การออกแบบเครื่องประดับจากอัตลักษณ์ลวดลายชุมชนริมน้ําจันทบูร  ด้วยเทคนิคการทอลูกปัด

วิมลิน สันตจิต; ภัทรา ศรีสุโข; สิริวิภา วิมุกตายน

doi:10.60101/faraa.2026.280758

ผู้แต่ง

วิมลิน สันตจิต คณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี
ภัทรา ศรีสุโข คณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี
สิริวิภา วิมุกตายน คณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

DOI:

https://doi.org/10.60101/faraa.2026.280758

คำสำคัญ:

การออกแบบ, อัตลักษณ์ลวดลาย, อัตลักษณ์ชุมชนริมน้ําจันทบูร, เทคนิคการทอลูกปัด, เครื่องประดับ

บทคัดย่อ

การออกแบบเครื่องประดับจากอัตลักษณ์ลวดลายชุมชนริมน้ําจันทบูรโดยใช้เทคนิคการทอลูกปัด มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ลวดลายชุมชนริมน้ําจันทบูร 2) เพื่อออกแบบและคัดเลือกลวดลายที่แสดงอัตลักษณ์ชุมชนที่เหมาะสมกับกระบวนการทอลูกปัด โดยศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องร่วมกับการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อนํามาวิเคราะห์อัตลักษณ์และลวดลายของชุมชน จากนั้นนําผลการวิเคราะห์มาออกแบบลวดลายเครื่องประดับที่เหมาะสมกับเทคนิคการทอลูกปัด จํานวน 10 รูปแบบ แต่ละรูปแบบประกอบด้วยสร้อยข้อมือและเข็มกลัด ผู้เชี่ยวชาญจํานวน 3 คน คัดเลือกแบบที่เหมาะสมที่สุดจํานวน 5 รูปแบบ เพื่อนําไปผลิตเป็นชิ้นงานต้นแบบ ผลการวิจัยพบว่า อัตลักษณ์ที่จับต้องได้สะท้อนผ่านลวดลายสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมไทย จีน ญวนและตะวันตก รวมถึงลวดลายประดับตกแต่งและโทนสีส่วนอัตลักษณ์ที่จับต้องไม่ได้สะท้อนความหลากหลายทางวัฒนธรรม ของสังคมพหุวัฒนธรรมผ่านวิถีชีวิตในชุมชน เมื่อนําอัตลักษณ์ดังกล่าวมาพัฒนาเป็นลวดลายเครื่องประดับด้วยเทคนิคการทอลูกปัด จํานวน 10 รูปแบบ แบบที่ได้รับการคัดเลือก 5 รูปแบบมีคะแนนเฉลี่ยความเหมาะสมอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด คะแนนเฉลี่ยระหว่าง 4.04 – 4.58 สําหรับผลิตเป็นชิ้นงานต้นแบบ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าชุมชน ริมน้ำจันทบูรมีอัตลักษณ์ที่โดดเด่นทั้งในรูปธรรม และนามธรรม ซึ่งเกิดจากการหลอมรวมของวัฒนธรรมหลากหลายเชื้อชาติที่อยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน ความหลากหลายดังกล่าวได้สะท้อนผ่านสถาปัตยกรรมที่มีรูปแบบเฉพาะตัวและมีรายละเอียดของลวดลายที่สืบทอดจากวิถีชีวิต ความเชื่อและศิลปะดั้งเดิมของแต่ละชาติพันธุ์

เอกสารอ้างอิง

Chaisuda, T. (2019). Jewelry design from cultural heritage. (1st ed.). Bangkok: Sawika Printing Partnership Publisher. [in Thai]

Chanthaburi Provincial Office. (2023). Chanthaburi Provincial Development Plan. www.chanthaburi.go.th. https://www.chanthaburi.go.th/files/com_news_devpro/2021-10_3d35f8fe821076f.pdf [in Thai]

Nateepayayaptit, N. (2019). Commercial pattern design. Chiang Mai: Siam Pimnana. [in Thai]

Phueaknamphon, K. (2016). Community identity for exhibition media design: Revisiting the Chanthaboon Riverside. Burapha Journal of Fine and Applied Arts, 19(2), 9–26. [in Thai]

Pinjurai, N. (2019). Jewelry design from tin using local wisdom based on the identity of Ban Non-Lek community Kamphaeng Phet Province. Proceedings of the 6th National Academic Conference, Institute of Research and Development, 20 December 2019 Kamphaeng Phet Rajabhat University. [in Thai] https://research.kpru.ac.th/research2/pages/filere/2652020-01-04.pdf

The government public relations department. (2024). Experience the Local Way of Life and Discover the Charm of the Community: Chanthaboon Waterfront Community, Chanthaburi Province. www.prd.go.th. https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/31/iid/306761 [in Thai]

Wimuktayan, S., Boonnoi, S., & Srisukho, P. (2023). A study and development of cultural graphic patterns to create Chanthaburi provincial identity. Journal of Communication Innovation, 11(2), 85–95. [in Thai]