การพัฒนาทักษะการคิดโดยใช้การสืบสอบทางปรัชญาในรายวิชาสังคมวิทยาความขัดแย้ง
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้เกิดขึ้นจากการวิจัยในชั้นเรียนที่มุ่งศึกษาการพัฒนาทักษะการคิดโดยใช้การสืบสอบทางปรัชญาในรายวิชาสังคมวิทยาความขัดแย้ง วัตถุประสงค์ของการศึกษามี 2 ส่วนคือศึกษากระบวนการและผลลัพธ์การพัฒนาทักษะการคิด 4 ด้าน ประกอบด้วย ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ ทักษะการคิดเชิงสร้างสรรค์ ทักษะการคิดแบบมีส่วนร่วม และทักษะการคิดแบบใส่ใจ การศึกษาครั้งใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมายและผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ นักศึกษาชั้นปีที่ 3 สาขาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ที่ลงทะเบียนรายวิชาสังคมวิทยาความขัดแย้ง ภาคการศึกษาที่ 1/2564 จำนวน 26 คน เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย ใบงานการสะท้อนคิดของนักศึกษา แบบประเมินตนเองของนักศึกษา แบบประเมินกิจกรรม และแบบสังเกตการมีส่วนร่วมในกิจกรรม ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการออกแบบเนื้อหาและกิจกรรมมีความเหมาะสม สำหรับผลลัพธ์การพัฒนาทักษะการคิด พบว่านักศึกษามีการพัฒนาทักษะแต่ละด้านเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะทักษะการคิดแบบมีส่วนร่วมและทักษะการคิดแบบใส่ใจ ในขณะที่ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และทักษะการคิดเชิงสร้างสรรค์ยังเกิดขึ้นน้อย นอกเหนือจากนั้นผลการศึกษายังพบว่า นักศึกษายังเกิดทักษะการกล้าแสดงออกและทักษะการฟังควบคู่ไปด้วย และที่สำคัญนักศึกษายังเกิดความมั่นใจที่จะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิตและการทำงานในอนาคต
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จริยา นวลนิรันดร์. 2557. การพัฒนาทักษะทางปัญญาด้วยกิจกรรมชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา: การศึกษาในนักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะมนุษยศาสตร์และ ประยุกต์ศิลป์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย. วารสารสมาคมปรัชญาและศาสนาแห่งประเทศไทย 9 (2) : 110-131
ณฐิกา ครองยุทธ. 2560. ประเด็นทางญาณวิทยาในแนวคิดเรื่องชุมชนแห่งการสืบเสาะของแมทธิว ลิปแมน. วิทยานิพนธ์ปริญญาหลักสูตรครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต.
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฐากร สิทธิโชค. 2558. การคิดอย่างมีวิจารณาญาณในกระบวนการเรียนรู้สังคมศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ. 9 (2) : 87-
เพ็ญพิศุทธิ์ ใจสนิท. 2561. การพัฒนาคุณลักษณะบัณฑิตตามอัตลักษณ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายโดยใช้การเรียนการสอนแบบกระบวนการสืบสอบและ
แสวงหาความรู้เป็นกลุ่ม. วารสารสังคมศาสตร์วิชาการ. 11 (1) : 63-70.
วีรยุทธ เกิดในมงคล. 2564. ปรัชญาสำหรับเด็ก : ความเป็นมา นิยาม จุดมุ่งหมาย และวิธีการ. สิบค้นจาก https://sites.google.com/view/thai-p4c. วันที่ 25
มิถุนายน 2564.
วิภาพรรณ พินลา. 2560. แนวทางการจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษา เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณสำหรับผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารปาริชาต
(1) : 13-34
ศุจิกา ศรีนันทกุล. 2551. ผลของการเรียนแบบสืบสอบเชิงปรัชญาบนเว็บบล็อกที่มีต่อการคิดไตร่ตรองของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 4. วิทยานิพนธ์ปริญญา
หลักสูตรครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สิริเพ็ญ พิริยจิตรกรกิจ. 2549. ปรัชญาสำหรับเยาวชนกับการสอนปรัชญาใน ฐานะวิชาศึกษาทั่วไป. ใน ชัชชัย คุ้มทวีพร และคณะ. (บรรณาธิการ), ปรัชญาใน
สังคมไทย. กรุงเทพฯ: บริษัทนำทองการพิมพ์.
Baden Eunson. 2007. Conflict management. Australia: John Wiley & Sons.
Lipman, M. 2003. Thinking in education. Cambridge: Cambridge University Press.
Lipman, M. 2007. Education for critical thinking. In R. R. Curren (Ed.), Philosophy of education: an anthology. New York: Blackwell.