การพัฒนาแนวทางการเตรียมความพร้อมสำหรับการประยุกต์ใช้มาตรฐานระบบบริการสุขภาพพหุวัฒนธรรมในโรงพยาบาลนำร่อง ภาคใต้ฝั่งอันดามันของไทย

Main Article Content

อัลวา หวันชิดนาย
จิรัชยา เจียวก๊ก
ธนเทพ วณิชยากร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการเตรียมความพร้อมสำหรับการประยุกต์ใช้มาตรฐานระบบบริการสุขภาพพหุวัฒนธรรมในโรงพยาบาลนำร่อง ภาคใต้ฝั่งอันดามันของไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลเลือกแบบเจาะจง รวมทั้งสิ้น 20 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่รับผิดชอบงานด้านเกณฑ์มาตรฐานของสถานพยาบาล ผู้ที่มีบทบาทรับผิดชอบงานด้านระบบบริการสุขภาพในพื้นที่ และผู้ที่มีความแตกต่างทางวัฒนธรรมในพื้นที่ โดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแนวคำถามในการสนทนากลุ่ม ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลแบบสามเส้า วิเคราะห์ข้อมูลแบบพรรณนาเชิงเนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาแนวทางการเตรียมความพร้อมแบบมีส่วนร่วม ผ่านการเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูล จึงได้แนวทางการเตรียมความพร้อม 4 ด้าน ประกอบด้วย 1) ด้านการประเมินบริบทพื้นที่และฐานข้อมูลเกี่ยวกับวัฒนธรรมสุขภาพ 2) ด้านการจัดทำคู่มือและแนวทางการปฏิบัติที่เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย 3) ด้านการพัฒนาสมรรถนะบุคลากรด้านวัฒนธรรม และ 4) ด้านการสร้างกลไกความร่วมมือและการมีส่วนร่วมกับชุมชน ทั้งนี้แนวทางที่เกิดขึ้นถูกออกแบบให้มีความยืดหยุ่นและปรับใช้ได้ตามลักษณะเฉพาะของพื้นที่และประชากร ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือในการวางแผนการให้บริการสุขภาพที่คำนึงถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรม ช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นของผู้รับบริการ ลดอุปสรรคด้านการสื่อสาร และเพื่อการเข้าถึงบริการทางสุขภาพของกลุ่มชาติพันธุ์ รวมทั้งยังเป็นกรอบในการพัฒนาสมรรถนะพหุวัฒนธรรมในการให้บริการของบุคลากร

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
หวันชิดนาย อ., เจียวก๊ก จ., & วณิชยากร ธ. (2026). การพัฒนาแนวทางการเตรียมความพร้อมสำหรับการประยุกต์ใช้มาตรฐานระบบบริการสุขภาพพหุวัฒนธรรมในโรงพยาบาลนำร่อง ภาคใต้ฝั่งอันดามันของไทย. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 9(3), 121–138. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/284142
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ซอฟียะห์ นิมะ, พาตีเมาะ นิมา, และ อิลฟาน ตอแลมา. (2563). การประยุกต์ใช้ระบบบริการสุขภาพ พหุวัฒนธรรมในระบบบริการสุขภาพภาครัฐทั้งสามระดับต่อการสร้างเสริม สุขภาพและการจัดบริการที่สอดคล้องกับบริบทภูมิสังคมในจังหวัดชายแดนใต้. สืบค้นจาก https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5220?locale-attribute=th

เพชรตะวัน ธนะรุ่ง, สุรีย์ ธรรมิกกบวร, และ จิรวัฒน์ เวชแพศย์. (2556). รูปแบบการบูรณาการองค์ความรู้และภูมิปัญญาด้านสุขภาพของชุมชนแห่งการเรียนรู้: กรณีศึกษาชุมชนสวนป่านาบุญ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 3(2), 83-96.

พรชัย นาคสีทอง, และ อนินทร์ พุฒิโชติ. (2558). พลวัตทางพหุสังคมและพหุวัฒนธรรมของผู้คนในเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ พ.ศ. 2522-2553. วารสารไทยศึกษา, 10(2), 117-153.

วรธา มงคลสืบสกุล. (2565). การเข้าถึงบริการทางสาธารณสุขของไทย: ภาพสะท้อนและความเหลื่อมล้ำของกลุ่มเปราะบางทางสังคม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์, 6(1), 55-69.

สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (2566). คู่มือผู้เยี่ยมสำรวจและการประเมินตนเอง สำหรับมาตรฐานระบบบริการสุขภาพพหุวัฒนธรรมในสถานพยาบาลและระบบบริการปฐมภูมิทั่วประเทศ. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). (2565). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ (พิมพ์ครั้งที่2). กรุงเทพฯ: ก.การพิมพ์เทียนกวง.

ซอฟียะห์ นิมะ (2563). คู่มือเกณฑ์มาตรฐานการบริการสุขภาพพหุวัฒนธรรม. สงขลา: โฟ-บาร์ด. สืบค้นจาก https://kb.hsri.or.th/dspace/items/8770daa8-2937-4f68-aeda-2527a9378766

Arunotai, N. (2017). Hopeless at Sea, Landless on Shore: Contextualising the sea nomads’ dilemma in Thailand. AAS Working Papers in Social Anthropology, 31, 1-27.

Brach C., Hall, K. K., & Fitall E. (2019). Cultural Competence and Patient Safety. Retrieved from https://psnet.ahrq.gov/perspective/cultural-competence-and-patient-safety

Chu, W., Wippold, M. G., & Becker, D. K. (2023). A Systematic Review of Cultural Competence Trainings for Mental Health Providers. Professional Psychology: Research and Practice, 53(4), 362-371. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/361048138_A_systematic_review_of_cultural_competence_trainings_for_mental_health_providers

Jongen, C., McCalman, J., Bainbridge, R., & Clifford, A. (2018). Cultural Competence in Health: A Review of the Evidence. Singapore: Springer Singapore.

Phothisa, C. (2006). The science and art of qualitative research. Bangkok: Aammarin printing.

World Health Organization. (2020). Community engagement: a health promotion guide for universal health coverage in the hands of the people. Geneva: World Health Organization.