การประเมินผลโครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี ปีเพาะปลูก 2560/2561: มุมมองด้านการบริหารจัดการโครงการ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินบริบท ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ และผลผลิตของโครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี 2560/2561 และ 2) นำเสนอแนวทางในการพัฒนาโครงการที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทยวิธีดำเนินการวิจัยใช้เชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสาร การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ 1) เกษตรกร 2) สหกรณ์การเกษตร 3) ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร และ 4) นักวิชาการ ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 31 คน และทำการวิเคราะห์แบบอุปนัย ผลการวิจัย พบว่า 1) ผลการประเมิน ประกอบด้วย (1) บริบท ได้แก่ เกษตรกรผู้ปลูกข้าวมีหนี้สินที่เกิดจากการลงทุนในการทำนา จึงต้องรีบนำเงินไปใช้หนี้และใช้จ่ายในชีวิตประจำวันหลังจากการเก็บเกี่ยวข้าวได้ทันที ประกอบกับ วิถีชีวิตเปลี่ยนแปลงไปจากอดีต ไม่นิยมเก็บข้าวไว้ในยุ้งฉางเพื่อขายจึงมีผลต่อการเข้าร่วมโครงการนี้ของเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรทุกภูมิภาค (2) ปัจจัยนำเข้า ได้แก่ บุคลากร งบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ และสถานที่มีเพียงพอ แต่ประสบปัญหาในส่วนของเจ้าหน้าที่ไม่มีความเชี่ยวชาญด้านพันธุ์ข้าว ไม่มีเครื่องตรวจสอบคุณภาพข้าว และไม่มียุ้งฉางในบางจังหวัด (3) กระบวนการ ได้แก่ การดำเนินงานมีความคล่องตัวและมีรูปแบบการจัดการที่ทันสมัย แต่ไม่ได้ให้ความสำคัญกับการแข่งขันเท่าที่ควร และ (4) ผลผลิตได้แก่ โครงการก่อให้เกิดการชะลอการขายข้าวเปลือกออกสู่ตลาด บรรเทาความเดือดร้อนของเกษตรกรเกี่ยวกับค่าใช้จ่าย และเกษตรกรขายข้าวเปลือกได้ในราคาสูงขึ้น เป็นต้น เพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น เนื่องจากมีเกษตรกรเข้าร่วมโครงการน้อยกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ จึงไม่เห็นผลที่ชัดเจน และ 2) แนวทางในการพัฒนาที่สำคัญ ได้แก่ (1) กำหนดมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรครอบคลุมเรื่องปัจจัยการผลิต (2) เพิ่มค่าเก็บรักษาข้าวให้แก่เกษตรกร (3) รัฐสนับสนุนเครื่องอบลดความชื้นข้าวในชุมชน และ (4) การจำนำยุ้งฉางควรจำแนกประเภทข้าวธรรมดากับข้าวอินทรีย์ และสนับสนุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำหรือไม่เก็บดอกเบี้ยสำหรับผู้ที่ปลูกข้าวอินทรีย์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
The Thai Rice Foundation Under Royal Patronage. (2018). Rice policy and farmers. Retrieved October 5, 2018, from: http://www.thairice.org/doc_dl/convention-2559-policy-2.pdf. (In Thai)
Department of Foreign Trade. (2018). Information on rice production and trade. Retrieved October 7, 2018, from: http://www.thairiceinfo.go.th/?page=DataL3.ShowData&codeData=A1001. (In Thai)
Office of Small and Medium Enterprise Promotion. (2018). SME white paper 2018. Bangkok: Office of Small and Medium Enterprise Promotion. (In Thai)
Department of Foreign Trade. (2018). Rice production and export data. Retrieved October 7, 2018, from: http://www.thairiceinfo.go.th/?page=DataL3.ShowData&codeData=A1001. (In Thai)
Hunnak, C. (2017). Quality of life of Thai farmers: A case study of Suphanburi Province. Nakhonpathom: Collage of Innovation Management, Rajamangala University of Technology Rattanakosin. (In Thai)
Cooperative Promotion Department. (2018). Loan project to slow rice sales in 2017/2018. Retrieved on October 5, 2018, from: http://www.cpd.go.th/cpdth2560/index.php/component/k2/newscpd_project_to_slow_rice_2561_14oct2560. (In Thai)
Thai Rice Mills Association. (2019). Summary reports of rice price and paddy price. Retrieved on March 5, 2019, from: http://www.thairicemillers.org/images/1new.pdf. (In Thai)
Stufflebeam, D.L., & Shinkfield, A. J. (2007). Evaluation theory, models, and applications. California: Jossey-Bass Publishers.
Phongpaichit, P., & Christopher, J. B. (1995). Thailand, economy, and politics. Kuala Lumpur: Oxford University Press.
Chung, M. W. (1978). A model for evaluating the effects of Thai government taxation of rice exports on trade and welfare. American Journal of Agricultural Economics, 60(1), 65-73.
Rayasawath, C., & Laothamatas, A. (2015). Policy evaluation of tapioca pledge: A case study of the Northeast. Journal of Ratchaphruek, 13(2), 33-40. (In Thai)
Office of Agricultural Economics. (2017). The evaluation of the rice bank project in farmer institutions in 2017. Bangkok: Centre for Project and Programme Evaluation, Office of Agricultural Economics, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (In Thai)
Attavanich, W. (2015). The impact evaluation of rice pledging scheme on the economic status of Thai farmers. Bangkok: The Thailand Research Fund (TRF). (In Thai)
Vedung, E. (2006). Evaluation research. In Peters, B. Guy and Pierre, Jon, eds. Handbook of Public Policy. London: Sage Publications.
Gordon, P. J. (1990). Rice policy of Japan’s LDP: Domestic trends toward agreement. Journal of Asian Survey, 30(10), 943-958.
Office of Agricultural Economics. (2017). Evaluation of the development of organic agriculture in 2017. Bangkok: Centre for Project and Programme Evaluation, Office of Agricultural Economics, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (In Thai)
