นโยบายเกษตรกรรมกับกลยุทธ์การหาเสียงเลือกตั้ง พ.ศ. 2566: วิเคราะห์ผ่านกรอบอธิปไตยทางอาหารและ ความมั่นคงทางอาหารของรัฐไทย

Main Article Content

สันทราย วงษ์สุวรรณ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลยุทธ์ในการหาเสียงเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2566 ผ่านนโยบายด้านการเกษตรของพรรคการเมืองหลักทั้ง 8 พรรค งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิจัยเอกสารเป็นวิธีหลักในการเก็บรวบรวมข้อมูล ทั้งในระดับปฐมภูมิและทุติยภูมิ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงพรรณนา เพื่อสังเคราะห์ประเด็นเชิงนโยบายอย่างเป็นระบบ


ผลการวิจัยพบว่า พรรคการเมืองส่วนใหญ่มุ่งเน้นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในภาคเกษตรผ่านมาตรการพักหนี้ การประกันรายได้ และการอุดหนุนปัจจัยการผลิต ซึ่งสะท้อนแนวคิดประชานิยมในลักษณะที่รัฐเป็นผู้แบกรับภาระโดยตรง ขณะเดียวกัน พรรคการเมืองบางพรรคยังคงดำเนินนโยบายภายใต้กรอบอนุรักษนิยม หลีกเลี่ยงการปฏิรูปเชิงโครงสร้างด้านการกระจายทรัพยากร และคงไว้ซึ่งระบบอุปถัมภ์ผ่านเครือข่ายการเมืองท้องถิ่น นอกจากนี้ พรรคการเมืองจำนวนมากยังใช้กลยุทธ์เชิงอารมณ์ อาทิ อารมณ์ความโกรธ  ความกลัวและความหวัง เพื่อระดมการสนับสนุนจากมวลชน สะท้อนให้เห็นว่าการแข่งขันทางนโยบายในการเลือกตั้งไทยไม่ได้จำกัดเฉพาะประเด็นเศรษฐกิจ แต่ยังเป็นเวทีต่อสู้เชิงอุดมการณ์เกี่ยวกับความยุติธรรมทางอาหารและทรัพยากร รวมถึงการแย่งชิงความชอบธรรมในทางการเมืองผ่านชุดคุณค่าที่แตกต่างกัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วงษ์สุวรรณ ส. (2026). นโยบายเกษตรกรรมกับกลยุทธ์การหาเสียงเลือกตั้ง พ.ศ. 2566: วิเคราะห์ผ่านกรอบอธิปไตยทางอาหารและ ความมั่นคงทางอาหารของรัฐไทย. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 9(2), 176–198. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/281826
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กองบรรณาธิการ the 101.world. (2567). ระลอกต่อไปของ “การเมืองบ้านใหญ่” สะท้อนพลวัตการเมืองไทย กับ พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์. สืบค้นจาก. https://www.the101.world/political-family-with-pitch-pongsawat

จีรณัทย์ ชาญเชิงพานิช. (2562). มาตรการช่วยเหลือราคาพืชผลเกษตรตกต่ำของไทย. สถานีวิทยุกระจายเสียงรัฐสภาและสำนักวิชาการ. สืบค้นจาก https://library.parliament.go.th/th/radioscript/matrkarchwyehluuexrakhaphuuechphlekstrtktakhxngithy

เดชรัต สุขกำเนิด (2565). นโยบายการแก้ไขปัญหาหนี้สินของเกษตรกร. Think Forward Center. สืบค้นจาก https://think.moveforwardparty.org/article/economy/2039/

ทศพล ชัยสัมฤทธิ์ผล. (2566). เลือกตั้ง 2566: ถอดรหัสคลิป รทสช. การต่อสู้เฮือกสุดท้ายของ "อนุรักษนิยมฮาร์ดคอร์". บีบีซีไทย. สืบค้นจาก https://www.bbc.com/thai/articles/cpvxqv3wxgyo

นครินทร์ ศรีเลิศ. (2566, 23 มีนาคม). ‘ก้าวไกล’ เปิดตัว 7 ทีมเศรษฐกิจ แจงแผนเพิ่มรายได้ประเทศ ชูสวัสดิการถ้วนหน้า. กรุงเทพธุรกิจ. สืบค้นจาก https://www.bangkokbiznews.com/business/economic/1059109

พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. (2568, 31 มกราคม). กลยุทธ์เชิงอารมณ์ในการหาเสียงเลือกตั้ง. ผู้จัดการออนไลน์. สืบค้นจาก https://mgronline.com/daily/detail/9680000010215

พรรคประชาธิปัตย์. (2566). นโยบาย 10 ออกโฉนดที่ดิน 1 ล้านแปลง ภายใน 4 ปี. สืบค้นจาก https://www.democrat.or.th/policy-10/

มูลนิธิชีววิถี. (2566ก). 11 พรรคประกาศนโยบายเกษตรความมั่นคงทางอาหาร รับเลือกตั้ง 66. สืบค้นจาก https://biothai.net/policy/green-economy/5631

มูลนิธิชีววิถี. (2566ข). วิเคราะห์นโยบายเกษตรเลือกตั้ง 2566 ยังไปไม่ถึงการพลิกโฉมระบบเกษตรและอาหารที่ยั่งยืนและเป็นธรรม. สืบค้นจาก https://biothai.net/policy/fairtrade/5465

ลัทธพร รัตนวรารักษ์, และ โสมรัศมิ์ จันทรัตน์. (2566). ถอดบทเรียนมาตรการพักหนี้เกษตรกรไทย ช่วยเกษตรกรไทยได้จริงหรือ? เข้าใจผลกระทบของ 13 มาตรการพักหนี้ใน 9 ปี สู่การแก้ปัญหาหนี้เกษตรกรอย่างยั่งยืน. สืบค้นจาก https://www.pier.or.th/abridged/2023/18/

วัชชิรานนท์ ทองเทพ. (2566, 24 มีนาคม). วิเคราะห์: X, Y หรือ Z Gen ไหน จะชี้ขาดผลเลือกตั้ง. บีบีซีไทย. สืบค้นจาก https://www.bbc.com/thai/articles/cn32zyv9nr2o

วิฑูรย์ เลี่ยนจํารูญ. (2566). เจาะลึกนโยบายพรรคการเมืองเลือกตั้ง 2566 มีแต่นโยบายเกษตรแต่ไม่มีนโยบายความมั่นคงทางอาหาร?. สืบค้นจาก https://biothai.net/food-security-situation/food-security/5661

สมคิด พุทธศรี (2566). เลี้ยงทหารพันวันใช้งานวันเดียว” อ่านกลยุทธ์เลือกตั้งในโค้งสุดท้ายการหาเสียง กับ ปราบ เลาหะโรจนพันธ์. สืบค้นจาก https://www.the101.world/interview-prab-on-election/

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2567, เมษายน 30). ผลรวมจำนวนครัวเรือนเกษตรกรทั้งประเทศข้อมูลภาพรวมแบ่งตามกลุ่มกิจกรรมทางการเกษตร 15 กลุ่ม. สืบค้นจาก https://oae.go.th/home/article/393

ไทยพับลิก้า. (2566, 10 เมษายน). พรรคประชาธิปัตย์เสนอ 16 นโยบาย สู้ศึกเลือกตั้ง 2566 เดินหน้าประกันรายได้เกษตรกร แจกชาวนา 3 หมื่นบาทต่อครอบครัว พร้อมเปลี่ยน 3 จังหวัดชายแดนใต้เป็นพื้นที่สันติภาพและความมั่นคงทางอาหาร. ไทยพับลิก้า. สืบค้นจาก https://thaipublica.org/2023/04/responsible-election2566-10-democrat-party/

Bylund, L. (2024). President Nelson Mandela’s inauguration speech: May 10, 1994. Retrieved from https://www.gandhiforchildren.org/mandela-inauguration-speech/

Castells, M. (2013). Communication power. Oxford, England: OUP Oxford.

Government Communications. (2561). Nelson Mandela's inauguration speech as President of SA. Retrieved from https://www.sanews.gov.za/south-africa/read-nelson-mandelas-inauguration-speech-president-sa

Nyéléni Forum for Food Sovereignty. (2007). Declaration of Nyéléni. Retrieved from https://www.fao.org/agroecology/in-action/detail/declaration-of-ny%C3%A9l%C3%A9ni/en

Patel, R. (2009). What Does Food Sovereignty Look Like?. Journal of Peasant Studies, 36(3). 663-706.

Purdey, J., & Kongkirati, P. (2018). Evolving power of provincial political families in Thailand: Dynastic power, party machine and ideological politics. South East Asia Research, 24(3), 386–406. https://doi.org/10.1177/0967828X16659570

The Obama White House. (2017). Yes we can: Your most memorable moments from the Obama presidency. Retrieved from https://medium.com/obama-white-house/yes-we-can-your-most-memorable-moments-from-the-obama-presidency-69d7b472b1cf

Yin, R. K. (2009). Case study research: Design and methods (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE.