บทบาทหน้าที่ของสื่อออนไลน์กับการรายงานข่าวความรุนแรงต่อเด็ก

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่อง “บทบาทหน้าที่ของสื่อออนไลน์กับการรายงานข่าวความรุนแรงต่อเด็ก” เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative research) ใช้วิธีการศึกษาโดยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1.ศึกษาการแสดงบทบาทหน้าที่ในการรายงานข่าวความรุนแรงต่อเด็กของสื่อออนไลน์ตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก และ 2.เพื่อศึกษาการแสดงบทบาทหน้าที่ในการนำเสนอภาพข่าวความรุนแรงต่อเด็กของสื่อออนไลน์ตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก โดยใช้แนวคิดเกี่ยวกับสิทธิเด็ก แนวคิดเกี่ยวกับจริยธรรมวิชาชีพสื่อมวลชน และทฤษฎีเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่เชิงสังคมของสื่อใหม่ มาเป็นกรอบในการวิจัย มีกลุ่มตัวอย่างเป็นเพจเฟซบุ๊กของหนังสือพิมพ์ออนไลน์จำนวน 3 ราย ได้แก่ ข่าวสด ไทยรัฐ และโพสต์ทูเดย์ โดยเลือกศึกษาเฉพาะในช่วงเวลา 6 เดือน ระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม 2560 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2560 ในด้านบทบาทหน้าที่ในการรายงานข่าวความรุนแรงต่อเด็กของสื่อออนไลน์ตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (CRC) ผลการวิจัยพบว่า การรายงานข่าวความรุนแรงต่อเด็กของสื่อมวลชนผ่านสื่อออนไลน์ มีการแสดงบทบาทหน้าที่ตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กในรูปแบบบทบาทหน้าที่ “ไม่พึงปรารถนา” คือการไม่ทำหน้าที่ (Non-function/ Dysfunction) และการทำหน้าที่ในทางที่ผิด (Malfunction) สูงกว่าบทบาทหน้าที่ที่พึงปรารถนา ด้วยการรายงานข่าวความรุนแรงต่อเด็กโดยการนำเสนอเนื้อข่าวที่ไม่คำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของเด็กสูงถึง 80.20% รองลงมาคือใช้คำที่ไม่สุภาพ หรือภาษาที่สื่อความหมายเชิงเหยียดหยาม 5.67% เนื้อข่าวละเมิดสิทธิส่วนบุคคลเปิดเผยข้อมูลที่อาจทำให้เด็กได้รับอันตราย 3.91% และพาดหัวข่าวเกินไปจากข้อเท็จจริงในข่าวจนละเมิดสิทธิเด็ก 0.13% ในส่วนของการแสดงบทบาทหน้าที่ที่พึงปรารถนาในการนำเสนอข่าวความรุนแรงต่อเด็กผ่านสื่อออนไลน์ พบว่า มีการนำเสนอเนื้อข่าวปกป้องคุ้มครองเด็ก ไม่ล่วงละเมิดสิทธิส่วนบุคคล 6.05% เนื้อข่าวคำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ 3.53% พาดหัวเหมาะสม ไม่เกินความจริง และไม่ละเมิดสิทธิเด็ก 2.14% และใช้ภาษาสุภาพ ส่งเสริมการมีส่วนร่วม 0.13% สำหรับบทบาทหน้าที่ในการนำเสนอภาพข่าวความรุนแรงต่อเด็กของสื่อออนไลน์ตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (CRC) ผลการวิจัย พบว่า การนำเสนอภาพข่าวความรุนแรงต่อเด็กของสื่อมวลชนผ่านสื่อออนไลน์ ยังมีการแสดงบทบาทหน้าที่ตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กในรูปแบบบทบาทหน้าที่ที่ “พึงปรารถนา” คือมีการทำหน้าที่ที่ดี (Well-function) มีการนำเสนอภาพข่าวที่ส่งเสริมสิทธิเด็กตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ซึ่งประเด็นที่มีการคำนึงสูงที่สุดคือการนำเสนอภาพข่าวโดยคำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของเด็ก 54.22% รองลงมาคือเสนอภาพข่าวที่ไม่อุจาด ลามกอนาจาร หรือน่าหวาดเสียว 5.67% และเสนอภาพข่าวที่เคารพต่อเชื้อชาติ ศาสนา และชาติพันธุ์ 0.00% ในส่วนของการแสดงบทบาทหน้าที่ที่ไม่พึงปรารถนาในการนำเสนอภาพข่าวความรุนแรงต่อเด็กผ่านสื่อออนไลน์ พบว่า ยังมีการนำเสนอภาพข่าวที่ไม่คำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของเด็ก 36.57% นำเสนอภาพข่าวที่อุจาด ลามก อนาจาร หรือน่าหวาดเสียว 3.03% และนำเสนอภาพข่าวที่ไม่เคารพต่อเชื้อชาติ ศาสนา และชาติพันธุ์ 0.50%