยากรน้ำลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก จำนวน 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติบรรยาย ได้แก่ ค่าความถี่ และ ค่าร้อยละ และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก ภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (= 3.50, S.D. = 0.75) การบริหารจัดการน้ำยังเผชิญกับปัญหาความไม่ต่อเนื่องในการประสานงานระหว่างองค์กรผู้ใช้น้ำและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง องค์กรผู้ใช้น้ำในพื้นที่ยังไม่เข้มแข็งเพียงพอ และขาดความรู้ความเข้าใจในบทบาทและหน้าที่ของตนเอง 2) องค์ประกอบของการมีส่วนร่วมขององค์กรผู้ใช้น้ำต่อการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก มี 4 องค์ประกอบ สามารถอธิบายความแปรปรวนของตัวแปรทั้งหมดได้ถึงร้อยละ 66.268 ได้แก่ 1) การสนับสนุนด้านการบริหารจัดการน้ำ ร้อยละ 44.41 2) ความร่วมมือและความสามัคคี ร้อยละ 8.74 3) ความเข้าใจในการจัดการน้ำและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ร้อยละ 7.00 และ 4) ภาวะผู้นำ ร้อยละ 6.11 และ 3) แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมขององค์กรผู้ใช้น้ำต่อการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก ผลจากการสนทนากลุ่มยืนยันว่าองค์ประกอบทั้ง 4 มีความสำคัญและเกี่ยวข้องกัน โดยการสนับสนุนจากหน่วยงานรัฐ การส่งเสริมความร่วมมือ ความรู้ในกฎหมาย และภาวะผู้นำที่มีประสิทธิภาพ ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญในการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมขององค์กรผู้ใช้น้ำต่อการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก เพื่อเพิ่มความยั่งยืนและประสิทธิภาพในกระบวนการจัดการทรัพยากรน้ำ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์
เอกสารอ้างอิง
กชกร เดชคะคำภู, ยุภาพร ยุภาส, เสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร, และ วิทยา เจริญศิริ. (2560). รูปแบบการพัฒนาการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของผู้ใช้น้ำ โครงการพัฒนาลุ่มน้ำก่ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 6(2), 305-334.
คณะทำงานเฝ้าระวังและเตือนภัยจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระยะนาน. (2565). แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิและฝนบริเวณประเทศไทย. กรุงเทพฯ : กรมอุตุนิยมวิทยา.
ฐิตาภรณ์ เวียงวิเศษ, และ อุดมพงษ์ เกศศรีพงษ์ศา. (2563). รูปแบบการบริหารจัดการแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคอย่างมีส่วนร่วมของชุมชน บ้านเมืองแก ตำบลเมืองแก อำเภอ สตึก จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. 15(1), 92-101.
นาอีม แลนิ. (2566). โจทย์ใหม่การบริหารจัดการน้ำ:ประเทศไทยไม่หมือนเดิม SDG Move. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/H38BG.
นิยม ปุราคำ. (2517). ทฤษฎีของการสำรวจสถิติจากตัวอย่างและการประยุกต์. กรุงเทพฯ: ศ.ส.การพิมพ์.
รังสรรค์ สิงหเลิศ. (2551). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
รัชภูมิ ศรีเพ็ง. (2565). การบริหารจัดการน้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภคแบบมีส่วนร่วมในเขตพื้นที่ องค์การบริหารส่วนตำบลหนองโพ อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(2), 42 – 55.
พระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561. (2561, 28 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 135 ตอนที่ 112 ก, หน้า 44.
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2563). โครงการจัดทำฐานข้อมูลพื้นฐานลุ่มน้ำ 22 ลุ่มน้ำ. สืบค้นจาก https://ebook.onwr.go.th/series/stored/5
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2564). ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ. สืบค้นจาก http://www.onwr.go.th/?page_id=4207
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2567). รายงานการศึกษาการประเมินสิ่งแวดล้อมในระดับยุทธศาสตร์ (Strategic Environmental Assessment; SEA) ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก. กรุงเทพฯ : สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ.
สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). ผลิตภัณฑ์ภาคและจังหวัด. สืบค้นจาก https://www.nesdc.go.th/main.php?filename=gross_regional.
Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39, 31-36.
Yamane, T. (1973). Statistics an introductory analysis. New York, NY: Harper & Row.
