ประสิทธิผลของนโยบายด้านสุขภาวะครอบครัวที่มีผลต่อความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัว ตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน ในเขตพื้นที่เทศบาลนครแม่สอด จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

ครอบครัวเป็นสถาบันหลักทางสังคมในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ การเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวผ่านนโยบายด้านสุขภาวะจึงมีความสำคัญ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพความเข้มแข็งของครอบครัวไทย และศึกษาแนวทางการเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวไทย ในเขตพื้นที่เทศบาลนครแม่สอด จังหวัดตาก การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัย  แบบผสานวิธี (Mixed Method Research) ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) และการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเก็บรวบรวมข้อมูล            เชิงปริมาณจากประชาชนที่อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่เทศบาลนครแม่สอด จำนวน 400 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 23 คน ด้วยเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์ และทำการวิเคราะห์แบบอุปนัย

ผลการวิจัยพบว่า ครอบครัวไทยมีสภาพความเข้มแข็งโดยรวมอยู่ในระดับมาก เรียงลำดับจากมากไปหาน้อยคือ ด้านสัมพันธภาพ ด้านการทำบทบาทหน้าที่ของครอบครัว ด้านการหลีกเลี่ยงภาวะเสี่ยงและการปรับตัวในภาวะยากลำบาก ด้านทุนทางสังคม และด้านการพึ่งพาตนเอง โดยทุกด้านอยู่ในระดับมาก สำหรับแนวทางการเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวไทย ประกอบด้วย ระดับจุลภาค โดยการส่งเสริมประเด็น 1) การสื่อสารเชิงบวก 2) การยอมรับซึ่งกันและกัน 3) การสร้างคุณค่าของสมาชิกในครอบครัว และ 4) การส่งเสริมบทบาทเฉพาะบุคคล ขณะที่ในระดับมหภาค พบว่า 1) รัฐควรส่งเสริมการศึกษาวิจัยด้านความเข้มแข็งของครอบครัวโดยการจัดสรรงบประมาณเพิ่มมากขึ้น 2) การเพิ่มเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และ 3) การส่งเสริมความเข้มแข็งด้านเศรษฐกิจผ่านความมั่นคงด้านคุณภาพชีวิตของครอบครัวไทย