การศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ต่อคำเรียกสีพื้นฐาน“红、黄、蓝”ในสำนวนจีน

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ต่อคำเรียกสีพื้นฐาน “红 [หง][1]、黄 [หฺวาง]、蓝 [หลาน]” ในสำนวนจีน ซึ่งใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพควบคู่กับเชิงปริมาณ โดยเก็บข้อมูลสำนวนจีนที่ปรากฏคำเรียกสี “红、黄、蓝” จาก《汉语成语分类》ปี 2551 [1]  และ《成语大词典》ฉบับ 最新修订版 ปี 2560 [2] พบจำนวน 122 สำนวน จากการศึกษาพบอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ต่อคำเรียกสี “红” 4 ประเภท ได้แก่ 1) [红 คือ สิ่งมีชีวิต] 2) [红 คือ วัตถุ] 3) [红 คือ อารมณ์ความรู้สึกของมนุษย์] 4) [红 คือ เครื่องแต่งกาย] อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ต่อคำเรียกสี “黄” 5 ประเภท ได้แก่ 1) [黄 คือ มนุษย์หรือสัตว์] 2) [黄 คือ วัตถุ] 3) [黄 คือ ความมั่งคั่ง] 4) [黄 คือ เวลา] 5) [黄 คือ เครื่องแต่งกาย] พบอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ต่อคำเรียกสี “蓝” 2 ประเภท ได้แก่ 1) [蓝 คือ ความซอมซ่อ] 2) [蓝 คือ คนรุ่นเก่า] ผู้วิจัยพบว่าผู้ใช้ภาษามีการนำคำอื่น ๆ มาใช้ร่วมกับคำเรียกสีเพื่อขยายขอบเขตความหมาย และมีระบบปริชานในการทำความเข้าใจคำเรียกสีนั้น ๆ ซึ่งเป็นผลมาจากภูมิหลังทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมและปัจจัยอื่น ๆ ของผู้ใช้ภาษา อีกทั้งยังสะท้อนให้เห็นถึงมโนทัศน์และระบบความคิดของผู้ใช้ภาษาจีนผ่านอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ต่อคำเรียกสีในสำนวนได้เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตามผู้วิจัยเสนอแนะให้มีการศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ต่อคำเรียกสีอื่น ๆ เพิ่มเติม รวมถึงวิเคราะห์ลักษณะการถ่ายโยงของอุปลักษณ์ เพื่อสะท้อนระบบปริชานของผู้ใช้ภาษาให้ครบถ้วนและแม่นยำมากยิ่งขึ้น