แนวทางและกลวิธีการเล่าเรื่องละครเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมอาหารไทย : กรณีศึกษาละครโทรทัศน์เรื่อง ‘ผัดไทย สูตรลับลิขิตฝัน’
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสร้างสรรค์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางและกลวิธีการเล่าเรื่องละครเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมอาหารไทยที่พัฒนาต่อยอดมาจากผลงานวิจัยให้ไปสู่การรับรู้ในวงกว้าง ตลอดจนศึกษาและวิเคราะห์ผลตอบรับจากผู้ชมละครเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมอาหารไทยที่พัฒนาต่อยอดมาจากผลงานวิจัยและนำไปสู่การพัฒนานวัตกรรมละครโทรทัศน์เพื่อการส่งเสริมอุตสาหกรรมเชิงสร้างสรรค์ต่อไปในอนาคต
จากการศึกษาพบว่าบทละครเรื่องดังกล่าว ผู้เขียนบทใช้แนวทางและกลวิธีการเล่าเรื่องผ่านองค์ประกอบต่าง ๆ ได้แก่ โครงเรื่อง, แก่นเรื่อง, ความขัดแย้ง, ตัวละคร, มุมมองในการเล่าเรื่อง, ฉาก และสัญลักษณ์ เพื่อเล่าประวัติความเป็นมาและความหลากหลายของผัดไทยใน 3 ช่วงสมัย ได้แก่ ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ช่วงปรับเปลี่ยน และช่วงนวัตกรรมอาหาร โดยเชื่อมโยงมิติเวลาและสถานที่ที่ซ้อนเหลื่อมกันผ่านประสบการณ์ตรง ความทรงจำ และความฝันของตัวละครในการเล่าบริบททางสังคมและวัฒนธรรม ตลอดจนเหตุการณ์สำคัญต่าง ๆ อันจะช่วยให้บทละครเรื่องนี้กลายเป็นเรื่องเล่าที่มีชีวิต
ผลการวิเคราะห์กลุ่มผู้ชมละครทางสื่อสังคมออนไลน์จำนวน 337 รายการพบว่ามีผลตอบรับในเชิงบวก โดยความเห็นจากผู้ชม 3 อันดับแรก ได้แก่ ชื่นชอบตัวละครและนักแสดงที่สามารถถ่ายทอดมิติความเป็นมนุษย์ได้อย่างลึกซึ้งเป็นอันดับหนึ่ง คิดเป็นร้อยละ 32 รองลงมาคือชื่นชมและสนับสนุนให้ผลิตละครที่ดีมีคุณภาพเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมไทย คิดเป็นร้อยละ 20.5 และอันดับที่สามเห็นว่าละครเรื่องนี้ทำให้รู้สึกซาบซึ้งอิ่มเอม ประทับใจความรักความผูกพันและความอบอุ่นภายในครอบครัว คิดเป็นร้อยละ 15.8
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงวัฒนธรรม. (2559). ร่างกรอบทิศทางยุทธศาสตร์ 20 ปีด้านวัฒนธรรมตามกรอบทิศทางยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.m-culture.go.th/mculture_th60/download/article/article_20161115150015.pdf สืบค้นเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2564.
กองทุนสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์. (2561). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thaimediafund.or.th/page/view/34/?p=1 สืบค้นเมื่อ 26 พฤศจิกายน 2564.
กาญจนา แก้วเทพ. (2553). แนวพินิจใหม่ในสื่อสารศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ภาพพิมพ์.
กาญจนา แก้วเทพ. (2545). สื่อบันเทิง: อำนาจแห่งความไร้สาระ. กรุงเทพมหานคร:ออล อเบาท์ พริ้นท์.
คณะอนุกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปเศรษฐกิจกระแสใหม่ สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ. (2559). การ ปฏิรูปเศรษฐกิจกระแสใหม่. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nstda.or.th/th/news/5050-neweconomy สืบค้นเมื่อ 8 พฤษภาคม 2561.
จิตติมา คิ้มสุขศรี, สุเนตรชุตินธรานนท์ และสรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์. (2562). นวัตกรรมละครโทรทัศน์เพื่อการส่งเสริมอุตสาหกรรมวัฒนธรรมไทย 4.0: กรณีศึกษา ‘ผัดไทย’. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์พหุวัฒนธรรมกษาและนวัตกรรมทางสังคม สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิรยุทธ์ สินธุพันธุ์. (2558). แสงศรัทธาเหนือลำน้ำเจ้าพระยา: ประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และบทสนทนาทางการเมืองในปฏิบัติการสื่อสารการแสดง. วารสารนิเทศศาสตร์, 33,3 (กรกฎาคม-กันยายน 2558): 4.
ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์ และคณะ. (2547). สุนทรียนิเทศศาสตร์ การสื่อสารการแสดงและสื่อจินตคดี. (พิมพ์ครั้ง ที่ 2). กรุงเทพมหานคร: โครงการสื่อสันติภาพ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2545). ว่าด้วยการเมืองของประวัติศาสตร์และความทรงจำ. กรุงเทพมหานคร : มติชน.
นิพัทธ์ชนก นาจพินิจ. (2565).พื้นที่อาหาร Food Space ผู้คน ชุมชน เมือง. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:
https://www.tuda.or.th/index.php/2021/09/13/department-of-urban-and-regional-planning-discussion-paper สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2566.
ปรัศนีย์ เกศะบุตร. (2554). การรณรงค์เรื่องการกินและการประกอบอาชีพขายก๋วยเตี๋ยวกับนโยบายสร้างชาติของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามใน พ.ศ.2485-2487. BU Academic Review.
ประยูร อุลุชาฎะ. (2545). อาหารรสวิเศษของคนโบราณ. กรุงเทพฯ: แสงแดด.
เมธี พิริยการนนท์ และนภดล ตั้งสกุล. (2564). ปริทัศน์บทความเรื่องพื้นที่สาธารณะ พื้นที่ทางวัฒนธรรม และ
พื้นที่สาธารณะทางวัฒนธรรม. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: file:///C:/Users/Administrator/Downloads/252584-Article%20Text-901829-1-10-20210629%20(2).pdf สืบค้นเมื่อ 26 พฤศจิกายน 2564.
วธ.เดินตามรอยกิมจิ ชวนผู้จัดผลิตละครย้อนช่วง เอกลักษณ์ไทย. (2561). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaipost.net/main/detail/5922 สืบค้นเมื่อ 8 พฤษภาคม 2561.
ศูนย์วิจัยยุทธศาสตร์ไทย-จีน. (2555). ทำไมคนจีนถึงคลั่งไคล้ละครไทย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: จาก http://www.vijaichina.com/articles/79.
สมบัติ กุสุมาวลี. (2558). เศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์. กรุงเทพมหานคร: วีพริ้นท์.
สรณัฐ ไตรลังคะ. (2560). ศาสตร์และศิลป์แห่งการเล่าเรื่อง. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร : โครงการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
เสรี วงษ์มณฑา. (2561). แนวทางการผลิตภาพยนตร์และละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์. ). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jcin/article/view/163439/118194
อัมพร จิรัฐติกร. (2559). ละครไทยกับผู้ชมอาเซียน: วัฒนธรรมศึกษาของสื่อข้ามพรมแดนในอาเซียน. เชียงใหม่: ศูนย์อาเซียนศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Campbell, Joseph, and Moyers, Bill. (1988). The Power of Myth. Apstrophe S Productions : United States of America.
Chen, F. (2011).The research on the spreading of Thai drama in China (Master thesis). Chongqing :Chongqing University.
Erill, Astrid. (2008). Cultural Memory Studies : an Introduction. In A. Erll & A. Nunning (Eds.), A Companion to Cultural Memory Studies (pp.1-15). Berlin : Walter De Gruyter.
Erll, Astrid, and Nunning, Ansgar. (2010). A companion to cultural memory studies. Germany : Walter de Gruyter GmbH.
Erll, Astrid, and Nunning, Ansgar. (2008). Cultural Memory Studies : An International and Interdisciplinary Handbook, ed.
