การพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์จากอัตลักษณ์ชุมชนบ้านหนองขาว จังหวัดกาญจนบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีจุดมุ่งหมายในการค้นหา พัฒนาและแสดงอัตลักษณ์ของชุมชนบ้านหนองขาว หมู่บ้านผ้าขาวผ้าร้อยสี หมู่บ้านที่มีชื่อเสียงของอำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์จากชุมชนบ้านหนองขาว  2) เพื่อออกแบบพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้าของชุมชนบ้านหนองขาวให้สามารถแสดงอัตลักษณ์ชุมชนและสร้างภาพลักษณ์ให้แก่ชุมชนได้อย่างเหมาะสมโดยมีกลุ่มตัวอย่างในการวิจัย แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 ได้แก่ กลุ่มประชากรบุคคลทั่วไปที่ไม่เกี่ยวข้องกับชุมชนบ้านหนองขาว จำนวน 50 คน โดยใช้เครื่องมือในการวิจัย คือแบบสอบถามประเมินต้นแบบลวดลายผ้าขาวม้า และกลุ่มที่ 2 ได้แก่ กลุ่มประชากรทั้งคนในชุมชนบ้านหนองขาวและบุคคลทั่วไป จำนวน 50 คน โดยใช้เครื่องมือในการวิจัย คือแบบสอบถามประเมินความพึงพอใจต่อต้นแบบผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ที่สร้างสรรค์ในงานวิจัยครั้งนี้ โดยได้ผลการวิจัยสามารถแบ่งสิ่งที่เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนบ้านหนองขาว ได้ 2 ประเภท คืออัตลักษณ์ที่  จับต้องได้ ได้แก่ ผ้าขาวม้า วัดอินทาราม และพิพิธภัณฑ์บ้านหนองขาว และอัตลักษณ์ที่จับต้องไม่ได้ ได้แก่ ความเชื่อเรื่องยาย และประเพณีในวิถีชีวิตท้องถิ่น เริ่มพัฒนาผลิตภัณฑ์จากการบูรณาการลายตาคู่ ลวดลายอัตลักษณ์การทอผ้าขาวม้าหนองขาวเข้ากับลัทธิทางการออกแบบ ทอเป็นต้นแบบผ้าขาวม้าลายใหม่ จำนวน 3 ลวดลาย ได้แก่ ผ้าขาวม้าลาย ลัทธิ เดอ สไตล์ (De Stijl) ผ้าขาวม้าลายลัทธิ ป็อป อาร์ต (Pop Art) และผ้าขาวม้าลายลัทธิ ไซคีเดลิค (Psychedelic) โดยผ้าขาวม้าลายลัทธิ เดอ สไตล์ ได้รับการประเมินความพึงพอใจมากที่สุด มากกว่าผ้าขาวม้าลายลัทธิอื่นด้วยคะแนน 4.78 ผู้วิจัยจึงนำผ้าขาวม้าลัทธิ เดอ สไตล์ นี้เป็นวัสดุหลักในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์ ประเภทสินค้าตกแต่งบ้าน คือ หมอนขิดร่วมสมัย และเบาะรองเอนกประสงค์ โดยหมอนขิดได้คะแนนประเมินความพึงพอใจโดยรวมในระดับ มากที่สุด ที่คะแนน 4.65 และเบาะรองเอนกประสงค์ได้คะแนนประเมินความพึงพอใจโดยรวมในระดับมาก ที่คะแนน 4.48 พร้อมออกแบบบรรจุภัณฑ์สำหรับสินค้าผ้าขาวม้าผืนและผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์ทั้งสองชิ้น โดยนำอัตลักษณ์ที่จับต้องได้คือ ลวดลายจากผ้าขาวม้า และโครงสีจากอาคารพิพิธภัณฑ์บ้านหนองขาวเป็นแนวทางในการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ใหม่ โดยบรรจุภัณฑ์สำหรับสินค้าผ้าขาวม้าผืน ได้รับคะแนนประเมินความพึงพอใจโดยรวมในระดับมากที่สุดที่คะแนน 4.72 บรรจุภัณฑ์หมอนขิดร่วมสมัย ได้รับคะแนนประเมินความพึงพอใจโดยรวมในระดับมาก ที่คะแนน 4.48 และบรรจุภัณฑ์เบาะรองเอนกประสงค์ ได้รับคะแนนประเมินความพึงพอใจโดยรวมในระดับมาก ที่คะแนน 4.49