การใช้อำนาจของครูต่อนักเรียนผ่านพื้นที่โรงเรียนในซีรีส์วัยรุ่นไทย พ.ศ. 2556 - พ.ศ. 2564
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์การนำเสนอภาพการใช้อำนาจของครูที่กระทำต่อนักเรียนผ่านพื้นที่โรงเรียนในซีรีส์วัยรุ่นไทย ผลการศึกษาพบว่าซีรีส์วัยรุ่นไทยนำเสนอการใช้อำนาจของครูผ่านกลไกต่าง ๆ เช่น การตรวจตราและบังคับใช้ระเบียบวินัยบริเวณหน้าประตูโรงเรียน การออกคำสั่งและลงโทษนักเรียนในพื้นที่หน้าเสาธง ห้องเรียน และห้องปกครอง รวมไปถึงห้องขังลงโทษนักเรียน เพื่อสะท้อนการใช้อำนาจที่เข้มงวดและการใช้ความรุนแรงของครูภายในโรงเรียน อย่างไรก็ดี ผลการศึกษายังพบว่าซีรีส์วัยรุ่นเหล่านี้มิได้นำเสนอภาพครูในฐานะผู้มีอำนาจเบ็ดเสร็จ หากแต่สะท้อนการต่อต้านของนักเรียนผ่านการสื่อสารรูปแบบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการตั้งคำถาม การท้าทายกฎระเบียบ การแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ และการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อเปิดเผยการใช้อำนาจที่ไม่เป็นธรรม ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าโรงเรียนในซีรีส์วัยรุ่นไทยเป็นพื้นที่ของการต่อรองเชิงอำนาจระหว่างครูและนักเรียน สะท้อนให้เห็นว่าพื้นที่โรงเรียนในซีรีส์วัยรุ่นไทยไม่ใช่พื้นที่การใช้อำนาจเบ็ดเสร็จของครูอีกต่อไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ. (2548). ประมวลสาระชุดวิชา ปรัชญานิเทศศาสตร์และทฤษฎีการสื่อสาร.หน่วยที่ 8-15. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ฐาศุกร์ จันประเสริฐ. (2554). ความรุนแรงในโรงเรียน: เสียงสะท้อนจากเด็ก เยาวชน และผู้เกี่ยวข้อง. วารสารพฤติกรรมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 3(1).
ทองกร โภคธรรม. (2558). ร่างกายใต้บงการ. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: โครงการ จัดพิมพ์คบไฟ.
ธนัชพร ฉันทาภิสิทธิ์. (2563). วาทกรรมความเป็นครูไทยในบทเพลงประกอบพิธีไหว้ครูในสถาบันผลิตครู.(วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).ฐานข้อมูลงานวิจัย (ThaiLis.)
ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์. (2565). เครื่องแบบ ทรงผม หน้าเสาธง ไม้เรียว: ประวัติศาสตร์วินัยและการลงทัณฑ์ในโรงเรียนไทย. มติชน.
วสันต์ ปวนปันวงศ์ และ ภาณุวัฒน์ ฟูจักรคำ. (2563). ครู-ศิษย์ ความสัมพันธ์แบบอำนาจนิยม: ความมืดบอดของการถ่ายทอดองค์ความรู้. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 9(3), 246-259.
ภาษาอังกฤษ
DeFleur, M. L. and Plax, T.G. (1980). Human Communication as a Bio-Social Process. Paper presented to the International Communication Association, Acapulco, Mexico.
Foucault, M. (1979). Discipline and punish: The birth of the prison. (Trans A. Sheridan). Vintage.
Lefebvre, H. (1991). The production of space. Blackwell.
Shaughnessy, O. M., Stadle, J., & Casey, S. (2016). Media and Society. United Kingdom: Oxford University Press.
Tuan, Yi-fu. (1977). Space and place : the perspective of experience. Minneapolis: University of Minnesota Press.
ระบบออนไลน์
ปิยนันท์ จินา. (2565). ชีวการเมือง: เมื่อโรคระบาดเผยโฉมหน้าอำนาจรัฐไทย. สืบค้นจาก https://waymagazine.org/biopolitics-covid-19/
เอกศักดิ์ ยุกตะนันทน์. (2560). ปรัชญาและความสำนึกรู้ต่อวิกฤตการศึกษาและวิกฤตการเมืองไทย. วารสารสหวิชาการ, 14(2).
ณรจญา ตัญจพัฒน์กุล. (2564). โรงเรียนของเราน่าอยู่?: ความเจ็บปวดของวัยขาสั้นคอซองยุคโบว์ขาว. สืบค้นจาก https://www.the101.world/authoritarian-culture-in-school/